Pracodawca ma prawo w niektórych sytuacjach obniżyć wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika. Ile dni urlopowych można stracić?

Praca dołącz do dyskusji (6) 22.07.2020
Pracodawca ma prawo w niektórych sytuacjach obniżyć wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika. Ile dni urlopowych można stracić?

Edyta Wara-Wąsowska

Co do zasady pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę przysługuje 20 lub 26 dni urlopu (ostateczna liczba jest uzależniona od stażu pracy). Może się jednak zdarzyć tak, że pracownikowi będzie przysługiwać mniej dni urlopu.

Długość urlopu wypoczynkowego: ile dni przysługuje pracownikowi zgodnie z przepisami?

Zgodnie z art. 154 Kodeksu pracy

§ 1. Wymiar urlopu wynosi:
1) 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
2) 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
§ 2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
§ 3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.
Mowa oczywiście o urlopie wypoczynkowym. Należy jednak pamiętać, że może zdarzyć się tak, że pracownik – zatrudniony na pełen etat- wcale nie będzie miał do wykorzystania ani 26, ani 20 dni urlopowych.

Zmniejszenie wymiaru urlopu wypoczynkowego jest możliwe w niektórych sytuacjach

Wynika to z przepisów Kodeksu pracy. Jeśli pracownik przez 30 dni lub dłużej w trakcie trwania stosunku pracy był na:

  • urlopie bezpłatnym,
  • urlopie wychowawczym,
  • odbywał zasadniczą służbę wojskową lub jej formę zastępczą,
  • przebywał w areszcie tymczasowym,
  • odbywał karę pozbawienia wolności,
  • nie było go w pracy i nie usprawiedliwił swojej nieobecności.

to pracodawca ma prawo zmniejszyć długość jego urlopu wypoczynkowego. Jednocześnie nie ma takiej możliwości np. w przypadku pobytu na urlopie macierzyńskim czy na zwolnieniu lekarskim.

Zmniejszenie wymiaru urlopu wypoczynkowego w wymienionych wyżej sytuacjach następuje, jeśli w danym roku kalendarzowym pracownik nabył już prawo do całości, a po nieobecności powrócił do pracy w tym samym roku. Wtedy zmniejszenie wymiaru urlopu wypoczynkowego następuje w sposób proporcjonalny. Oczywiście problemu nie ma, jeśli przed co najmniej miesięczną nieobecnością z wymienionych wyżej powodów pracownik cały swój urlop po prostu wykorzystał.

Czym jest jednak proporcjonalne zmniejszenie wymiaru urlopu wypoczynkowego? Zgodnie z przepisami miesiąc pracy odpowiada wtedy 1/12 wymiaru urlopu przewidzianego w art. 154. Tym samym jeśli pracownika nie było w pracy miesiąc, z urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni pracodawca odejmuje 2 dni urlopu.

Niższy wymiar urlopu wypoczynkowego także przy zmianie pracy

Osoby, które zmieniają pracę w trakcie roku kalendarzowego, również muszą liczyć się z niższym wymiarem urlopu wypoczynkowego. Dzieje się tak w przypadku, gdy przerwa w wykonywaniu pracy trwała dłużej niż miesiąc – w obu firmach pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze proporcjonalnym do okresu pracy w danej firmie. Urlop wypoczynkowy u drugiego pracodawcy zostanie zmniejszony, jeśli u pierwszego pracownik wykorzystał więcej dni urlopowych niż wynikałoby to z zasady proporcjonalności.

Z niższym wymiarem urlopu wypoczynkowego muszą liczyć się też pracownicy, którzy np. zakończyli pracę u jednego pracodawcy w 2019 r., a rozpoczęli u innego w 2020 (czyli w kolejnym roku kalendarzowym). Wymiar urlopu będzie w takim wypadku uzależniony od tego, kiedy pracownik podejmie pracę i ile dni urlopowych zdoła sobie wypracować (za każdy miesiąc pracy pracownikowi przysługuje 1/12 urlopu wypoczynkowego w pełnym wymiarze).