Wydali miliardy na przekop Mierzei. Teraz okazuje się, że to jeszcze nie koniec inwestycji

Wytyczenie nowej drogi wodnej przez Mierzeję Wiślaną było też jedną z najbardziej dyskutowanych inwestycji infrastrukturalnych ostatnich lat w Polsce — przekop Mierzei Wiślanej rozpalał część opinii publicznej przez cały okres budowy. Choć sam kanał przez Mierzeję został otwarty w 2022 roku, pełna funkcjonalność i sensowność całego projektu uzależnione są od jeszcze jednego elementu, mianowicie pogłębienia toru wodnego prowadzącego do portu w Elblągu. Etap ten ruszył kilka miesięcy temu, a dodatkowym impulsem dla inwestycji stała się decyzja o odblokowaniu środków z Unii Europejskiej.

Pogłębienie toru wodnego jako ostatni etap drogi wodnej

Kanał przez Mierzeję Wiślaną to tylko fragment większego projektu. Aby statki mogły swobodnie docierać do portu w Elblągu, konieczne jest pogłębienie i poszerzenie toru wodnego na rzece Elbląg. Chodzi o odcinek liczący około 6,6 km, który dotychczas był zbyt płytki dla większych jednostek.

Jak informuje Urząd Morski w Gdyni, trwające prace obejmują pogłębianie dna rzeki, usuwanie osadów oraz budowę nowych umocnień brzegowych. Docelowo tor wodny ma mieć około 5 metrów głębokości i 36 metrów szerokości w dnie, co pozwoli na wpływanie do portu statków o długości do 100 m i zanurzeniu do 4,5 m. W planach jest również budowa obrotnicy o średnicy około 160 metrów, która umożliwi manewrowanie jednostek o długości nawet 100 metrów.

Pogłębienie toru wodnego to w praktyce ostatni brakujący element drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Morzem Bałtyckim. Po zakończeniu prac statki będą mogły omijać rosyjską Cieśninę Piławską i wpływać do portu w Elblągu przez w pełni kontrolowaną przez Polskę trasę. Warto przypomnieć, że wojskowi o przekopie Mierzei Wiślanej wypowiadali się wielokrotnie, analizując zarówno walory strategiczne, jak i ograniczenia inwestycji w kontekście obronności.

Eksperci branży morskiej wskazują, że inwestycja może wzmocnić znaczenie transportu wodnego w północno-wschodniej Polsce. Analizy wskazują, że rozwój portu w Elblągu może stworzyć nowe możliwości logistyczne dla regionu i portów Zalewu Wiślanego.

Unia Europejska odblokowała 200 mln zł na port w Elblągu

Kluczowym impulsem dla dalszej realizacji inwestycji okazała się decyzja Komisji Europejskiej o uruchomieniu funduszy na rozwój portu w Elblągu. Bruksela zgodziła się, aby około 200 mln zł z programu „Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021–2027" przeznaczyć na inwestycje portowe i okołoportowe związane z dokończeniem drogi wodnej.

Oznacza to około 40 mln euro wsparcia unijnego, które mają zostać wykorzystane m.in. na rozbudowę infrastruktury portowej, terminali przeładunkowych oraz poprawę dostępu do portu.

Rozbudowa infrastruktury portowej i terminali przeładunkowych

Środki unijne mają zostać przeznaczone nie tylko na pogłębienie toru wodnego, ale również na rozwój infrastruktury portowej. W planach są między innymi budowa i modernizacja terminali przeładunkowych, rozbudowa nabrzeży portowych oraz poprawa infrastruktury drogowej w rejonie portu.

Jak podkreślają władze Elbląga, inwestycje te mają umożliwić regularną obsługę statków handlowych i zwiększyć przeładunki w porcie. Obecnie przeładunki w elbląskim porcie są stosunkowo niewielkie — wynoszą kilkanaście tysięcy ton rocznie. Jedną z przyczyn jest właśnie brak odpowiednio głębokiego toru wodnego oraz ograniczona infrastruktura logistyczna.

Nadzieje i sceptycyzm wokół przekopu Mierzei

Inwestycja od początku budziła duże emocje. Zwolennicy projektu wskazują, że przekop Mierzei Wiślanej oraz rozwój portu w Elblągu mogą stać się impulsem gospodarczym dla regionu Warmii i Mazur. Krytycy z kolei zwracają uwagę, że nawet po pogłębieniu toru wodnego port będzie mógł przyjmować głównie mniejsze statki, co ogranicza jego potencjał przeładunkowy. Pojawiają się też pytania o opłacalność inwestycji w dłuższej perspektywie — podobne kontrowersje budziła niegdyś przyszłość CPK, gdzie również ścierały się argumenty ekonomiczne z politycznymi.

Sprawdzian dla całego projektu — nie tylko ekonomia, ale i bezpieczeństwo

Rozpoczęcie prac przy pogłębianiu toru wodnego oraz odblokowanie unijnych pieniędzy oznacza, że projekt wchodzi w decydującą fazę. Kanał przez Mierzeję był tylko pierwszym krokiem — prawdziwy sprawdzian dla całej inwestycji nastąpi dopiero wtedy, gdy port w Elblągu zacznie regularnie obsługiwać statki towarowe.

Należy jednak pamiętać, że opisywana inwestycja nie może być oceniana jedynie przez pryzmat ekonomiczny, który jest bardzo istotny, ale nie jedyny w funkcjonowaniu państwa. Budowa kanału przez Mierzeję Wiślaną powinna być oceniana szerzej, jako element systemu bezpieczeństwa państwa, w tym uzyskania suwerennej kontroli nad wodami Zalewu oraz uniezależnienia się od decyzji Rosji. W kontekście tego ostatniego warto zauważyć, że Polska od lat konsekwentnie odcina się od rosyjskiej zależności — gaz z Rosji przestał płynąć do naszego kraju, a rosyjskie sankcje nałożone na Zachód paradoksalnie przyspieszyły procesy dywersyfikacji w wielu sektorach. Każde państwo musi realizować znacznie szersze cele niż prywatne korporacje. Dopiero wówczas pozwoli to na uczciwą ocenę realizacji tej inwestycji.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj