Każdy pracownik ma prawo do skorzystania z tego uprawnienia. PIP przypomina
Nagła choroba dziecka, wypadek w rodzinie czy inna, nieprzewidziana sytuacja losowa wymagająca natychmiastowej obecności - to sytuacje, które najprawdopodobniej, prędzej czy później, dotkną każdego pracownika. Państwowa Inspekcja Pracy przypomina w związku z tym o istnieniu zwolnienia z powodu siły wyższej, czyli uprawnieniu, które choć trochę odciąża pracownika w takim momencie.

PIP przypomina o zwolnieniu z powodu siły wyższej. Kiedy można z niego skorzystać?
Zgodnie z aktualnym Kodeksem pracy, każdemu pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 2 dni albo 16 godzin z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem.
Jak wyjaśnia Główny Inspektor Pracy, Marcin Stanecki, kluczowe jest tu rozumienie pojęcia „siły wyższej”. Musi to być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne i wymagające natychmiastowej obecności pracownika, takie jak wypadek dziecka w szkole czy nagła hospitalizacja bliskiej osoby.
Co istotne, uprawnienie to nie obejmuje sytuacji, które można było zaplanować z wyprzedzeniem, na przykład umówionej wcześniej wizyty lekarskiej z dzieckiem.
Za czas zwolnienia z powodu siły wyższej pracownikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50 proc. pensji liczonej jak za urlop wypoczynkowy.
Uproszczone formalności, ale i odpowiedzialność. O tym pracownicy muszą pamiętać
Jedną z największych zalet tego rozwiązania jest minimum formalności. Aby skorzystać ze zwolnienia, pracownik musi jedynie poinformować przełożonego o potrzebie wyjścia; może to zrobić telefonicznie, SMS-em lub mailowo.
Co ważne, pracodawca nie ma prawa żądać przedstawienia dowodów czy zaświadczeń potwierdzających zaistnienie siły wyższej. Odmowa udzielenia zwolnienia jest możliwa tylko w sytuacji, gdy powód zgłoszony przez pracownika w sposób oczywisty nie kwalifikuje się jako pilna sprawa rodzinna.
Należy jednocześnie pamiętać o kilku ważnych zasadach. Wyboru między dniami a godzinami dokonuje się przy pierwszym wniosku w danym roku kalendarzowym i nie można go później zmienić. W przypadku osób zatrudnionych na część etatu, limit godzinowy jest proporcjonalnie niższy.
Jednocześnie PIP przestrzega pracowników przed nadużywaniem tego prawa. Regularne korzystanie z „nagłych przypadków” w dniach poprzedzających weekendy czy święta może zostać potraktowane jako nadużycie i prowadzić do utraty zaufania pracodawcy.
Pracownicy mają też inne opcje. Czasem bardziej adekwatne
Zwolnienie z powodu siły wyższej to nie jedyna opcja dostępna dla pracowników w trudnych sytuacjach rodzinnych. Rodzicom dzieci do 14. roku życia przysługuje również prawo do 2 dni lub 16 godzin opieki nad dzieckiem, które są płatne w 100 proc.
W sytuacjach wymagających dłuższej nieobecności, na przykład w celu opieki nad ciężko chorym rodzicem, pracownik może skorzystać z urlopu opiekuńczego w wymiarze do 5 dni w roku. Należy jednak pamiętać, że urlop ten jest bezpłatny i wymaga złożenia wniosku z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem.
Znajomość tych trzech różnych instrumentów pozwala pracownikom na odpowiednie reagowanie na nagłe zdarzenia losowe, minimalizując jednocześnie ryzyko konfliktu z pracodawcą. Warto jednocześnie pamiętać, by nie przekraczać uprawnień wynikających z przepisów - w innym wypadku pracownik musi liczyć się z potencjalnymi kłopotami.
zobacz więcej:
06.03.2026 11:52, Edyta Wara-Wąsowska
06.03.2026 11:08, Marek Śmigielski
06.03.2026 10:17, Marcin Szermański
06.03.2026 9:37, Marek Śmigielski
06.03.2026 8:55, Mateusz Krakowski

Banki mają zwracać środki klientom, którzy zostali oszukani w internecie. Ważna opinia rzecznika TSUE
06.03.2026 8:08, Edyta Wara-Wąsowska
06.03.2026 7:40, Aleksandra Smusz
06.03.2026 7:02, Marek Śmigielski
05.03.2026 20:23, Mateusz Krakowski
05.03.2026 16:01, Marcin Szermański
05.03.2026 15:16, Miłosz Magrzyk
05.03.2026 15:00, Mariusz Lewandowski
05.03.2026 14:29, Mateusz Krakowski
05.03.2026 13:42, Aleksandra Smusz
05.03.2026 12:07, Miłosz Magrzyk

Zwroty za odwołane wycieczki na Bliski Wschód. Można składać wnioski o wypłatę z państwowego funduszu
05.03.2026 11:18, Edyta Wara-Wąsowska
05.03.2026 9:49, Edyta Wara-Wąsowska
05.03.2026 7:38, Marcin Szermański
05.03.2026 6:56, Marek Śmigielski
04.03.2026 17:23, Marek Śmigielski

Polscy bezdomni zmuszeni do niewolniczej pracy i jedzenia karmy dla psów. Zapadł wyrok za handel ludźmi
04.03.2026 16:01, Aleksandra Smusz
04.03.2026 15:13, Piotr Janus
04.03.2026 14:28, Miłosz Magrzyk

Egzaminator WORD-u "ma się czym chwalić", bo zdaje u niego 3,5 proc. kursantów. Nie tak to powinno wyglądać
04.03.2026 13:42, Marcin Szermański
04.03.2026 12:58, Edyta Wara-Wąsowska

























