Pomimo obietnic zlikwidowania kultu pieczątki w polskim prawie, na poprawę czeka ponad 200 aktów prawnych

Obowiązkowa pieczątka - zmiany

Rok temu, Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii poinformowało, że wprowadzi zmiany w 170 aktach prawnych. Dzięki temu do większości czynności w urzędach miał wystarczyć zwykły podpis, a firmowe pieczątki odejdą do lamusa. Niestety nadal w innych aktach prawnych występuje kult pieczątki. Poszedłeś do lekarza, otrzymałeś receptę, prawidłowo oznaczoną naklejkami ze wszelkimi danymi, które w teorii mogą zastąpić pieczątkę - pierwsze co zrobi lekarz po jej wydruku, to postawienie swojej pieczęci. Dzięki temu masz pewność, że farmaceuta w aptece nie będzie kręcił nosem i wołał kierownika, żeby ten orzekł, czy mogą zrealizować receptę.

Mogło być gorzej - recepta mogła zawierać błędy. W takiej sytuacji każda poprawka powinna być potwierdzona pieczątką. Wyobraźmy sobie koleją sytuację - system informatyczny uległ awarii podczas tej wizyty i zwolnienie lekarskie nie mogło być  wystawione. otrzymujemy wtedy zwolnienie w wersji papierowej. Sam podpis lekarza nie wystarcza - musi być dodatkowo pieczątka.  Pomimo faktu, że jest to zwolnienie, które zostało wygenerowane przez system informatyczny i jest niepodrabialne.

Obowiązkowa pieczątka państwowa i urzędowa

W Polsce obowiązują dwa akty prawne regulujące sprawę pieczęci państwowych i urzędowych. Pierwszym jest ustawa z dnia 31 stycznia 1980 roku o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Drugim jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 1955 r.  w sprawie tablic i pieczęci urzędowych. W tych aktach mamy wyszczególnione, który urząd może się posługiwać pieczęciami, jak mają wyglądać i co zawierać. Zapewne zwróciliście uwagę na datę rozporządzenia. Tak, zgadza się, rozporządzenie zaraz nabędzie prawa emerytalne. Powód jego obowiązywania jest prozaiczny. W artykule 16d ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (przypominam 1980 rok) czytamy :

Zgadza się. 40 lat to nie jest wystarczający okres, aby opracować i wdrożyć nowe przepisy regulujące te sprawy. Może wydawać się to śmieszne i niepotrzebne ale postawcie się w roli urzędnika, który właśnie zgubił pieczęć. Musi odnaleźć najbliższy posterunek Milicji Obywatelskiej i tam to zgłosić. Podejrzewam, że problemem mogą być też pieczątki prokuratur. Zamówienie na pieczątki dla siebie mogą złożyć wyłącznie za pośrednictwem Generalnej Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Jak łatwo się domyślić - może to być niewykonalne

Obowiązkowa pieczątka - podstawa prawna

Przedsiębiorca nie jest zobligowany do posiadania pieczątki firmowej. Żaden akt prawny tego nie wymaga. Obowiązkowa pieczątka firmowa to wymysł urzędników. Pochodzi on jeszcze z czasów, gdzie posiadanie własnej pieczęci było niezwykłym osiągnięciem. Pieczęć była znakiem władzy nadanej przez najważniejsze instytucje. Jak łatwo wywnioskować, mówimy o czasach panowania Kazimierza Wielkiego. Zwyczaj ten nadal jest kultywowany w środowisku urzędniczym i bankowym. Podobno i tak mieli problem z przestawieniem się z laku na pieczątki automatyczne.
W artykule 20 ustawy prawo przedsiębiorców czytamy

Jest podstawa prawna do odmowy złożenia swojej pieczątki na każdą prośbę o jej umieszczenie pod jakimkolwiek wnioskiem lub pismem. Nie ma obowiązku posiadania pieczątki firmowej. Czas najwyższy skończyć z kultem pieczątki.

Gdzie jeszcze pieczątka jest obowiązkowa?

W wielu miejscach - prawo farmaceutyczne to jeden wielki kult pieczątki. Księgowość budżetowa. Tutaj pieczątka goni pieczątkę. Wyobraźmy sobie, że pracujemy w urzędzie gminy i mamy do zapłaty fakturę za remont drogi ze środków unijnych. Pierwsza strona - pieczątka z tekstem: "wpłynęło w dniu" , obok dumnie pręży się pieczątka Urzędu Gminy z adresem. Odwracamy fakturę na druga stronę i widzimy cały arsenał pieczęci: "sprawdzono pod względem merytorycznym", "sprawdzono pod względem formalno-rachunkowym", "zatwierdzam do zapłaty", 'zatwierdzono do wypłaty ze środków unijnych", "zapłacono przelewem w dniu". A do tego dochodzi imienna pieczątka każdej osoby, która miała styczność z tą fakturą.  Pieczątkowe piekło.

Wymóg pieczątki firmowej a prawo

Próby zmiany istniejących zapisów w przepisach zasługują na pochwałę. Usunięcie każdego jednego zapisu o pieczątce przybliża nas do zmniejszenia formalizmu. Na poprawę czeka ponad 200 aktów prawnych, w których pada słowo pieczątka.

Rado Ministrów - może już czas zrealizować delegację ustawową sprzed 40 lat i wydać nowe rozporządzenie w sprawie tabli i pieczęci urzędowych?