WSA stanął po stronie abonentów RTV. Poczta Polska nie może już wymagać tego formularza

Obowiązek odprowadzania abonamentu RTV kończy się wraz z wyrejestrowaniem telewizora albo radia

Jeżeli już zarejestrowaliśmy telewizor, radio albo radio samochodowe, to musimy odprowadzać abonament RTV. Wraz z chwilą rejestracji odbiornika obowiązek płacenia państwu daniny na media publiczne jest niejako niezależny od faktycznego stanu urządzenia. Dopóki go nie wyrejestrujemy, dopóty będziemy musieli płacić dalej.

Problem dotyczy przede wszystkim przedsiębiorców. Nie jest tajemnicą, że osoby fizyczne stosunkowo rzadko płacą abonament RTV. Ponad 93 proc. gospodarstw domowych w Polsce posiada w domu telewizor. Swoje urządzenia zarejestrowało raptem 38,8 proc.

Przedsiębiorcy muszą traktować abonament RTV dużo poważniej niż osoby fizyczne

Osoby fizyczne nie ryzykują zbyt wiele, bo nie mają obowiązku wpuszczania do domów kontrolerów Poczty Polskiej. Dodatkowo gospodarstwa domowe rozlicza się pod kątem tego, czy posiadają telewizor lub radio. Jeśli tak, płacą jeden abonament za wszystkie urządzenia. Jeżeli posiadają telewizor i radio, to odprowadzają daninę za telewizor.

Przedsiębiorcy mają gorzej. Płacą od każdej sztuki. Tym samym kontrolerom dużo łatwiej jest wykryć ewentualne rozbieżności — to właśnie dlatego kontrole płacenia abonamentu RTV bywają dla firm znacznie bardziej dotkliwe niż dla zwykłych gospodarstw domowych. Dodatkowo kontrolerzy mają dostęp do tej samej części firmowej siedziby, do której mogą się dostać klienci. Coraz częściej pojawiają się też doniesienia o tym, że kontrola z Poczty Polskiej w firmie obejmuje również smartfony czy komputery.

W ustawie nie znajdziemy żadnych specjalnych wymagań

Załóżmy więc, że jedno z firmowych urządzeń się zepsuło. Nie możemy go tak po prostu zamienić na nowsze i zarazem sprawne. Radia i telewizory rejestruje się w końcu na sztuki. Zepsuty odbiornik, który teoretycznie można naprawić, wciąż stanowi podstawę do naliczania nam abonamentu RTV.

Konieczne jest zatem wyrejestrowanie odbiornika RTV, z którego już nie będziemy korzystać. Jak to jednak zrobić? Ustawa o opłatach abonamentowych nie reguluje tego zagadnienia zbyt szczegółowo. Ot, taka możliwość pojawia się w art. 5 ust. 5 przywołanego aktu prawnego:

Osoba fizyczna lub podmiot posiadający zarejestrowany odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń. Operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe dokonuje wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych.

Wydawać by się więc mogło, że musimy przekazać operatorowi wyznaczonemu – czytaj: Poczcie Polskiej – deklarację woli o wyrejestrowaniu odbiornika. Teoretycznie może to być list albo wiadomość e-mail ze stosowną informacją. Możemy też zrobić to osobiście w wybranej placówce pocztowej. Problem w tym, że Poczta Polska niespecjalnie chce takie oświadczenia przyjmować. Warto przy tym pamiętać, że samo wyrejestrowanie odbiornika RTV jest niezależne od ewentualnych zaległości w opłatach.

Poczta Polska domaga się wyrejestrowywania za pomocą specjalnego formularza na swojej stronie internetowej

Do niedawna operator wymagał korzystania ze specjalnego formularza na swojej stronie internetowej. Wbrew pozorom wcale nie była to fanaberia ze strony operatora. Poczta Polska powołuje się na rozporządzenie ministra administracji i cyfryzacji z 2013 roku w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Znajdziemy w nim §13 pkt 2), który rzeczywiście zawęża nam możliwość wyrejestrowania odbiornika właśnie do formularza internetowego:

W przypadku, o którym mowa w § 11 pkt 2, użytkownik wypełnia, za pośrednictwem strony internetowej operatora wyznaczonego, elektroniczny formularz, podając dane niezbędne do sporządzenia zgłoszenia przez operatora po ich zmianie:

indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika;

imię, nazwisko lub nazwę;

miejsce zamieszkania albo siedzibę i adres;

miejsce używania odbiorników;

rodzaj i liczbę odbiorników, przy czym osoba lub podmiot, o którym mowa w § 6 ust. 2 pkt 6 lit. a i b, w przypadku posiadania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wykazuje dla każdego z nich cyfrę 1, niezależnie od liczby używanych odbiorników danego rodzaju, a w przypadku ich braku – cyfrę 0;

zgubienie lub zniszczenie dowodu zarejestrowania;

zaprzestanie używania odbiorników – wyrejestrowanie odbiorników;

adres poczty elektronicznej;

adres do korespondencji.

Trzy formy zgłoszenia, ale operator preferuje tylko jedną

§11 pkt 2) dotyczy sytuacji, gdy abonent chce zmienić dane zawarte w zgłoszeniu albo poinformować operatora o zaprzestaniu używania urządzenia. W przepisie tym minister dał nam trzy możliwości: osobiste stawiennictwo, list albo wykorzystanie strony internetowej Poczty Polskiej. Trudno oprzeć się wrażeniu, że zdaniem ministra przez „list” należy rozumieć właśnie wspomniany formularz.

Wydawać by się więc mogło, że istnieją dwie akceptowalne formy wyrejestrowania telewizora albo radia: formularz oraz osobiste stawiennictwo na poczcie. Dla porządku warto dodać, że sama rejestracja abonamentu RTV również odbywa się w placówce pocztowej lub przez internet.

Operator powinien przyjąć każdego rodzaju oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiornika

Czy taki sposób wyrejestrowywania odbiorników ma sens? Ależ skąd. Brak dopuszczalności dokonywania tej czynności za pomocą wiadomości e-mail albo telefonicznie wydaje się dość archaiczny. Sam formularz internetowy nie jest złym rozwiązaniem, ale też nie jest najwygodniejszym rozwiązaniem online na świecie.

Wyrok WSA w Gdańsku: formularz nie może być wymogiem

Nikogo nie powinno dziwić, że sprawą musiały się zająć sądy administracyjne. Niedawno nawet Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, że Poczta Polska nie może wymagać od abonentów stosowania formularza do wyrejestrowywania odbiorników. Powód? O ile ustawodawca upoważnił właściwego ministra do stworzenia wzoru rejestracji urządzenia, o tyle takiego upoważnienia nie ma w przypadku wzoru wyrejestrowania. Jak możemy przeczytać w uzasadnieniu wyroku:

Okoliczność, że skarżący nie zakomunikował o chęci wyrejestrowania odbiornika na urzędowym formularzu, natomiast informował Pocztę Polską S.A. o chęci wyrejestrowania takiego odbiornika pismem z 12 grudnia 2016 r., nie zwalniała Poczty Polskiej z podjęcia stosownych czynności celem wyjaśnienia istotnych w tej sprawie okoliczności. W niniejszej sprawie takich czynności nie podjęto. Organ, dysponując jednoznacznie sformułowanym 12 grudnia 2016 r. żądaniem wyrejestrowania odbiornika, do 3 października 2024 r. jako daty wystawienia upomnienia nie podjął żadnej czynności celem wyjaśnienia żądania skarżącego.

Czy to wiele zmienia? Trudno powiedzieć. Patrząc na problem od strony systemowej, rzeczywiście nie ma żadnego powodu, by ignorować jasno wyrażoną wolę abonenta, by wyrejestrować odbiornik. Z drugiej strony, wyrok WSA nie sprawia, że rozporządzenie znika z obrotu prawnego. Byłbym dużo bardziej sceptyczny co do jego praktycznych skutków dla abonentów.

Ryzyko spoczywa na abonencie

Co istotne, w razie sporu to abonent musi liczyć się z ryzykiem, jakim jest ściąganie abonamentu RTV przez urząd skarbowy. Problem bywa szczególnie dotkliwy dla tych, którzy zapomnieli o formalnościach, np. gdy w grę wchodzi abonament RTV po sprzedaży mieszkania, a obowiązek dotyczy także osób, które dotąd unikały opłat i które mogą stać się celem kontroli.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj