Dzieci są zmuszane do tego, by płacić za pobyt bliskiego w DPS-ie
Rzeczniczka Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak, zwróciła się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o rozważenie inicjatywy legislacyjnej zmieniającej przepisy ustawy o pomocy społecznej. Obecne prawo dotyczące opłat za pobyt w domach pomocy społecznej jest niesprawiedliwe wobec osób małoletnich. Przede wszystkim dlatego, że nakładają one na dzieci obowiązki finansowe, które nie powinny ich dotyczyć.
Dzisiaj dzieci mogą być obciążane kosztami pobytu swoich bliskich w DPS-ach na równi z osobami dorosłymi. Takie rozwiązanie nie bierze pod uwagę ani ich wieku, ani ograniczonych możliwości finansowych.
Za pobyt w DPS ktoś musi zapłacić
Zgodnie z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej opłata za pobyt w DPS w pierwszej kolejności obciąża samą osobę przebywającą w ośrodku. Jeśli jest ona niepełnoletnia, obowiązek pokrycia kosztów spoczywa na jej przedstawicielach ustawowych. W przypadku niewystarczających środków obowiązek przechodzi na małżonka, dzieci, wnuki, a na końcu – na gminę.
Problem polega na tym, że w gronie osób zobowiązanych mogą znaleźć się również osoby małoletnie, które są traktowane jak dorośli członkowie rodziny. Takie podejście nie odpowiada rzeczywistym możliwościom dzieci.
Umowa, wywiad środowiskowy, decyzja administracyjna
Wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może być ustalana w drodze umowy zawartej między gminą a członkiem rodziny zobowiązanym do ponoszenia kosztów. W umowie uwzględnia się sytuację finansową danej osoby. W razie odmowy jej podpisania wysokość opłaty może zostać ustalona decyzją administracyjną. Jeżeli zobowiązany zgodzi się na wywiad środowiskowy, organ administracyjny może uwzględnić trudną sytuację finansową i obniżyć wysokość opłaty.
Jeżeli nie dojdzie ani do zawarcia umowy, ani do wywiadu, opłata zostanie nałożona w pełnej wysokości i rozdzielona proporcjonalnie pomiędzy wszystkich zobowiązanych – również małoletnich. W ten sposób przepisy pozwalają faktycznie obciążyć dzieci kosztami, które z zasady powinni pokrywać dorośli.
Obowiązek alimentacyjny a przepisy ustawy o pomocy społecznej
Rzeczniczka zwraca uwagę na nieścisłości w relacji między przepisami ustawy o pomocy społecznej a zasadami prawa rodzinnego. W przypadku obowiązku alimentacyjnego najpierw spoczywa on na osobach najbliższych, a dopiero potem na dalszych krewnych – i tylko w sytuacjach wyjątkowych. Tymczasem w kontekście DPS-ów dzieci mogą zostać obciążone opłatami równolegle z dorosłymi albo wcześniej. I chociaż prawo przewiduje możliwość zwolnienia małoletniego z opłat, to taka decyzja ma wyłącznie charakter uznaniowy, a więc jest niepewna.
Rzeczniczka zaapelowała więc o zmianę przepisów, które jednoznacznie wyłączyłyby osoby małoletnie z kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt członków rodziny w DPS. Zdaniem RPD konieczne jest również wprowadzenie jasnej hierarchii obowiązku pokrycia kosztów za pobyt w domu pomocy społecznej, zgodnej z prawem rodzinnym.
zobacz więcej:
26.02.2026 12:27, Edyta Wara-Wąsowska
26.02.2026 11:18, Edyta Wara-Wąsowska
26.02.2026 10:40, Edyta Wara-Wąsowska
26.02.2026 10:01, Marek Śmigielski
26.02.2026 9:23, Jerzy Wilczek
26.02.2026 8:42, Rafał Chabasiński
26.02.2026 8:04, Rafał Chabasiński
26.02.2026 6:48, Jerzy Wilczek
26.02.2026 6:35, Jerzy Wilczek
26.02.2026 6:12, Jerzy Wilczek
25.02.2026 20:15, Rafał Chabasiński
25.02.2026 19:43, Marcin Szermański
25.02.2026 16:17, Aleksandra Smusz
25.02.2026 15:36, Jakub Bilski
25.02.2026 14:51, Marcin Szermański
25.02.2026 14:13, Rafał Chabasiński
25.02.2026 13:29, Rafał Chabasiński
25.02.2026 12:45, Edyta Wara-Wąsowska
25.02.2026 12:02, Mateusz Krakowski
25.02.2026 11:20, Edyta Wara-Wąsowska
25.02.2026 10:36, Marcin Szermański
25.02.2026 9:46, Mateusz Krakowski
25.02.2026 9:06, Edyta Wara-Wąsowska
25.02.2026 8:38, Rafał Chabasiński
25.02.2026 8:01, Marek Śmigielski
25.02.2026 7:30, Rafał Chabasiński
