Na systemie kaucyjnym stracisz nawet trzy razy
W Polsce od października obowiązuje system kaucyjny. Idea jest prosta – kupując napój w puszce, butelce plastikowej lub szklanej wielorazowego użytku (od 2026 roku obowiązkowo przystąpią do systemu), klient wnosi dodatkową opłatę, którą może odzyskać, oddając puste opakowanie do automatu w sklepie. Mieszkańcy i samorządy wskazują, że ten ekologiczny system może okazać się kosztowny.
Nowy mechanizm obejmuje trzy rodzaje opakowań: plastikowe butelki do 3 litrów, puszki metalowe do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra (od przyszłego roku). Każde z nich ma oznaczenie dające prawo do odzyskania wpłaconej kaucji.
Utracona kaucja to dopiero początek strat
Teoretycznie wszystko wygląda przejrzyście – oddajesz opakowanie, odzyskujesz pieniądze. Problem zaczyna się wtedy, gdy ktoś z różnych powodów nie zwróci butelki czy puszki. W takiej sytuacji pierwszą stratą dla konsumenta staje się właśnie utracona kaucja za opakowanie.
Ale strata kaucji to dopiero początek – tłumaczy TOK FM. Drugim uderzeniem mogą być rosnące koszty odbioru odpadów – gminy, które do tej pory sprzedawały wartościowe surowce recyklerom, teraz stracą ten dochód na rzecz systemu kaucyjnego. Brak wpływów zmusza je często do podnoszenia mieszkańcom opłat śmieciowych.
Trzecią kwestią są potencjalne kary nakładane na gminy za niewywiązanie się z unijnych norm recyklingu. Skoro cenne odpady wypadną z gminnych statystyk spełnienie wymogów stanie się trudniejsze, a ewentualne sankcje ostatecznie pokryją obywatele – w podatkach lub wyższych rachunkach.
System kaucyjny: małe miejscowości zostaną w tyle?
Choć system miał ułatwić segregację i zwiększyć recykling, w praktyce rodzi wiele pytań. Samorządy nie mają jasnych informacji, czy będą mogły korzystać z danych o ilości zebranych opakowań, a bez tego trudno planować gospodarkę odpadami.
Ponadto system kaucyjny pod kątem zwrotów skoncentrowano na dużych sieciach i to one inwestują w automaty. Mieszkańcy mniejszych miejscowości, w których dominują sklepy poniżej 200 mkw. powierzchni handlowej, mogą mieć znacznie trudniejszy dostęp do punktów zwrotu, ponieważ takie sklepy – mimo że muszą pobrać kaucję – to nie mają obowiązku zainstalowania recyklomatu. Wyjątkiem od reguły są butelki szklane; je będzie można bez problemu oddać w małych sklepach. Doświadczenia z krajów, w których system kaucyjny funkcjonuje od lat, np. w Chorwacji, Danii, Estonii, Finlandii, Holandii czy Norwegii, pokazują, że to właśnie najmniejsze punkty handlowe stanowią o gęstości sieci zbiórki.
Koszt uruchomienia systemu kaucyjnego w Polsce Deloitte oszacował na około 37 mld zł. Nadzór nad realizacją przepisów sprawuje Inspektorat Ochrony Środowiska. Kary sięgają nawet 1 mln zł.
zobacz więcej:
16.03.2026 9:04, Filip Dąbrowski
16.03.2026 8:23, Miłosz Magrzyk
16.03.2026 7:38, Miłosz Magrzyk
16.03.2026 6:45, Miłosz Magrzyk
15.03.2026 18:27, Mariusz Lewandowski
15.03.2026 17:17, Mariusz Lewandowski
15.03.2026 16:20, Aleksandra Smusz
15.03.2026 15:15, Aleksandra Smusz
15.03.2026 14:17, Aleksandra Smusz
15.03.2026 13:19, Filip Dąbrowski
15.03.2026 12:03, Miłosz Magrzyk
15.03.2026 11:13, Rafał Chabasiński
15.03.2026 10:33, Piotr Janus
15.03.2026 9:54, Mariusz Lewandowski
15.03.2026 9:17, Jerzy Wilczek
15.03.2026 8:38, Filip Dąbrowski
15.03.2026 7:27, Filip Dąbrowski
15.03.2026 6:45, Mariusz Lewandowski
14.03.2026 23:11, Miłosz Magrzyk
14.03.2026 15:22, Joanna Świba
14.03.2026 13:12, Joanna Świba
14.03.2026 12:12, Aleksandra Smusz
14.03.2026 11:18, Filip Dąbrowski
14.03.2026 10:22, Miłosz Magrzyk
14.03.2026 9:56, Mateusz Krakowski
14.03.2026 8:40, Joanna Świba
14.03.2026 7:42, Piotr Janus
13.03.2026 19:43, Marcin Szermański
