1. Bezprawnik -
  2. Zakupy -
  3. Farmaceuci się obrażą, ale apteka to po prostu sklep. I wreszcie będzie mogła reklamować się jak sklep

Farmaceuci się obrażą, ale apteka to po prostu sklep. I wreszcie będzie mogła reklamować się jak sklep

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację prawa farmaceutycznego. Najważniejszą zmianą jest zerwanie z całkowitym zakazem reklamy aptek. To krok w dobrą stronę. Skoro można reklamować różne wyroby medyczne, to nic nie stoi na przeszkodzie, by mogli to robić aptekarze.

Już niedługo reklama aptek będzie znowu zgodna z prawem

Jeżeli oglądacie telewizję, to z pewnością rzuciły się wam w oczy reklamy wyrobów medycznych wszelkiego rodzaju. W grę wchodzą suplementy diety, leki sprzedawane na receptę, maści, żele i inne specyfiki.

Możemy w ten sposób zaobserwować całą paletę kreatywności specjalistów od reklamy: od kaszlących pszczół po otwarte i całkowicie nienaturalne dyskusje o przypadłościach, o których raczej nie dyskutuje się przy kawce z koleżankami.

Odbiór reklam leków czy reklam paraleków od ponad dekady wiąże się z pewnym paradoksem. Takie spoty mogą nas nudzić albo irytować, ale świadomość istnienia danego produktu z nami pozostanie. Ostatecznie sięgamy po reklamowane specyfiki w aptece.

Wspominam o tym dlatego, że już niedługo do reklam medykamentów dołączą także reklamy samych aptek. Wszystko przez podpisaną niedawno przez prezydenta nowelizację prawa farmaceutycznego.

Czy tylko ja mam już dość prób pompowania prestiżu zawodu farmaceuty kolejnymi restrykcyjnymi ustawami?

Nowa ustawa sprowadza się tak naprawdę do jednej zmiany. Od 2012 roku reklama aptek była w Polsce całkowicie zakazana. Teraz już nie będzie, choć równocześnie zostanie ona objęta dość specyficznymi wymogami.

Po co właściwie ktoś miałby zakazywać aptekom reklamowania swoich usług? Powody były trzy, z czego jeden miał nawet sens. Mam na myśli chęć ochrony mniejszych aptek przed przewagą konkurencyjną ze strony dużych sieci, które stać na profesjonalną reklamę w mediach.

Dodatkowo zakaz reklamy aptek miał zapobiegać nadmiernemu spożyciu medykamentów przez Polaków. Równocześnie nasz ustawodawca od dawna forsuje koncepcję zawodu farmaceuty wykraczającego poza rolę zwykłego sprzedawcy i ewentualnie wytwórcy leków. Miałby to być zawód zaufania publicznego na równi chociażby z lekarzami czy adwokatami i radcami prawnymi. Prawdę mówiąc, nigdy nie byłem entuzjastą wytwarzania prestiżu określonych zawodów za pomocą ustawy. To nigdy nie działa.

Polska została zmuszona do zalegalizowania reklamy aptek

Jak łatwo się domyślić, aptekarzom zniesienie zakazu nie jest w smak. Przeważyły jednak dość poważne argumenty w postaci wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o sygnaturze C-200/24. Okazało się bowiem, że zakaz narusza prawo unijne z uwagi na jego nieproporcjonalność i utrudnianie dostępu do rynku nowym podmiotom.

Rozstrzygnięcie TSUE wytworzyło potrzebę pilnej liberalizacji przepisów. Środkiem do osiągnięcia tego celu jest uchwalona nowelizacja prawa farmaceutycznego. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że realizuje swoje zadanie całkiem nieźle.

Dotychczasowa definicja reklamy aptek ocierała się o absurd

Znowelizowany art. 94a prawa farmaceutycznego dopuszcza teraz reklamę aptek. Przede wszystkim zawężono definicję samej reklamy apteki lub punktu aptecznego. Do tej pory stanowiła ją każda forma publicznej komunikacji z wyłączeniem informacji o lokalizacji i godzinach pracy. Nowa definicja brzmi następująco:

Reklamą apteki lub punktu aptecznego jest działalność polegająca na zachęcaniu do skorzystania z oferty apteki lub punktu aptecznego, mająca na celu zwiększenie sprzedaży asortymentu dostępnego w aptece lub punkcie aptecznym, świadczonych w nich usług lub realizowanych w nich świadczeń lub programów wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Jak już wspomniałem, taka reklama będzie musiała dodatkowo spełnić określone wymogi. Sprowadzają się one do ośmiu zakazów.

Legalna reklama aptek podlegać będzie pewnym ograniczeniom

Niedozwolone pozostaną przede wszystkim reklamy, które oferują w sposób pośredni lub bezpośredni jakąkolwiek korzyść w zamian za nabycie asortymentu dostępnego w aptece albo skorzystanie z oferowanych przez nią szeroko rozumianych usług. Innymi słowy: wszelkiego rodzaju promocje i gratisy pozostają zabronione.

Reklama aptek i punktów aptecznych nie może być skierowana do osób niepełnoletnich ani wykorzystywać ich wizerunku. Dodatkowo nie wolno wykorzystywać w niej osób z wykształceniem medycznym albo farmaceutycznym. Zakazana jest nawet próba sprawiania takiego wrażenia. Słusznie, bo opinia „lekarza” w reklamie wprowadza klienta w błąd.

Co ważne i godne pochwały: ustawodawca wyraźnie zabronił także cyfrowego generowania wyglądu albo głosu takich osób.

Aptekom nie wolno również sugerować, że niekupienie ich produktu może prowadzić do pogorszenia się zdrowia odbiorcy. Reklamy aptek nie można też łączyć z reklamowaniem produktów niezwiązanych z tą formą działalności.

Nowelizacja to także milionowe kary za naruszenie zakazów

Warto także wspomnieć o wymienionym wprost w nowelizacji zakazie reklamy porównawczej oraz wprowadzającej w błąd, które i tak zostały zabronione w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Tym razem jednak konsekwencje są dużo poważniejsze.

Za prowadzenie, finansowanie lub organizowanie reklamy łamiącej któryś ze wspomnianych zakazów grozi teraz kara pieniężna w wysokości do 1 miliona złotych. Do tej pory mogła ona wynieść co najwyżej 50 tysięcy złotych.

Pacjent ma prawo wiedzieć, że w jego okolicy działa apteka

Zniesienie zakazu reklamy aptek może i zostało na Polsce wymuszone, ale wciąż pozostaje posunięciem zdroworozsądkowym. Niezależnie od tego, co o swoim zawodzie myśli środowisko farmaceutów, prowadzą oni sprzedaż.

Nie wszystkie produkty w ich asortymencie stanowią leki sprzedawane wyłącznie na receptę. Sprzedają także leki bez recepty (OTC) i szeroko rozumiane wyroby medyczne. Niektóre apteki oferują nawet produkty homeopatyczne, a więc – biorąc pod uwagę skuteczność homeopatii – mocno wstrząśniętą wodę z dodatkami smakowymi. Cały czas mamy do czynienia z zarobkową działalnością gospodarczą.

Zgadzam się w pełni z argumentem TSUE o umożliwieniu w ten sposób dostępu do rynku nowym aptekom. Równocześnie warto zwrócić uwagę na kwestię uzbrojenia pacjentów w niezbędne informacje.

Jeżeli potrzebujemy lekarstwa, to idziemy do apteki. Jak ją wybierzemy? Najczęściej kierujemy się jednym z dwóch kryteriów – wybieramy najbliższą albo najtańszą. Żeby móc dokonać poprawnego wyboru, musimy wiedzieć, że takowa istnieje. Legalna reklama nam to ułatwi.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover