1. Bezprawnik -
  2. ecommerce -
  3. Kupił na Vinted RAM za 1406,22 zł. Zanim paczka dotarła, sprzedawca napisał, że ukradł go ze szkoły

Kupił na Vinted RAM za 1406,22 zł. Zanim paczka dotarła, sprzedawca napisał, że ukradł go ze szkoły

Kości DDR5 kupione na Vinted od sprzedawcy ze Słowacji jeszcze jechały do Polski, gdy w czacie zaczęły się błagania o zwrot. Sprzedający przyznał, co prawda z dopiskiem „rzekomo”, że wyniósł pamięć ze szkoły, a szkoła grozi mu policją. Pieniędzy oddawać nie zamierza, bo jest spłukany. Kupujący został z pytaniem, którego nikt nie zadaje sobie przy klikaniu „Kup”: czy rzecz z kradzieży można po prostu zatrzymać?

Pamięć RAM z Vinted i nieoczekiwane wyznanie sprzedawcy

Zrzuty ekranu całej rozmowy pokazał nam kupujący. Przedmiotem transakcji był zestaw pamięci DDR5 2×16 GB o taktowaniu 6000 MHz i opóźnieniu CL36, wystawiony za 1428,54 zł. Propozycja zbicia ceny do 1357,10 zł została odrzucona, ale strony dogadały się na 1406,22 zł. Razem z opłatą Vinted kupujący zapłacił 1479,43 zł. Paczka została nadana, a aplikacja szacowała dostawę na 17 lub 18 listopada.

Zanim przesyłka dotarła, sprzedawca zaczął prosić, żeby po odbiorze odesłać mu pamięć. Zapytany, co się stało, odpisał (w automatycznym tłumaczeniu, które wyświetla Vinted): „*Rzekomo* ukradłem je ze szkoły i teraz szkoła jest za to wściekła”. Dalej tłumaczył, że szkoła grozi mu wyrzuceniem albo wezwaniem policji, jeśli w ciągu tygodnia nie odda sprzętu, a zwrot gotówki nie wchodzi w grę, bo za uzyskane pieniądze dałoby się kupić najwyżej jedną kość. Na sugestię, żeby dołożył z własnej kieszeni, odpowiedział krótko: „Jestem spłukany, stary”. Kupujący skwitował to uwagą, że chłopak trafi za kratki przed premierą GTA 6.

Brzmi jak anegdota z forum, ale prawnie to bardzo ciekawy przypadek. Swoim „rzekomo” sprzedawca nie przyznał się wprost do przestępstwa i niczego tu nie da się przesądzać. Przekazał jednak kupującemu wiedzę, która całkowicie zmienia jego położenie.

Czy kradziony towar z Vinted można zatrzymać? Kodeks cywilny mówi jasno

Polskie prawo pozwala nabyć rzecz od kogoś, kto nie jest jej właścicielem. Zgodnie z art. 169 § 1 kodeksu cywilnego nabywca ruchomości staje się jej właścicielem z chwilą objęcia jej w posiadanie, chyba że działa w złej wierze. Haczyk tkwi w § 2. Jeśli rzecz została skradziona, zgubiona albo w inny sposób utracona przez właściciela, nabywca może uzyskać jej własność dopiero po upływie trzech lat od kradzieży. Przez ten czas właściciel może jej szukać i ją odebrać.

Sąd Najwyższy w wyroku z 28 października 2005 r. (sygn. II CK 174/05) podkreślił, że dobra wiara musi trwać przez cały ten okres. Kto przed upływem trzech lat dowie się, skąd pochodzi rzecz, właścicielem się nie stanie. Przy czym zła wiara to nie tylko pewność. Wystarczy, że nabywca przy zachowaniu należytej staranności mógł się zorientować, że coś jest nie tak. Wiadomość od samego sprzedawcy, że sprzęt pochodzi ze szkoły, która go szuka, wątpliwości budzi aż nadto.

W efekcie właścicielem pamięci pozostaje szkoła. Może jej żądać na podstawie art. 222 § 1 kodeksu cywilnego i nie musi przy tym nikomu zwracać ceny. Ten sam mechanizm od lat boleśnie odczuwają kierowcy, o czym pisaliśmy przy temacie, jakim jest kupno kradzionego samochodu. Różnica polega tylko na tym, że tutaj zamiast policji pod drzwiami jest czat w aplikacji.

Słowacki sprzedawca, polski kupujący

Sprawa ma też wątek transgraniczny. Według art. 41 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe o własności rozstrzyga prawo państwa, w którym rzecz się znajduje. Kupujący obejmie pamięć w posiadanie dopiero w Polsce, więc trudno uciec od polskich przepisów. Nawet gdyby ktoś próbował argumentować za prawem słowackim, trudno oczekiwać, by chroniło ono kogoś, kto o kradzieży dowiedział się, zanim w ogóle odebrał paczkę.

Paserstwo w tle. Tu kończą się żarty o GTA 6

Art. 291 § 1 kodeksu karnego karze każdego, kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa, pomaga do jej zbycia, przyjmuje ją albo pomaga do jej ukrycia. Grozi za to od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Art. 292 przewiduje wariant nieumyślny, gdy sprawca na podstawie towarzyszących okoliczności „powinien i może przypuszczać”, że rzecz pochodzi z przestępstwa. Tu kara sięga 2 lat. Przy wartości przekraczającej 800 zł nie ma mowy o łagodniejszym wykroczeniu z art. 122 kodeksu wykroczeń, bo to właśnie próg dla drobnego paserstwa.

Kupujący, który składał zamówienie, o niczym nie wiedział i za samo kupno nie powinien odpowiadać. Gorzej z tym, co zrobi teraz. Wsadzenie pamięci do komputera, jakby nic się nie stało, a tym bardziej jej odsprzedaż, to już działanie ze świadomością pochodzenia sprzętu. Prokurator mógłby w tym dostrzec przyjęcie albo pomoc w ukryciu rzeczy z kradzieży. Że to nie są teoretyczne rozważania, pokazywały choćby historie, w których pojawiało się paserstwo na Allegro, czyli handel podejrzanym sprzętem w zwykłym serwisie zakupowym.

Odesłanie paczki sprzedawcy to najgorsza z opcji

Prośba ze Słowacji ma prostą konstrukcję: kupujący oddaje sprzęt, sprzedawca zatrzymuje pieniądze. W najlepszym razie to próba naprawienia własnego błędu cudzym kosztem. W najgorszym sposób na sprzedanie tego samego towaru dwa razy, bo nikt nie zagwarantuje, że pamięć trafi do szkoły, a nie do kolejnego ogłoszenia. Nawet cała historia o kradzieży może być zmyślona, a pomysłowych sztuczek na platformie nie brakuje, o czym przypominaliśmy w tekście o tym, czym jest oszustwo na Vinted.

Sprzedawca nie jest też właścicielem, więc oddanie mu pamięci niczego nie załatwia. Właściwym adresatem jest prawowity właściciel albo policja, która ustali, czy do kradzieży w ogóle doszło.

Jak odzyskać pieniądze za kradziony towar z Vinted

Najmocniejszą kartą kupującego jest konstrukcja płatności na platformie. Pieniądze nie trafiają do sprzedającego od razu, tylko czekają, aż kupujący potwierdzi, że wszystko jest w porządku, albo minie czas na zgłoszenie problemu. Jak to działa od drugiej strony, opisywaliśmy w tekście o tym, jak wygląda zwrot na Vinted. W tej sytuacji kliknięcie „Wszystko OK” byłoby błędem. Rozsądniej zgłosić problem z zamówieniem, dołączyć zrzuty ekranu rozmowy, w której sprzedawca sam pisze o kradzieży, i poczekać na decyzję obsługi. Sprzedawanie cudzych rzeczy łamie zasady serwisu, a dowód leżący w czacie mocno ułatwia sprawę.

Drugą ścieżką jest rękojmia. Art. 556³ kodeksu cywilnego przewiduje odpowiedzialność sprzedawcy, gdy sprzedana rzecz jest własnością osoby trzeciej. To wada prawna, która daje prawo do odstąpienia od umowy i żądania zwrotu ceny, a przy szkodzie także odszkodowania. Na papierze brzmi dobrze. W praktyce, o ile do umowy w ogóle zastosowanie znajdzie polskie prawo, dochodzenie pieniędzy od spłukanego sprzedawcy z innego kraju, z którym łączy kupującego jedynie czat, może kosztować więcej niż sama pamięć.

Uczciwy kupujący płaci za cudzą kradzież

Ta historia dobrze pokazuje, gdzie w handlu między osobami prywatnymi naprawdę leży ryzyko. Kupujący zrobił wszystko jak należy: negocjował, zapłacił przez platformę, opłacił ochronę. Mimo to to on musi teraz pilnować, żeby nie zostać paserem, odzyskiwać pieniądze i słać zrzuty ekranu do obsługi klienta. Zasada trzech lat z art. 169 kodeksu cywilnego jest sensowna, bo inaczej złodzieje mogliby legalizować łupy przez internet. Jej koszt ponoszą jednak ludzie, którzy niczego nie ukradli.

Część problemów z Vinted bierze się właśnie stąd. Mechanizmy platformy powstały z myślą o sporach o poplamione bluzki, a użytkownicy handlują na niej podzespołami komputerowymi za półtora tysiąca złotych, w dodatku ponad granicami i przez automatyczny tłumacz. Wniosek dla kupujących jest mało romantyczny: przy droższej elektronice z drugiej ręki warto dopytać o pochodzenie, poprosić o dowód zakupu i nie potwierdzać odbioru, dopóki nie wiadomo, co właściwie przyszło w paczce.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover