1. Bezprawnik -
  2. Finanse -
  3. Od dziś Unia traktuje „kup teraz, zapłać później” jak kredyt. Polska wciąż nie ma swojej ustawy

Od dziś Unia traktuje „kup teraz, zapłać później” jak kredyt. Polska wciąż nie ma swojej ustawy

Dyrektywa o kredycie konsumenckim zaczęła obowiązywać od dzisiaj, 20 listopada 2026 r., i zastąpiła regulację z 2008 r. Wymusi na państwach członkowskich ostrzejsze zasady udzielania pożyczek, a po raz pierwszy obejmie odroczone płatności. Polska nie ma ustawy, która by ją wdrażała. Projekt przygotowany przez UOKiK premier odrzucił w maju, zarzucając mu nadregulację rynku finansowego. Ustawa jest pisana od nowa w Ministerstwie Sprawiedliwości. Nadal obowiązują więc przepisy z 2011 r., które o odroczonej płatności nie mówią nic.

Marek Śmigielski20.11.2026 13:49
Finanse

Dochód trzeba będzie udokumentować, a BNPL dostanie status kredytu

Dyrektywa kończy z pożyczkami udzielanymi na samo oświadczenie o dochodach, bo kredytodawcy będą musieli oceniać zdolność kredytową na podstawie udokumentowanych dochodów. Płatności odroczone i kredyt konsumencki będą podlegać tym samym przepisom. Obejmą one też darmowe pożyczki ratalne, choć dotąd oba te produkty omijała większość obostrzeń. Regulacja obejmie też mikropożyczki poniżej 200 euro. Zmienią się zasady reklamy, bo nie będzie już można obiecywać, że pożyczka podnosi pozycję społeczną.

Nowe obowiązki uderzą więc głównie w ten segment, który do tej pory działał obok przepisów o kredycie. Polski projekt upadł tymczasem na czymś innym, bo spór toczył się o sankcje dla banków i uprawnienia urzędu. Wśród podanych powodów odrzucenia odroczone płatności się nie pojawiają.

KNF oceniła projekt UOKiK jako złe prawo

UOKiK chciał wprowadzić dla banków nową formułę sankcji kredytu darmowego i dać sobie nowe narzędzia egzekucyjne. KNF oceniła, że takie wymogi sparaliżują legalny rynek pożyczkowy, a klienci przejdą do szarej strefy. Spotkanie z rynkiem finansowym i organizacjami konsumenckimi resort sprawiedliwości zorganizował 9 października, czyli 42 dni przed startem unijnych przepisów. Resort opisał je na stronach gov.pl jako spotkanie, na którym wysłuchał stanowisk uczestników. Kiedy nowy projekt ma być gotowy, nie wiadomo.

Szara strefa, którą liczy WEI, to inny rynek niż raty w sklepie

Na tym spotkaniu prezes Warsaw Enterprise Institute Piotr Palutkiewicz wyliczał, że poza nadzorem państwa zawarto około 1,2 mln transakcji pożyczkowych, a obrót przez dwanaście miesięcy sięgnął 5,3 mld zł, czyli o 200 mln zł więcej niż rok wcześniej. Szara strefa to według niego około 11 proc. rynku. Te liczby dotyczą jednak pożyczek udzielanych poza prawem. Dyrektywa bierze się za coś innego, bo raty i odroczone płatności sprzedaje się całkowicie legalnie, bez badania dochodu, a firmy nie musiały dotąd traktować tego jako kredytu.

Odroczona płatność obniża opór przed długiem

Zakupy z odroczoną płatnością, podobnie jak chwilówki, działają przede wszystkim na psychikę kupującego. Obniżają opór przed zadłużeniem i utrudniają policzenie realnego kosztu zakupu, a reklamy pokazują je jako nowoczesne narzędzia finansowe. Potem kolejne zobowiązanie służy spłacie poprzedniego i tak zaczyna się spirala zadłużenia.

Zanim nowa ustawa powstanie, kupującemu zostaje upadłość konsumencka w Polsce, czyli ochrona działająca dopiero po stracie. Kolejny projekt trafi zaś do tego samego sporu, w którym najgłośniej mówiono o karach dla banków, więc odroczone płatności mogą znów wypaść na dalszy plan.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover