Policzyłem, ile straciłem na systemie kaucyjnym w 3 miesiące. Ta kwota boli

Cena napoju ta sama, o ile pofatygujesz się po odbiór kaucji

Wielu może posądzić mnie o zwykłe lenistwo, ale nic z tych rzeczy. Kilka miesięcy temu próbowałem "przyzwyczaić się" do nowego systemu i oddawałem nawet bezzwrotne butelki plastikowe, za które Lidl oddawał 10 groszy (opakowania objęte systemem kaucyjnym są warte 50 gr).

Niestety po pewnym czasie moja cierpliwość skończyła się ze względu na ciągle zacinające się i psujące butelkomaty. Wywieszone karteczki z napisem "awaria", "automat nieczynny" są chyba na porządku dziennym. W końcu stwierdziłem, że nie ma sensu się denerwować i przez niemal cały I kwartał 2026 r. nie odnosiłem butelek, aby odebrać kaucję. Wydaje mi się, że nie jestem w tym osamotniony.

Kaucyjny wymysł zamiast Adidasków

Policzyłem, ile mniej więcej mogłem stracić na systemie kaucyjnym. Mowa tylko o nieodebranych kaucjach, ale dochodzi przecież coś jeszcze. Dotąd butelki bezkaucyjne były odzyskiwane przez firmy recyklingowe, które na plastiku typu PET miały spory zysk, a który został teraz mocno ograniczony. Jeżeli dziwisz się, dlaczego w twoim regionie od nowego roku wzrosły opłaty za wywóz śmieci, to masz na to pytanie odpowiedź. To nie jedyne podwyżki opłat komunalnych, z jakimi mierzą się Polacy od początku roku.

Wracając tylko do butelek plastikowych PET: nieważne, czy jest to butelka o pojemności 0,5 czy 2 l i czy napój kosztuje 0,99 czy 9,99 zł - zawsze kaucja zwrotna wynosi 50 groszy. Z jednej strony niewiele. Z drugiej zaś staramy się z żoną pić dużo wody i zimą schodzą nam nawet dwie butelki dziennie na osobę. To daje łącznie 4 razy 50 groszy każdego dnia. W skali 3 miesięcy przekłada się to na około 180, może 200 złotych. Jakby się postarać, to któreś z nas mogłoby za to mieć parę nowych adidasów.

Kaucja to kolejna ukryta danina, która uderza po kieszeni

Brzmi śmiesznie? Może i tak, ale po prostu nie lubię wydawać pieniędzy w błoto, a tak osobiście uważam panujący od kilku miesięcy system kaucyjny. Sam spór o system kaucyjny trwa zresztą od dawna - samorządy ostrzegały przed konsekwencjami finansowymi, zanim jeszcze wszedł on w życie. Swoją drogą, przez wakacje pije się o połowę więcej wody, a jak ktoś lubi zimne piwko - alkoholowe lub bez - to i w nim sporo dopłaci do kaucji: 50 gr za puszkę i aż złotówkę za szklaną butelkę wielokrotnego użytku do 1,5 l. Nawiasem mówiąc, powoli zbliża się Mundial 2026, a producenci piwa liczą wtedy zapewne na spory wzrost zysków.

Skoro zimą można stracić na kaucji 200 zł, to podczas gorącego i upalnego lata może to być nawet dwu lub trzykrotnie więcej. W tej cenie można już dorwać budżetowego smartfona w promocji albo kupić cokolwiek innego (i przydatnego) za te parę stów, żeby tylko nie wydać na kaucję. Warto pamiętać, że kaucja to niejedyna dodatkowa opłata - te podatki i opłaty wzrosną w 2026 roku jeszcze bardziej niż w poprzednich latach.

Polacy nie lubią systemu kaucyjnego

Żeby nie było, że tylko ja narzekam na system kaucyjny w Polsce. Większość z nas jest do niego negatywnie nastawiona. Jeszcze przed startem systemu pojawiały się głosy, że wprowadzenie systemu kaucyjnego w obecnej formie to duży błąd, a czas pokazał, że obawy te nie były bezpodstawne.

A co na to politycy? Początkiem marca system skomentowała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska:

Powszechny system kaucyjny działa w Polsce od października 2025 r. i już dziś widzimy jego pierwsze efekty. Do systemu trafiło około 530 milionów opakowań, z czego blisko 28 milionów zostało już zwróconych przez konsumentów. Ta różnica jest naturalna i wynika ze specyfiki obrotu towarowego - od momentu wprowadzenia opakowania na rynek, przez sprzedaż i konsumpcję, do jego zwrotu może minąć nawet kilka miesięcy. Najważniejsze jest to, że system działa zgodnie z planem i rozwija się dynamicznie, szczególnie od początku tego roku.

Sondaże nie pozostawiają złudzeń

Jak jednak wynika z sondażu wykonanego dla "Rzeczpospolitej", aż 50,5% ankietowanych ocenia go źle lub bardzo źle. Jednocześnie tylko nieco ponad 1/4 głosów (27,6%) ocenia go pozytywnie. Niemal co piąty ankietowany (19,8%) nie ma wyrobionego zdania na ten temat.

Co ciekawe, przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego w Polsce, a więc jakieś pół roku temu, popierało go około 60% społeczeństwa. No cóż, "mądry Polak po szkodzie". Okazuje się też, że mnożące się wyjątki od systemu kaucyjnego jedynie potwierdzają, że cała konstrukcja była od początku dziurawa.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj