To te umowy zostaną przekształcone w etat w pierwszej kolejności. Nowe przepisy coraz bliżej

Koniec fikcyjnego samozatrudnienia. Te umowy PIP może zmienić w pierwszej kolejności

Nowe przepisy uderzą przede wszystkim w te formy zatrudnienia, które funkcjonują na pograniczu prawa pracy i umów cywilnoprawnych. W rozmowie z Business Insider Angelika Czarnecka, radca prawny z kancelarii J.Dauman Legal, wskazuje na trzy newralgiczne obszary, które znajdą się pod lupą inspektorów.

Pierwszym z nich jest praca freelancera przez pośrednika. W tym modelu, popularnym w branży kreatywnej, formalnie fakturę wystawia firma-pośrednik, ale realna relacja zawodowa łączy freelancera z firmą zlecającą. PIP może uznać, że pośrednik pełni jedynie rolę techniczną, a rzeczywistym pracodawcą jest podmiot korzystający z pracy. Jeśli inspektor dopatrzy się cech etatu, takich jak podporządkowanie czy stałe godziny pracy, może nakazać zmianę umowy, ignorując skomplikowaną strukturę rozliczeń.

Drugim - i prawdopodobnie najbardziej ryzykownym obszarem - są kontrakty B2B z jednym kontrahentem. To standard w branży IT i marketingu, gdzie specjaliści formalnie prowadzą działalność gospodarczą, ale w praktyce pracują jak etatowcy - w tym w biurze klienta, w określonych godzinach i pod jego kierownictwem. Jak twierdzi Czarnecka,

Jeżeli usługi są wykonywane w sposób ciągły, w określonym miejscu i czasie, pod kierownictwem kontrahenta oraz zgodnie z ustalonym przez niego porządkiem organizacyjnym, wówczas trudno jest wykazać, że nie mamy do czynienia z faktycznym stosunkiem pracy. W takich okolicznościach istnieje realne ryzyko zakwalifikowania relacji przez organy kontrolne (np. PIP, ZUS) jako stosunku pracy, niezależnie od nazwy umowy nadanej przez strony

Sytuację pogarszają zapisy w umowach B2B, które wprost kopiują przywileje pracownicze, takie jak płatne urlopy czy chorobowe, co dla inspektora będzie dowodem na istnienie ukrytego stosunku pracy.

Trzecią grupą są kurierzy i kierowcy platformowi. Tutaj sytuacja jest bardziej niejednoznaczna. Choć korzystają oni z firmowego sprzętu i rozliczają się za zlecenia, to podstawowym argumentem obrony jest ich autonomia. Możliwość swobodnego wyboru godzin pracy i jednoczesna współpraca z kilkoma aplikacjami zbliża ten model bardziej do franczyzy niż etatu. Jeśli jednak platforma narzuci dyżury lub sztywne godziny dostępności, ryzyko przekwalifikowania umowy na etat drastycznie wzrośnie.

Zmiana umów B2B i umów cywilnoprawnych w etat będzie mieć swoje konsekwencje

Największe obawy przedsiębiorców budzi perspektywa działania prawa wstecz. Ustalenie przez inspektora istnienia stosunku pracy może wiązać się z obowiązkiem zapłaty zaległych składek ZUS, zaliczek na podatek dochodowy oraz wypłaty świadczeń pracowniczych (np. za urlop) nawet za trzy lata wstecz. Dla wielu firm może to oznaczać potężny cios finansowy.

Warto pamiętać, że po zmianie przepisów najważniejsze nie będą nazwy umów, lecz faktyczne realia współpracy. Stopień podporządkowania, miejsce i czas wykonywania zadań oraz autonomia wykonawcy staną się decydującymi kryteriami, które inspektorzy będą oceniać z nową, znacznie większą mocą sprawczą. Muszą się z tym liczyć zarówno osoby samozatrudnione i pracujące w oparciu umowę cywilnoprawną, jak i ich kontrahenci oraz zleceniodawcy.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj