"Fałszywa woda" w sklepach. UOKiK podjął już działania, MZ chce zmiany prawa

Lepiej sprzedawać wodę z sokiem niż czystą wodę. Absurd podatkowy, za który płacą konsumenci

Jak przypomina dlahandlu.pl, źródłem problemu jest obecna konstrukcja matrycy stawek VAT. Przepisy premiują napoje, w których składzie znajduje się co najmniej 20 proc. soku owocowego lub warzywnego. Taki produkt automatycznie wpada w niższy próg podatkowy (5 proc.), podczas gdy czysta woda butelkowana, będąca fundamentem zdrowej diety, jest opodatkowana stawką 23 proc.

Ta ogromna dysproporcja zachęca producentów do tworzenia wodopodobnych produktów. Opłaca im się „uszlachetniać” wodę domieszkami soku, tworząc hybrydy, które formalnie są napojami, ale marketingowo pozycjonowane są jako wody.

Proceder ten był szczególnie widoczny w okresie obowiązywania zerowej stawki VAT na żywność, kiedy to napoje z sokiem były zwolnione z podatku, a woda wciąż obciążona była pełną stawką.

Producenci wykorzystują tę przewagę, stosując zabiegi marketingowe mogące wprowadzać w błąd. Na etykietach napojów pojawiają się nazwy sugerujące, że mamy do czynienia z wodą (np. z członami „aqua”, „water”), a szata graficzna i reklamy eksponują hasła o „nawadnianiu” i naturalności.

Jak zauważa w interpelacji poseł Edward Siarka, jest to działanie ryzykowne społecznie. Rodzice, sięgając po tańszy produkt przypominający wodę, mogą nieświadomie kształtować u dzieci nawyk spożywania produktów o wyższym poziomie cukrów naturalnych.

W praktyce preferencja podatkowa nie ma żadnego związku z wartością zdrowotną produktu - promuje napoje słodsze kosztem tych najzdrowszych. Jednocześnie producenci faktycznej wody mineralnej muszą mierzyć się z nieuczciwą konkurencją ze strony produktów uprzywilejowanych fiskalnie.

UOKiK wkracza do gry. Cztery postępowania w toku

Problem dostrzegły organy państwowe. Choć Ministerstwo Zdrowia informuje, że nie otrzymywało bezpośrednich skarg od konsumentów (kwestie znakowania leżą w kompetencjach resortu rolnictwa i sanepidu), to działania podjął UOKiK.

Urząd prowadzi obecnie cztery postępowania wyjaśniające wobec producentów napojów bezalkoholowych zawierających 20–30 proc. soku. Kontrolerzy sprawdzają, czy sposób pozycjonowania i marketingu tych produktów nie narusza zbiorowych interesów konsumentów poprzez sugerowanie, że są to wody.

Równolegle toczy się walka o systemową zmianę stawek. Ministerstwo Zdrowia, reprezentowane przez wiceminister Katarzynę Kęcką, potwierdza, że aktywnie lobbuje w resorcie finansów na rzecz obniżenia VAT na wodę.

W piśmie z 15 października 2025 roku resort zdrowia ponownie podkreślił, że „obniżenie podatku VAT na wodę butelkowaną powinno być priorytetem”. Konkurencyjna cena wody jest bowiem istotnym elementem w promowaniu zdrowych nawyków żywieniowych wśród Polaków. Czy jednak MZ postawi na swoim - to dopiero się okaże.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj