1625 zł albo 1563 zł. Dlaczego sąsiadka dostanie wyższą trzynastkę niż ty

Co roku w kwietniu media prześcigają się w publikowaniu tabel z kwotami trzynastej emerytury. Problem w tym, że wiele z nich podaje wyłącznie kwotę brutto — 1978,49 zł — nie wyjaśniając, dlaczego sąsiadka dostanie na rękę 1625 zł, a ktoś inny tylko 1563 zł. Różnica wynosi ponad 60 zł i wynika z prostego mechanizmu podatkowego.

Dlaczego kwota netto trzynastej emerytury jest różna

Trzynasta emerytura brutto jest jednakowa dla wszystkich — równa minimalnej emeryturze po marcowej waloryzacji. Przypomnijmy, że w 2026 roku waloryzacja emerytur rent 2026 podniosła świadczenia o 5,3 procent. Od kwoty 1978,49 zł ZUS potrąca składkę zdrowotną w wysokości 9 procent, czyli 178,06 zł. To potrącenie dotyczy każdego.

Różnica pojawia się przy podatku dochodowym. Osoby, których roczne dochody nie przekraczają kwoty wolnej od podatku (30 000 zł rocznie, czyli 2500 zł brutto miesięcznie), nie płacą zaliczki na PIT. Dla nich trzynastka netto wynosi około 1800 zł. Natomiast emeryci z wyższymi świadczeniami mają od trzynastki potrącaną również 12-procentową zaliczkę na podatek od nadwyżki ponad kwotę wolną. Kwestia relacji między PIT-0 dla emerytów a kwotą wolną od podatku wciąż budzi wiele pytań wśród seniorów.

Konkretne kwoty netto trzynastej emerytury w 2026 roku

W praktyce wygląda to tak. Przy minimalnej emeryturze (1978,49 zł brutto) na rękę trafia około 1625 zł. Przy emeryturze 2400 zł brutto — trzynastka netto spada do około 1575 zł. Przy emeryturach powyżej 3500 zł brutto — trzynastka netto to około 1563 zł. Paradoks: im wyższa emerytura, tym niższa trzynastka na rękę.

Kiedy wypłata trzynastej emerytury w kwietniu 2026

Trzynastka jest wypłacana razem z kwietniową emeryturą — w jednym przelewie, bez osobnego komunikatu. Terminy wypłat w kwietniu 2026 roku zależą od numeru świadczenia i wypadają 1, 5, 6, 10, 15, 20 i 25 kwietnia. Ze względu na Wielkanoc (5–6 kwietnia) część terminów zostaje przesunięta — osoby z terminem wypłaty 5 kwietnia dostaną przelew 3 kwietnia (piątek przed świętami).

Nie trzeba składać żadnego wniosku. Wypłata jest automatyczna.

Komu przysługuje trzynasta emerytura — a komu nie

Trzynasta emerytura przysługuje każdemu, kto na dzień 31 marca 2026 roku ma prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinnej, renty socjalnej, świadczenia przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego, emerytury pomostowej lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Nie dostaną jej osoby, których świadczenie jest zawieszone na 31 marca. Warto wiedzieć, że zawieszenie emerytury renty następuje na przykład z powodu przekroczenia limitu dorabiania — o czym wielu seniorów dowiaduje się dopiero po fakcie. Trzynastki nie otrzymają też osoby, które uzyskały prawo do emerytury dopiero od 1 kwietnia, oraz sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku (otrzymują oni odrębne świadczenia).

Trzynastka a egzekucja komornicza i pomoc społeczna

Ważna informacja: trzynasta emerytura jest wolna od zajęć komorniczych. Nawet jeśli emeryt ma długi i komornik zajmuje część jego świadczenia, trzynastki nie może ruszyć. To istotna różnica w porównaniu z zasadami dotyczącymi zwykłych świadczeń, gdzie minimalna emerytura egzekucja podlega potrąceniom na zasadach ogólnych. Trzynastka nie wlicza się też do dochodu przy ustalaniu prawa do pomocy społecznej czy dodatku mieszkaniowego.

Jak podwyższyć kwotę netto trzynastej emerytury

Tak — ale wymaga to złożenia oświadczenia PIT-2 w ZUS. Chodzi o zastosowanie kwoty wolnej od podatku przy obliczaniu zaliczki na PIT. Osoby, które tego nie zrobiły, mogą tracić nawet 200–220 zł netto z trzynastki. Oświadczenie PIT-2 składa się raz i obowiązuje do odwołania. Temat zwolnienia z PIT emerytów powraca regularnie w debacie publicznej — dziś jednak mechanizm kwoty wolnej pozostaje jedynym sposobem na legalną optymalizację wypłaty z ZUS.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj