- Bezprawnik -
- Społeczeństwo -
- Co piąty Polak nie udźwignie kosztów świąt. Na prezenty wydamy o 186 zł mniej
Co piąty Polak nie udźwignie kosztów świąt. Na prezenty wydamy o 186 zł mniej
Boże Narodzenie kojarzy się z rodzinną atmosferą, suto zastawionym stołem i prezentami pod choinką. Jednak przygotowanie tradycyjnych świąt staje się dla coraz większej liczby Polaków poważnym wyzwaniem finansowym. Z najnowszego badania wynika, że niemal co piąty respondent nie będzie w stanie pokryć wszystkich zwyczajowych wydatków. Nawet osoby, które planują zorganizować święta bez większych ograniczeń, coraz częściej muszą liczyć każdą złotówkę. Co więcej, deklarowane 1410 zł nie musi obejmować wszystkich kosztów, jakie grudzień przynosi gospodarstwom domowym.
1410 zł na święta. Prezenty pochłoną mniej niż przed rokiem
Z najnowszego Barometru Providenta wynika, że Polacy zamierzają przeznaczyć na organizację tegorocznego Bożego Narodzenia średnio 1410 zł. To zaledwie o 23 zł więcej niż w 2025 r. Gdy w badaniu sprawdzano, ile Polacy wydadzą na święta 2022, średnia wynosiła 1259 zł. Stosunkowo niewielki wzrost może sugerować stabilizację wydatków, ale szczegóły badania pokazują, że za podobną kwotą kryją się coraz większe oszczędności.
Największą pojedynczą pozycją nadal, co chyba oczywiste, pozostają prezenty, na które ankietowani planują wydać średnio 481 zł. To jednak aż o 186 zł mniej niż rok wcześniej. Na przygotowanie tradycyjnych potraw przewidziano około 447 zł. Kolejne 169 zł pochłoną podróże i dojazdy, 117 zł dekoracje, choinka i przygotowanie domu, a 196 zł pozostałe wydatki. Widać więc, że Polacy ograniczają przede wszystkim te wydatki, na które mają największy wpływ. Tańsze prezenty, tańsze produkty spożywcze i rezygnacja z części dodatkowych zakupów pozwalają utrzymać świąteczny budżet w ryzach. Nie oznacza to jednak, że sytuacja finansowa rodzin jest dobra.
Niemal co piąty Polak nie udźwignie świątecznych wydatków
Najbardziej niepokoić może wynik badania dotyczący możliwości finansowych respondentów. Aż 19,4 proc. ankietowanych przyznaje, że ich domowy budżet nie pozwoli na pokrycie wszystkich tradycyjnych wydatków związanych z Bożym Narodzeniem. Z kolei ponad 40 proc. badanych zamierza kupić wszystkie potrzebne produkty, ale wybierać przede wszystkim najtańsze. Kolejne 30,3 proc. planuje zrobić niezbędne zakupy bez ograniczania się wyłącznie do najtańszych artykułów.
Cena staje się więc jednym z najważniejszych kryteriów podczas przygotowań do świąt. Dla części rodzin oznacza to rezygnację z droższych produktów, skromniejsze menu albo mniej prezentów. Nie wszyscy mogą pozwolić sobie na święta w takiej formie, do jakiej przyzwyczaili się przez lata. Widać też różnice w deklarowanych wydatkach między regionami Polski. Najwięcej zamierzają wydać mieszkańcy województwa podlaskiego – średnio 1716 zł. Na Podkarpaciu jest to z kolei 1103 zł, a w województwie śląskim 1249 zł.
Świąteczny budżet nie obejmuje rachunków za prąd i ogrzewanie
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. W przedstawionej przez Providenta strukturze wydatków nie wyodrębniono osobno dodatkowych kosztów energii elektrycznej, gazu ani ogrzewania mieszkań i domów. Nie wiadomo, czy ankietowani uwzględniali je w kategorii pozostałych wydatków, czy też całkowicie pomijali przy szacowaniu świątecznego budżetu.
Tymczasem nie sposób nie zauważyć, że w grudniu gospodarstwa domowe więcej wydają na energię. Krótkie dni oznaczają dłuższe korzystanie ze sztucznego oświetlenia. Przygotowanie świątecznych potraw wiąże się natomiast z intensywniejszym używaniem piekarników, kuchenek i innych urządzeń elektrycznych. Do tego dochodzi ogrzewanie. Zimą rośnie zapotrzebowanie na gaz, węgiel, pellet czy ciepło sieciowe, a przed tym sezonem prąd, gaz, pellet i węgiel drożeją naraz. Szczególnie odczuwają to właściciele domów jednorodzinnych, którzy muszą samodzielnie sfinansować zakup opału. W przypadku mieszkańców bloków dodatkowym obciążeniem mogą być rachunki za ogrzewanie i energię elektryczną. W niektórych budynkach ponad połowa czynszu to ogrzewanie.
Tych wydatków często nie kojarzymy bezpośrednio z organizacją Bożego Narodzenia, ale wszystkie obciążają ten sam domowy budżet. Rodzina, która w grudniu musi zapłacić wyższy rachunek za ogrzewanie, ma mniej pieniędzy na prezenty, zakupy spożywcze czy wyjazd do bliskich. Dlatego deklarowane 1410 zł pokazuje przede wszystkim koszty świątecznych przygotowań, a nie pełne obciążenie finansowe gospodarstw domowych w tym okresie. Rzeczywisty grudniowy rachunek może być znacznie wyższy.
Wyjazd do rodziny na święta może kosztować kolejne kilkaset złotych
Według Providenta Polacy zamierzają też oszczędzać, ograniczając świąteczne podróże. Z powodu kosztów paliwa 11,2 proc. badanych zamierza całkowicie zrezygnować z bożonarodzeniowych wyjazdów, a kolejne 11,7 proc. ograniczy liczbę podróży lub odwiedzin. Nieco ponad jedna czwarta respondentów deklaruje, że koszty nie wpłyną na ich plany. Skala wydatków może być jednak znacząca. Przykładowo samochód spalający 7 litrów benzyny na 100 km podczas podróży liczącej łącznie 400 km zużyje około 28 litrów paliwa. Przy cenie 6,02 zł za litr oznacza to wydatek blisko 169 zł. W przypadku samochodu z silnikiem diesla, przy takim samym spalaniu i cenie 7,64 zł za litr, koszt wzrośnie do około 214 zł. Już pierwsza z tych kwot odpowiada całemu średniemu budżetowi na świąteczne dojazdy deklarowanemu w badaniu. A przecież nie uwzględnia ewentualnych dodatkowych przejazdów, parkingów czy noclegów. Dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić, gdzie najtańsze paliwo można zatankować po drodze.
Polacy nie chcą finansować świąt kredytem
Mimo presji na domowe budżety większość respondentów nie zamierza sięgać po dodatkowe zobowiązania. Aż 71,6 proc. badanych planuje pokryć świąteczne wydatki z bieżących dochodów. Niemal 17 proc. wykorzysta oszczędności zgromadzone specjalnie na Boże Narodzenie. Z karty kredytowej lub płatności odroczonych zamierza skorzystać około 4,5 proc. ankietowanych. Nie oznacza to jednak, że wszyscy potrafią utrzymać wydatki w zaplanowanych granicach. Prawie połowa badanych przyznaje, że przynajmniej czasami przekracza założony budżet na prezenty.
Gdy chodzi o to, jak wybierać prezenty świąteczne, najważniejsze pozostają gust obdarowywanej osoby (42,7 proc.) oraz atrakcyjna cena (39,4 proc.). Niemal 59 proc. respondentów ustaliło z rodziną zasady wręczania upominków, na przykład kupowanie wyłącznie praktycznych prezentów albo obdarowywanie tylko dzieci.
Wyniki Barometru Providenta pokazują, że Polacy nie chcą rezygnować z bożonarodzeniowych tradycji, ale coraz częściej muszą dostosowywać je do możliwości finansowych. Średnia kwota 1410 zł nie powinna jednak przesłaniać faktu, że dla znacznej części gospodarstw domowych nawet podstawowe przygotowanie świąt staje się trudne. Co więcej, sam koszt zakupów i prezentów to tylko część grudniowych obciążeń. Zimowe rachunki za prąd, ogrzewanie i paliwo sprawiają, że święta konkurują o pieniądze z codziennymi potrzebami. W rezultacie dla wielu rodzin Boże Narodzenie będzie nie tylko czasem spotkań z bliskimi, lecz także kolejnym sprawdzianem wytrzymałości domowego budżetu.
zobacz więcej:











