- Bezprawnik -
- Finanse -
- Abonament RTV trzeba zapłacić do 25 listopada, potem wchodzi skarbówka. A 280 mln zł z abonamentu latami leżało w sądach
Abonament RTV trzeba zapłacić do 25 listopada, potem wchodzi skarbówka. A 280 mln zł z abonamentu latami leżało w sądach
Do środy 25 listopada trzeba zapłacić abonament RTV za listopad. Kto się spóźni, dostanie odsetki jak od zaległości podatkowych, a w dalszej kolejności urząd skarbowy może zająć mu konto albo pensję, bez żadnego wyroku sądu. W tym samym tygodniu Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie przesądził, że około 280 mln zł z abonamentu, które od 2024 r. leżą w sądowych depozytach, trzeba wreszcie oddać mediom publicznym. Państwo wymaga od obywatela punktualności, której samo sobie nie narzuca.
Wyrok NSA w sprawie depozytów abonamentowych KRRiT
W środę 18 listopada NSA oddalił skargę kasacyjną Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Chodziło o tzw. uchwałę depozytową z lutego 2024 r., na podstawie której pieniądze z abonamentu zamiast na konta spółek mediów publicznych w likwidacji trafiały do depozytów sądowych. Wojewódzki sąd administracyjny wcześniej tę uchwałę uchylił, a teraz jego wyrok stał się prawomocny. Jak podały Press.pl i Polskie Radio (IAR), w sądach wciąż czeka około 45 depozytów na łączną kwotę około 280 mln zł. KRRiT musi teraz wystąpić o ich zwrot i przekazać pieniądze nadawcom.
Rada tłumaczyła swoją decyzję „chaosem prawnym powstałym w jednostkach publicznej radiofonii i telewizji”, czyli skutkami postawienia spółek mediów publicznych w stan likwidacji przez ministra kultury na przełomie 2023 i 2024 r. Najwyższa Izba Kontroli oceniła to zupełnie inaczej. Według NIK w pierwszej połowie 2024 r. do depozytu trafiło ponad 337 mln zł, a uchwały podjęto „bez materialnoprawnej podstawy”, co skończyło się zawiadomieniem do prokuratury (informowała o tym m.in. PAP). Wiceminister kultury Maciej Wróbel komentował po wyroku, że pieniądze z abonamentu „nie są własnością Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji”. To głos strony sporu, ale w tym punkcie zgodny z tym, co orzekły sądy.
Abonament RTV za listopad. Termin płatności i stawki na 2026 rok
Ustawa o opłatach abonamentowych mówi wprost (art. 3 ust. 4), że opłatę uiszcza się z góry, do 25. dnia miesiąca, za który jest należna. Zgodnie z rozporządzeniem KRRiT na 2026 r. miesięczna stawka wynosi 9,50 zł za samo radio i 30,50 zł za telewizor albo telewizor z radiem. Gospodarstwo domowe płaci jedną opłatę, niezależnie od liczby odbiorników. Płacąc z góry, można trochę zaoszczędzić. Za cały rok telewizyjny abonament kosztuje 329,40 zł zamiast 366 zł, czyli 10 proc. mniej.
Od stycznia będzie drożej. KRRiT ustaliła już stawki na 2027 r.: 34,50 zł miesięcznie za telewizor i 10,80 zł za radio. O tym, że abonament RTV miał zniknąć, a podrożeje od 2027 roku, pisaliśmy niedawno. Rządowy projekt likwidacji opłaty od 1 stycznia 2027 r. utknął, bo resort finansów uznał, że 2,5 mld zł rocznie z budżetu to kwota nie do udźwignięcia, i nie ujął jej w projekcie budżetu na przyszły rok (relacjonowała to Interia).
Co grozi za spóźnienie z abonamentem: odsetki, upomnienie, skarbówka
Kto zastanawia się, co grozi za niepłacenie abonamentu RTV, powinien znać trzy etapy. Pierwszy to odsetki, które art. 7 ust. 4 ustawy każe liczyć jak dla zaległości podatkowych, czyli znacznie wyżej niż na lokatach. Drugi to upomnienie od Poczty Polskiej, która w tej procedurze działa jako wierzyciel. Trzeci to tytuł wykonawczy i egzekucja prowadzona przez naczelnika urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Urząd może zająć rachunek bankowy, wynagrodzenie czy emeryturę. Sąd w ogóle nie bada sprawy, chyba że dłużnik sam zaskarży czynności egzekucyjne. Bezprawnik opisywał już ściąganie abonamentu RTV przez urząd skarbowy po kilkunastu latach milczenia Poczty.
Osobną sankcją jest kara za niezarejestrowany odbiornik. Art. 5 ust. 3 przewiduje opłatę w wysokości trzydziestokrotności miesięcznego abonamentu. Przy dzisiejszych stawkach to 915 zł za telewizor i 285 zł za radio, a od stycznia za telewizor już 1035 zł. Kara nie zwalnia z bieżących opłat. Pocieszeniem jest przedawnienie. Sądy przyjmują, że termin przedawnienia abonamentu RTV wynosi pięć lat, liczonych od końca roku, w którym minął termin płatności.
Kto jest zwolniony z abonamentu RTV i jakie dokumenty trzeba złożyć
Art. 4 ust. 1 ustawy wymienia osiem grup zwolnionych z opłaty. Tylko jedna z nich nie musi niczego załatwiać.
- Osoby, które skończyły 75 lat, są zwolnione automatycznie, od miesiąca następującego po urodzinach.
- Osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, I grupie inwalidzkiej lub całkowitej niezdolności do pracy, a także niewidome i niesłyszące, muszą złożyć oświadczenie z dokumentami.
- Tak samo osoby po 60. roku życia, których emerytura nie przekracza połowy przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku.
- Podobnie bezrobotni, pobierający świadczenia z pomocy społecznej, świadczenie pielęgnacyjne, rentę socjalną, zasiłek dla opiekuna czy świadczenie przedemerytalne.
Oświadczenie składa się w placówce pocztowej, a zwolnienie działa od następnego miesiąca. Wstecz nikt go nie przyzna. Zmianę sytuacji, np. znalezienie pracy przez bezrobotnego, trzeba zgłosić w ciągu 30 dni. Jeśli zaległość urosła z przyczyn losowych, KRRiT może ją na wniosek umorzyć albo rozłożyć na raty.
Wyrejestrowanie odbiornika zamiast wyrzucania telewizora
Ustawa zakłada, że kto ma sprawny odbiornik, ten go używa. Obowiązek płacenia nie kończy się więc ze sprzedażą telewizora ani z wyjazdem za granicę, tylko z formalnym zgłoszeniem. Wyrejestrowanie telewizora można załatwić na poczcie albo przez formularz na stronie Poczty Polskiej. Potwierdzenie warto przechowywać latami, bo spory o to, czy zgłoszenie w ogóle dotarło, regularnie kończą się w sądach administracyjnych.
Abonament RTV jako podatek od uczciwości
Uważam, że ta sprawa najlepiej pokazuje, dlaczego abonament w obecnej formie nie ma obrony. Obywatel, który zapłaci 26 listopada, już jest dłużnikiem. Instytucja, która przez ponad dwa i pół roku trzymała w depozytach setki milionów złotych, bo uznała, że spór z rządem o media publiczne ją do tego uprawnia, nie płaci za to żadnych odsetek. Nie ma tu dobrej strony. Rząd wprowadził media publiczne w likwidację w trybie, który od początku budził poważne wątpliwości prawne. Rada odpowiedziała zamrożeniem pieniędzy, które do niej nie należały. Abonent nie miał na to żadnego wpływu. Mógł najwyżej płacić dalej.
Płaci zresztą mniejszość. Dla tej grupy system jest bezwzględny, a resztę omija, bo jak przyznaje sama Poczta Polska, kontrole w domach należą do rzadkości. Polityków stać na zapowiedzi likwidacji opłaty i na stawki na 2027 r. o 13 proc. wyższe od obecnych. Brakuje tylko decyzji, kto i jak ma za media publiczne płacić. Dopóki jej nie będzie, rachunek wystawiany jest tym, którzy pilnują 25. dnia miesiąca.










