Banki mogą blokować konta główne przedsiębiorców, jeżeli zalegają oni z zapłatą VAT. Problem dotyczy zwłaszcza mniejszych firm

Banki mogą blokować główne konta przedsiębiorców - nawet, jeśli nie muszą tego robić

Posłanka Hanna Gill-Piątek złożyła do MF interpelację, w której postuluje o zmianę przepisów dotyczących rachunków VAT. Posłanka opisuje problem dotyczący wielu polskich przedsiębiorców. Mowa o sytuacji, gdy przedsiębiorca zalega z zapłatą VAT.

Obecnie banki - na podstawie art. 62d Prawa bankowego - mogą blokować konta główne przedsiębiorców - a nie rachunek VAT, nawet jeśli znajdują się tam pieniądze. W rezultacie przedsiębiorca nie może korzystać ze swojego konta; nie może również wykorzystać środków VAT. Wszystko przez to, że obecne przepisy pozwalają bankom samodzielnie decydować, czy dokonają egzekucji środków (na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego wystawionego przez KAS) z konta głównego czy też rachunku VAT. To z kolei prowadzi do sytuacji, że przedsiębiorcy - zwłaszcza ci mniejsi - nierzadko nie mogą np. rozliczyć się z wykonawcami, a jednocześnie - z urzędem skarbowym.

Zdaniem prawników banki powinny jednak dokonywać procedury zajęcia rachunku raczej na podstawie art. 62c ust. 7. Przepis ten określa, w jaki sposób bank ma wykorzystać środki VAT w sytuacji, gdy podatnik wpłaca podatki na rachunek US. Zgodnie z tym przepisem, jeśli na rachunku VAT znajdują się środki, bank w pierwszej kolejności powinien pobierać środki na podstawie tytułu egzekucyjnego z rachunku VAT - a nie z konta głównego (o ile egzekucja dotyczy zapłaty podatków czy ZUS). Dopiero jeśli na rachunku VAT nie ma wystarczająco dużo środków, by zrealizować zajęcie egzekucyjne, bank powinien "dobrać" brakujące środki z konta VAT.

Organy podatkowe również nie pomagają

Niejasne przepisy i swoboda banków w wybieraniu konta do zajęcia to jednak tylko jeden problem. Drugi to praktyka organów skarbowych. Jak zwraca uwagę na łamach prawo.pl Zdzisław Modzelewski, doradca podatkowy i partner w GWW, teoretycznie przedsiębiorca - w sytuacji, gdy płatność od kontrahenta się opóźnia - powinien wystąpić do US z wnioskiem o rozłożenie podatku lub zaległości podatkowej na raty. W praktyce jednak przedsiębiorcy rzadko się na to decydują - i właściwie nie powinno to dziwić. Głównie dlatego, że organy podatkowe zazwyczaj uznają sytuację, w której znajdzie się taki przedsiębiorca, za "problem biznesowy". Czyli de facto - za wyłączny problem przedsiębiorcy.

Z tego względu najlepszym rozwiązaniem byłaby zmiana przepisów - choć trudno określić, czy rządzący faktycznie uznają obecną sytuację za konieczną do zmiany.