Pieniądze od państwa za palenie i picie. To nie jest cała prawda, choć faktycznie jest na stole 1900 złotych

Wielu z nas słyszało o „podatku od kota”, który w praktyce okazuje się standardowym podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czy o innych daninach o mylących, potocznych nazwach. Podobnie jest z kontrowersyjnymi rentami dla nałogowców. Nie ma w polskim systemie prawnym osobnej rubryki dla palaczy czy alkoholików. Istnieje natomiast jeden, uniwersalny mechanizm: renta z tytułu niezdolności do pracy.

Ubezpieczenie, a nie nagroda

System ubezpieczeń społecznych działa na zasadzie automatyzmu i solidarności, a nie oceny moralnej. Kluczowa jest tu prosta zasada: jeśli odprowadzasz składki na ubezpieczenie rentowe i stracisz zdrowie w stopniu uniemożliwiającym pracę, przysługuje ci wsparcie.

Dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyczyna utraty zdrowia jest drugorzędna. Liczy się skutek. Niezależnie od tego, czy niezdolność do pracy wynika z wypadku losowego, choroby genetycznej, czy lat palenia papierosów – jeśli lekarz orzecznik stwierdzi, że nie możemy pracować, system ma obowiązek zadziałać.

Kiedy można liczyć na świadczenie?

Uzyskanie renty nie jest jednak ani proste, ani automatyczne. Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić łącznie kilka warunków:

Co istotne, w przypadku osób powyżej 30. roku życia, wymagane 5 lat stażu musi przypadać na ostatnie 10 lat przed zgłoszeniem wniosku. Z tego wymogu zwolnione są jedynie kobiety z 25-letnim i mężczyźni z 30-letnim ogólnym stażem pracy.

Choroba to choroba

Kontrowersje wokół tzw. renty tytoniowej biorą się z poczucia niesprawiedliwości społecznej. Część opinii publicznej uważa, że nałogi to świadomy wybór („na własne życzenie”), więc ich skutki nie powinny być finansowane ze wspólnej kasy.

Medycyna i prawo widzą to jednak inaczej. Alkoholizm czy uzależnienie od nikotyny są traktowane jak choroby, które prowadzą do konkretnych powikłań: nowotworów płuc i krtani, marskości wątroby czy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Jeśli te schorzenia wykluczają z rynku pracy, ubezpieczonemu należy się renta – tak samo, jak w przypadku pracoholika, który zrujnował zdrowie stresem, czy osoby cierpiącej na inne schorzenia przewlekłe. Przepisy nie wymagają przy tym, by rencista podjął leczenie odwykowe jako warunek otrzymania pieniędzy.

Ile można otrzymać?

Obecnie stawki minimalne renty z tytułu niezdolności do pracy wynoszą:

Warto jednak pamiętać, że ZUS weryfikuje wnioski bardzo skrupulatnie. Statystyki są nieubłagane – średnio co trzeci wniosek o przyznanie renty spotyka się z odmową. Mit o łatwych pieniądzach „za palenie” ma więc niewiele wspólnego z rzeczywistością.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj