Co grozi za nieustąpienie pieszemu na pasach – aktualne stawki
Przepisy są jednoznaczne: pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych lub wchodzący na nie ma pierwszeństwo przed pojazdem. Kierowca, który tego pierwszeństwa nie ustąpi, musi liczyć się z dotkliwymi konsekwencjami.
Podstawowa kara za nieustąpienie pieszemu na pasach to mandat w wysokości 1500 zł. Do tego dochodzi 15 punktów karnych – to maksymalna liczba, jaką można otrzymać za pojedyncze wykroczenie. Dla porównania: za przekroczenie prędkości o 50 km/h kierowca dostaje „zaledwie" 11 punktów.
Taryfikator przewiduje taką samą karę za wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim, a także za omijanie pojazdu, który zatrzymał się, by przepuścić pieszego. Nieco łagodniej (choć nadal surowo) traktowane jest nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu przez skrzyżowanie – tu mandat również wynosi 1500 zł, ale punktów karnych jest 12.
Recydywa – podwójna kara za to samo wykroczenie
System kar za wykroczenia drogowe został tak skonstruowany, aby szczególnie dotkliwie karać kierowców notorycznych. Jeśli w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania popełnisz to samo wykroczenie, kara automatycznie wzrasta dwukrotnie.
W praktyce oznacza to, że za drugie nieustąpienie pieszemu na pasach zapłacisz już nie 1500, ale 3000 zł. Punkty karne pozostają bez zmian – nadal 15.
Dwuletni okres recydywy liczy się od daty uprawomocnienia mandatu, nie od daty wykroczenia. Niektórzy kierowcy wykorzystują odmowę przyjęcia mandatu jako sposób na opóźnienie naliczenia punktów karnych – sprawa trafia wtedy do sądu, a punkty zostają wpisane dopiero po uprawomocnieniu wyroku.
Kiedy sprawa trafia do sądu
Mandat to uproszczona forma karania. Jeśli jednak kierowca odmówi jego przyjęcia lub sprawa jest na tyle poważna, że funkcjonariusz zdecyduje się skierować ją na drogę sądową, konsekwencje mogą być znacznie dotkliwsze.
Zgodnie z art. 86b Kodeksu wykroczeń, kto prowadząc pojazd mechaniczny, wbrew obowiązkowi nie ustępuje pierwszeństwa pieszemu, podlega karze grzywny nie niższej niż 1500 zł. Górna granica? Zgodnie z ogólnymi przepisami kodeksu wykroczeń – nawet 30 000 zł.
Co więcej, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat. Jest to szczególnie prawdopodobne, gdy kierowca swoim zachowaniem spowodował realne zagrożenie bezpieczeństwa pieszego – na przykład zmusił go do nagłego zatrzymania się lub cofnięcia.
Co grozi za nieustąpienie pieszemu na pasach w kontekście punktów karnych
System punktów karnych w Polsce działa na zasadzie kumulacji. Dla doświadczonych kierowców limit wynosi 24 punkty, dla osób posiadających prawo jazdy krócej niż rok – tylko 20 punktów. Przekroczenie limitu oznacza utratę uprawnień.
Otrzymanie 15 punktów karnych za jedno wykroczenie to więcej niż połowa całego „zapasu" doświadczonego kierowcy. Dla młodego kierowcy z limitem 20 punktów to aż 75% dostępnej puli.
Kasowanie punktów karnych następuje po upływie roku od opłacenia mandatu. Nie od daty wykroczenia czy daty kontroli – od momentu zapłaty. To ważne, bo niektórzy kierowcy błędnie zakładają, że punkty znikają automatycznie po 12 miesiącach od zdarzenia.
Kiedy kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pieszemu
Przepisy w tym zakresie zostały znacząco zaostrzone w czerwcu 2021 roku. Obecnie pieszy ma pierwszeństwo nie tylko gdy znajduje się już na przejściu, ale również gdy dopiero na nie wchodzi.
Obowiązek ustąpienia pierwszeństwa obejmuje sytuacje, gdy pieszy znajduje się na przejściu dla pieszych, wchodzi na przejście (zbliża się do niego z wyraźnym zamiarem przejścia), przechodzi przez skrzyżowanie, na które wjeżdża skręcający pojazd, albo przechodzi przez chodnik lub drogę dla pieszych, którą przejeżdża pojazd.
Wyjątek stanowią tramwaje – kierujący tramwajem musi ustąpić pierwszeństwa pieszemu, który już znajduje się na przejściu, ale nie musi przepuszczać pieszego dopiero wchodzącego na pasy. To ustępstwo wynika z fizyki: tramwaj ma znacznie dłuższą drogę hamowania niż samochód.
Co ciekawe, pieszy który tylko stoi przed przejściem, niekoniecznie ma pierwszeństwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, że sam fakt obecności pieszego w pobliżu przejścia nie oznacza automatycznie, że wchodzi on na pasy. Kluczowe jest, czy zachowanie pieszego można obiektywnie rozpoznać jako zmierzanie do przekroczenia jezdni.
Kiedy pieszy może stracić pierwszeństwo
Pierwszeństwo pieszego na przejściu nie jest absolutne. W niektórych sytuacjach to pieszy może zostać uznany winnym spowodowania niebezpiecznej sytuacji – i to on otrzyma mandat.
Piesi również podlegają odpowiedzialności za wykroczenia drogowe. Przepisy zabraniają pieszemu wchodzenia bezpośrednio pod jadący pojazd (również na przejściu dla pieszych), wchodzenia na jezdnię spoza pojazdu lub innej przeszkody ograniczającej widoczność, przechodzenia na czerwonym świetle oraz korzystania z telefonu w sposób ograniczający możliwość obserwacji sytuacji na jezdni.
Za wtargnięcie na przejście bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd pieszy może otrzymać mandat 200 zł. Korzystanie z telefonu podczas przechodzenia przez jezdnię to 300 zł.
W przypadku wypadku, jeśli policja ustali, że to pieszy gwałtownie wtargnął na jezdnię bez wcześniejszego sygnalizowania zamiaru przejścia, może stracić swoje pierwszeństwo. Odpowiedzialność za zdarzenie zostanie wtedy przypisana pieszemu, nie kierowcy.
Potrącenie pieszego – konsekwencje karne
Jeśli nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu doprowadzi do potrącenia, konsekwencje wykraczają daleko poza mandat i punkty karne.
Potrącenie pieszego na przejściu, w wyniku którego poszkodowany dozna obrażeń, to już nie wykroczenie, ale przestępstwo z art. 177 Kodeksu karnego. Za spowodowanie średniego lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu grozi do 3 lat pozbawienia wolności. Za spowodowanie śmierci pieszego – od 6 miesięcy do 8 lat.
Dodatkowo kierowca może zostać zobowiązany do zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia. Poszkodowany pieszy ma prawo do świadczeń z OC sprawcy, ale ubezpieczyciel może następnie wystąpić z regresem wobec kierowcy, jeśli ten rażąco naruszył przepisy.
Bezpieczeństwo dzieci – podwójna odpowiedzialność kierowcy
Nieustąpienie pierwszeństwa osobie niepełnosprawnej lub osobie o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej jest traktowane szczególnie surowo – mandat 1500 zł i 15 punktów karnych.
Kierowcy powinni być szczególnie ostrożni w pobliżu szkół, przedszkoli i placów zabaw. Dzieci często zachowują się nieprzewidywalnie i mogą wtargnąć na jezdnię bez ostrzeżenia. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo najmłodszych uczestników ruchu spoczywa zarówno na kierowcach, jak i na opiekunach.
Warto przy okazji przypomnieć o obowiązku przewożenia dzieci w fotelikach samochodowych. Za brak fotelika grozi mandat 300 zł i punkty karne, które mogą się kumulować w zależności od liczby nieprawidłowo przewożonych dzieci. Bezpieczeństwo dzieci na drodze to nie tylko kwestia pierwszeństwa na pasach, ale całego kompleksu zachowań – od odpowiedniego przewożenia w aucie po szczególną ostrożność w miejscach, gdzie mogą się pojawić.
Jak bronić się przed mandatem
Przyjęcie mandatu nie zawsze jest konieczne. Kierowca ma prawo odmówić – sprawa trafia wtedy do sądu, który rozstrzygnie, czy wykroczenie rzeczywiście miało miejsce.
Odmowa przyjęcia mandatu ma sens przede wszystkim wtedy, gdy kierowca jest przekonany o swojej niewinności – na przykład gdy pieszy gwałtownie wtargnął na jezdnię. Warto jednak pamiętać, że w przypadku już przyjętego mandatu możliwości są ograniczone. Uchylenie prawomocnego mandatu jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach – na przykład gdy grzywnę nałożono za czyn niebędący wykroczeniem.
Podsumowanie
Za nieustąpienie pieszemu na pasach grozi mandat 1500 zł i 15 punktów karnych. Przy recydywie kara finansowa wzrasta do 3000 zł. W przypadku skierowania sprawy do sądu grzywna może sięgnąć nawet 30 000 zł, a sąd może dodatkowo orzec zakaz prowadzenia pojazdów.
Przepisy dotyczące pierwszeństwa pieszych są jednoznaczne, a kary za ich łamanie – dotkliwe. Kierowcy powinni pamiętać, że zbliżając się do przejścia dla pieszych, mają obowiązek zachować szczególną ostrożność i być gotowi do zatrzymania pojazdu. Mandat 1500 zł i 15 punktów karnych to kara, której łatwo uniknąć – wystarczy po prostu przepuścić pieszego.
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
