Home -
Codzienne -
Nie każda darowizna dokonana co najmniej 10 lat przed śmiercią pozostanie bez wpływu na zachowek

Nie każda darowizna dokonana co najmniej 10 lat przed śmiercią pozostanie bez wpływu na zachowek

Przy obliczaniu zachowku znaczenie mają także darowizny dokonane przez spadkodawcę. Z pewnymi wyjątkami. Jeden z nich dotyczy darowizn, które po upływie konkretnego czasu się "przedawniają". Jednak brew dosyć powszechnemu przekonaniu nie każda darowizna dokonana co najmniej 10 lat przed śmiercią pozostanie bez wpływu na zachowek.

Joanna Majkowska01.09.2021 11:15

Codzienne

01.09.2021 11:15

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Jak darowizny wpływają na kwestię zachowku?

Spadkodawca z różnych przyczyn może nie chcieć, by majątek po nim otrzymała bliska osoba. Jeśli jednak nie może jej wydziedziczyć, najłatwiejszym rozwiązaniem wydaje się maksymalne pomniejszenie spadku. Ten efekt można osiągnąć, zawierając za życia umowy darowizny i w ten sposób przekazując najcenniejsze przedmioty na rzecz konkretnych osób. W efekcie uprawniony do zachowku, którego nie można wydziedziczyć, wprawdzie coś otrzyma, ale większość majątku pozostanie u obdarowanych.

Ustawodawca przewidział jednak taką sytuację. Tym samym wprowadził przepisy, które sprawiają, że darowizny nie pozostają bez wpływu na zachowek. Większość z nich dolicza się do spadku, przy obliczaniu wysokości zachowku. Jeśli więc np. sama wartość spadku wynosi 10 tysięcy, a dokonanych darowizn – 500 tysięcy, to wysokość zachowku wylicza się od 510 tysięcy złotych. W efekcie uprawniony do zachowku może żądać zapłaty odpowiedniej kwoty od obdarowanych. Umowy darowizny nie przyniosą więc takiego efektu, jakiego mógłby oczekiwać spadkodawca.

Niektórych darowizn nie bierze się pod uwagę przy zachowku

Od powyższej zasady są jednak wyjątki. Przepisy przewidują bowiem także darowizny nieuwzględniane przy zachowku. Wśród nich można wymienić:

drobne darowizny, zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach,
niektóre darowizny dokonane przed 10 latami od momentu otwarcia spadku,
w odniesieniu do zachowku dla zstępnych – darowizny uczynione przez spadkodawcę, gdy jeszcze zstępnych nie miał,
w przypadku zachowku dla małżonka – darowizny dokonane przed zawarciem małżeństwa.

Zachowek a darowizna dokonana co najmniej 10 lat wcześniej

Szczególnie dużo wątpliwości budzi podpunkt wymieniony jako drugi, czyli relacja zachowek a darowizna dokonana co najmniej 10 lat przed otwarciem spadku (czyli śmiercią spadkodawcy). Nie jest wcale tak, że wystarczy np. przepisać 11 lat przed śmiercią nieruchomość jednemu z dzieci, by było ono zwolnione z zapłaty zachowku na rzecz rodzeństwa. Przepis wyraźnie wskazuje, że chodzi tu tylko o darowizny na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku.

Tym samym darowizna dokonana więcej niż 10 lat przed śmiercią rzeczywiście nie wpływa na zachowek, ale to pod warunkiem, że spadkodawca dokonał jej np. na rzecz sąsiadki, innej osoby spoza rodzinnego kręgu albo przynajmniej – na rzecz osoby, która w danym przypadku nie będzie spadkobiercą.

Tym bardziej zasada ta nie znajduje więc zastosowania w przypadku osób uprawnionych do zachowku. Wracając do wyżej opisanego przykładu – zstępni znajdują się właśnie w kręgu osób mających prawo do zachowku. Jeśli więc spadkodawca przepisałby dom jednemu z synów nawet 15 czy 30 lat przed śmiercią, to nie miałoby to znaczenia, bo syn jako osoba najbliższa ma prawo do zachowku. Co więcej, taka darowizna co do zasady podlegałaby także zaliczeniu na schedę spadkową, co mogłoby oznaczać, że z samego majątku spadkowego obdarowany syn otrzymałby mniej, niż mógłby się spodziewać.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

darowizna,dziedziczenie,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Arktyczne mrozy obnażyły polskich pracodawców. Prawnicy notują rekordową liczbę skarg

09.01.2026 22:58, Jerzy Wilczek

Przez dawanie youtuberom większych porcji bar może mieć problemy. Nie tylko wizerunkowe

09.01.2026 21:12, Miłosz Magrzyk

PKO BP wreszcie dogonił konkurencję. W końcu założycie z nim mObywatela

09.01.2026 20:22, Katarzyna Zuba

Na Grenlandii i w Wenezueli prawie wojna, a złoto stoi w miejscu. Spokojnie, to tylko księgowość

09.01.2026 19:35, Filip Dąbrowski

Rewolucja w L4. Prezydent podpisał ustawę, ale ekspert ostrzega: nic się nie zmieni

09.01.2026 18:33, Mariusz Lewandowski

Koniec ery Santandera w Polsce. Austriacki Erste przejmuje trzeci największy bank w kraju

09.01.2026 17:54, Mariusz Lewandowski

Amazon będzie sprzedawał tabletki odchudzające Novo Nordisk. Kurs w górę

09.01.2026 17:24, Filip Dąbrowski

Koniec wojny w 2026 roku? Nie liczcie na powrót do "normalności"

09.01.2026 17:17, Jerzy Wilczek

Mieszkańcy warszawskiego osiedla mogą zostać wywłaszczeni. Bo deweloper chce zbudować drogę

09.01.2026 16:31, Mateusz Krakowski

Nie mogę patrzeć, jak ludzie znęcają się nad zwierzętami. Czas na podniesienie kar

09.01.2026 15:39, Marcin Szermański

Rolnicy na ulicach Warszawy. Ale Mercosur nie jest chyba wcale zła dla Polski

09.01.2026 15:21, Jerzy Wilczek

Możesz odzyskać część zapłaconego podatku od spadku. Ale pod pewnym warunkiem

09.01.2026 14:46, Joanna Świba

Sąsiad cały weekend wierci w ścianie? Jest prosty sposób, by go „uciszyć”

09.01.2026 13:52, Katarzyna Zuba

„W razie czego mów, że jesteś moją kuzynką”. Tani pokój i propozycja nielegalnego wynajmu

09.01.2026 12:58, Aleksandra Smusz

Tyle musisz zarabiać, aby być w 10 proc. najlepiej zarabiających Polaków

09.01.2026 12:21, Marcin Szermański

Policja zapłaci karę za ostentacyjne ujawnienie danych kobiety, która mogła mieć aborcję

09.01.2026 12:17, Mariusz Lewandowski

XTB odpala handel opcjami. Co to znaczy dla inwestorów i dlaczego start jest na Cyprze?

09.01.2026 12:09, Filip Dąbrowski

Karty płatnicze mogą zniknąć w ciągu 4 lat. Mastercard już pracuje nad odpowiednim rozwiązaniem

09.01.2026 11:26, Edyta Wara-Wąsowska

Ujawnią rozmowy z ChatemGPT. Decyzja sądu jest jednoznaczna

09.01.2026 10:31, Mateusz Krakowski

Rządzący wprowadzą specjalny pakiet rodzicielski. To oznacza duże zmiany w opiece nad dzieckiem

09.01.2026 9:50, Edyta Wara-Wąsowska

MF chce, by skarbówka mogła ścigać podatnika w nieskończoność. Jest już projekt

09.01.2026 9:06, Edyta Wara-Wąsowska

40 złotych. Za tyle możesz przestać bać się skarbówki

09.01.2026 8:38, Joanna Świba

Lokator zdemolował mieszkanie, a potem jeszcze pozwał właścicielkę za potrącenie kaucji

09.01.2026 7:57, Mariusz Lewandowski

Operacja na NFZ czy prywatnie? Prawa pacjenta i finansowe aspekty leczenia chirurgicznego

09.01.2026 7:13, Materiał Partnera Bezprawnika

Pogrzeb za 10-15 tys. zł to nowa norma. Podwyżka zasiłku tylko to utrwali

09.01.2026 7:02, Mariusz Lewandowski

Trump chce kupić Grenlandię. Europa rozważa układ: wyspa za gwarancje dla Ukrainy

09.01.2026 6:46, Filip Dąbrowski

Jawność płac w 2026: Rzecznik MŚP ostrzega, że projekt ustawy może dobić małe firmy

09.01.2026 6:21, Mariusz Lewandowski

Inflacji już nie będzie? Raiffeisen Digital Bank wprowadza lokatę na 3 lata

09.01.2026 5:55, Mariusz Lewandowski

W tym kraju nie ma pracy dla ludzi z moim wykształceniem

08.01.2026 22:36, Joanna Świba

Konto Mieszkaniowe założysz teraz na nowych zasadach. Banki już zmieniły jego warunki

08.01.2026 16:21, Katarzyna Zuba