- Bezprawnik -
- Firma -
- Zamieszanie z wizualizacjami faktur trwa. Przez niejasne przepisy możemy wkrótce płacić podwójny VAT
Zamieszanie z wizualizacjami faktur trwa. Przez niejasne przepisy możemy wkrótce płacić podwójny VAT
Jedna interpretacja podatkowa narobiła zamieszania. Wizualizacja faktury ustrukturyzowanej nieco odbiegająca od oryginału może zostać uznana za odrębny dokument. Już teraz oznacza to ryzyko otrzymania kary. Przepisy ustawy o VAT tylko pogarszają sprawę.
Wizualizacje faktur z KSeF to problem większy, niż się wydawało
Pod koniec maja przestrzegałem na Bezprawniku przed nowym problemem związanym ze stosowaniem KSeF na co dzień. Chodzi o wizualizacje faktur. Przypomnijmy: są to papierowe albo elektroniczne odzwierciedlenia faktury ustrukturyzowanej, które same w sobie nie są dokumentem księgowym. No, chyba że Skarbówka uzna, że jednak jest. Nic dziwnego, że część księgowych woli dmuchać na zimne — drukowanie faktur wprowadzonych do KSeF wcale się nie skończyło wraz z wejściem systemu w życie.
Wystarczyła jedna interpretacja indywidualna o sygnaturze 0114-KDIP1-2.4012.88.2026.1.RST, by wywołać burzę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził w niej, że wizualizacja faktury z KSeF, która w jakiś sposób odbiega od oryginału, może zostać uznana za odrębny dokument.
Wystarczy, że pojawią się na niej dodatkowe dane, których nie ma w oryginalnej fakturze ustrukturyzowanej wystawionej w KSeF. Być może z jakiegoś sobie tylko znanego powodu podatnik postanowi zmienić nazwę jakiegoś pola. Może zmieni układ faktury albo nieco inaczej opisze którąś pozycję. Każde odstępstwo od pierwowzoru zwiększa ryzyko.
Felerna wizualizacja może kosztować karę w wysokości 100 proc. podatku VAT z faktury
Jeżeli organ podatkowy rzeczywiście uzna, że mamy do czynienia z osobną fakturą, to w pierwszej kolejności czeka nas obowiązek wynikający z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT:
W przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
Kolejny problem to ewentualne sankcje. Kary za wystawianie faktur poza KSeF zaczną obowiązywać od przyszłego roku. Wówczas będziemy płacić podwójny podatek VAT od faktur wystawionych poza systemem. W przypadku dokumentów bez wykazanego podatku od towarów i usług zapłacimy karę w wysokości 18,7 proc. całej należności.
Kary za wystawienie „pustej faktury" obowiązują już teraz
Już teraz jednak czekają na nas potencjalne konsekwencje karnoskarbowe. Druga faktura dotycząca dokładnie tej samej transakcji niejako automatycznie staje się tzw. pustą fakturą. To samo pojęcie, które na co dzień kojarzymy raczej z wyłudzeniami — swego czasu fiskus posuwał się nawet do tego, by kupić puste faktury w ramach zakupu kontrolowanego.
Zgodnie z art. 62 kodeksu karnego skarbowego możemy mieć do czynienia z „nierzetelnym wystawieniem faktury". Kara zależy tutaj od kwoty podatku wynikającego z dokumentu. Co do zasady ryzykujemy jednak grzywnę w wysokości do 720 stawek dziennych, ograniczenie wolności albo nawet pobyt w więzieniu. Że to nie pusty straszak, przekonał się autor głośnego eksperymentu, który postanowił wystawić fakturę dla żartu i skończył z zarzutami karnymi.
Da się wystawić fakturę ustrukturyzowaną poza KSeF
Sprawa jest dużo poważniejsza, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Wszystko przez obowiązujące przepisy ustawy o VAT. Tak się bowiem składa, że nie znajdziemy w niej ani słowa o wizualizacji faktury ustrukturyzowanej. Jest jednak przepis, który określa, jak należy ją stosować poza KSeF. Mam na myśli art. 106gb ust. 5 i 5a:
Innymi słowy: jeśli wystawiamy fakturę poza KSeF, to musi ona być opatrzona kodem QR. Nie ma w tym niby nic nadzwyczajnego — to ten sam mechanizm, na którym opiera się potwierdzenie transakcji w KSeF. Tyle tylko, że zgodnie z definicją ustawową fakturą ustrukturyzowaną jest wyłącznie dokument wystawiony przy użyciu KSeF wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w systemie.
Przepisy ustawy o VAT są niejasne, a w najgorszym wypadku wewnętrznie sprzeczne
Okazuje się więc, że papierowa wersja faktury jednak może stanowić dokument, a nie jedynie jego pozbawione znaczenia księgowo-podatkowego odzwierciedlenie. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że treść ust. 5 i ust. 5a kłóci się z ust. 1 oraz zasadą, w myśl której prawdziwa faktura jest w KSeF:
Faktura ustrukturyzowana jest wystawiana i otrzymywana przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur za pomocą oprogramowania interfejsowego, w postaci elektronicznej i zgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Od strony czysto praktycznej mamy więc argument prawny za interpretacjami podatkowymi, które pozwalają w szczególnie niefortunnych okolicznościach uznać wizualizację za osobną fakturę.
Rozwiązanie problemu pozostaje oczywiście banalne w swojej prostocie: albo nie modyfikować wizualizacji faktury wystawianej przez program księgowy lub Aplikację Podatnika KSeF, albo przynajmniej oznaczać ją słowem „Wizualizacja, nie stanowi faktury ustrukturyzowanej".
Możemy też wysyłać kontrahentom same kody QR prowadzące do faktury czekającej na nich w KSeF, czyli zrezygnować z przesyłania im wizualizacji. Warto przy tym mieć z tyłu głowy, że samo otrzymanie faktury w KSeF rodzi konkretne skutki, nawet jeśli odbiorca nie dostanie żadnego „papierka". Zachwyceni zapewne nie będą, ale przynajmniej my nie będziemy ryzykować.
Najlepiej byłoby wpisać wizualizacje faktury z KSeF do ustawy o VAT
O ile możemy sobie doraźnie poradzić z problemem, o tyle wewnętrznie sprzeczne przepisy pozostają w ustawie o VAT. Tym samym prawdziwe rozwiązanie wymaga interwencji prawodawcy.
Najprościej byłoby rozwiać wszelkie wątpliwości poprzez wpisanie wizualizacji faktury ustrukturyzowanej bezpośrednio do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Zapewnienie, że taki „świstek papieru" nie może stanowić faktury, o ile jest poprawnie oznaczony kodem QR prowadzącym do KSeF lub nagłówkiem „Wizualizacja", wyeliminowałoby całą niepewność interpretacyjną. To zresztą niejedyna z nowych pułapek w KSeF, na które przedsiębiorcy muszą uważać po wejściu systemu w życie.
Owszem, możemy się zdać na kolejne interpretacje dyrektora KIS. Nie da się jednak ukryć, że jasne i spójne przepisy są od nich zdecydowanie praktyczniejsze.