Dziedziczenie majątku za granicą. Co trzeba zrobić i co z podatkiem od spadku?

Dziedziczenie majątku za granicą

Dziedziczenie majątku za granicą to temat złożony przede wszystkim dlatego, że ostateczny sposób działania zależny jest od kilku czynników. Istotne jest przecież miejsce położenia majątku (lub jego poszczególnych składników). Przede wszystkim trzeba jednak ustalić, jakie stosować będziemy prawo.Prawo spadkowe należy do dziedziny prawa prywatnego. Jeżeli pojawia się w tym zakresie aspekt międzynarodowy, to zastosowanie znajduje specjalna ustawa (Prawo prywatne międzynarodowe).

Ustawa ta określa (zgodnie z jej art. 1) właściwość prawa dla stosunków z zakresu prawa prywatnego związanych z więcej niż jednym państwem. Jako że Polska podlega prawu unijnemu, międzynarodowe prawo spadkowe określone jest jednak w odrębnym unijnym rozporządzeniu, do którego odsyła wspomniana ustawa.

Chodzi więc o rozporządzenie PE i Rady UE 650/2012 z 4 lipca 2012 roku. Jest ono wspólne dla państw członkowskich, co znacznie ułatwia prowadzenie spraw spadkowych. Co bardzo istotne to rozporządzenie stosuje się do dziedziczenia, ale nie dotyczy ono spraw podatkowych czy administracyjnych. Nie odnosi się też do ogólnych zasad prawa cywilnego.

Jeżeli chodzi o właściwość sądu, to art. 4 rozporządzenia rozwiewa większość wątpliwości

Miejscem zwykłego pobytu jest miejscowość, w której zmarły miał swój główny ośrodek życiowy (mieszkał, pracował). Jeżeli więc umrze Polak, który mieszkał i pracował w Niemczech, to niemiecki sąd będzie orzekał w sprawie spadku. Warto pamiętać, że sama praca wyjazdowa (wyjazdy do pracy i "zjeżdżanie" do kraju, to za mało).

Ewentualne komplikacje

Samo prawo będzie właściwe dla kraju, w którym zmarły funkcjonował przed śmiercią. Spadkodawca może jednak - tworząc testament - wybrać prawo właściwe. Orzeczenie spadkowe wydane w państwie UE jest skuteczne w innych państwach. Ponadto dzięki instytucji Europejskiego poświadczenia spadkowego (wydawanego przez sąd lub notariusza), spadkodawca może uzyskać dostęp do składników majątkowych położonych za granicą (w innych państwach UE).

Obowiązek podatkowy dotyczy spadkobiercy. Jeżeli jest on obywatelem polskim (albo ma tutaj miejsce stałego pobytu), to podlega polskiemu prawu podatkowemu - nabycie, to nabycie.

Ten tekst to jedynie mały wycinek problematyki dziedziczenia międzynarodowego. Jeżeli zmarły, majątek, a także spadkobiercy, związani są z państwami UE, to sprawa nie jest szczególnie skomplikowana. Jeżeli jednak pojawi się aspekt dodatkowy, pozaunijny - na przykład śmierć w Norwegii, majątek w Szwecji, nabywca z Polski (oba skandynawskie kraje mają swoją umowę o wzajemnym uznaniu orzeczeń spdakowych, natomiast Norwegia z Polską już nie), to sprawa wymaga szczegółowego zbadania.