Fikcyjne dane w rubryce „ojciec” w akcie urodzenia. RPO chce rozwiązać ten problem
Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zwrócił uwagę na konieczność zmiany przepisów dotyczących wpisywania danych ojca w aktach urodzenia. Dziś, jeśli ojcostwo nie jest uznane lub ustalone sądownie, to w rubryce „ojciec” w akcie urodzenia dziecka pojawiają się fikcyjne dane.
W przypadku braku wskazania imienia ojca przez osobę zgłaszającą urodzenie imię ojca ustala (wybiera) kierownik urzędu stanu cywilnego, a jako nazwisko ojca wpisywane jest nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka. Ta praktyka budzi kontrowersje manifestujące się w postaci skarg od obywateli wpływających do Biura RPO.
Fikcyjne dane w akcie urodzenia. RPO mówi: dość
Rzecznik podkreślił potrzebę rewizji tych zasad w celu zapewnienia szczelniejszej ochrony prawa i prywatności obywateli. Zaproponował, aby decyzję o ewentualnym wpisaniu danych ojca pozostawić matce dziecka lub samemu dziecku po osiągnięciu przez nie pełnoletniości. Taka zmiana dawałaby większą autonomię osobom bezpośrednio zainteresowanym i umożliwiała podjęcie bardziej świadomych decyzji dotyczących identyfikacji rodzinnej.
RPO już podjął działania w tym kierunku. Skierował wystąpienie do obecnego ministra spraw wewnętrznych i administracji, Marcina Kierwińskiego. Zapytał go o planowane prace legislacyjne dotyczące możliwości zmiany przepisów. Wcześniej, 27 marca 2023 roku, Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z podobnym wnioskiem do ówczesnego MSWiA, Mariusza Kamińskiego. Odpowiedź, którą otrzymał od ówczesnego podsekretarza stanu Bartosza Grodeckiego, była pozytywna. Podsekretarz uznał, że wprowadzenie fakultatywności w kwestii zamieszczania danych ojca w akcie urodzenia to uzasadniony pomysł.
Ochrona prywatności i poszanowanie autonomii człowieka to podstawowe wartości
Podejmując tę inicjatywę, RPO podnosi istotną kwestię dotyczącą ochrony praw dziecka oraz praw rodzicielskich, przy okazji wskazując na potrzebę dostosowania polskiego prawa do współczesnych standardów ochrony prywatności i autonomii osobistej. Oczekuje się, że takie zmiany przyczynią się do większej jasności prawnej. I będą lepiej chronić interesy osób dotkniętych problematyką niepełnych informacji rodzicielskich w dokumentach urzędowych. Na razie nie wiadomo, czy i kiedy przepisy się zmienią.
RPO zapowiedział, że będzie monitorował tę sprawę jako ważną dla wielu rodzin w Polsce. Postulat Rzecznika Praw Obywatelskich, mający na celu zreformowanie praktyk związanych z rejestracją danych w aktach stanu cywilnego, ma zatem na celu nie tylko wyeliminowanie niepotrzebnych kontrowersji, ale również poprawę jakości życia oraz poczucia bezpieczeństwa prawnego obywateli. Podjęcie decyzji o zmianie przepisów w tym zakresie wydaje się krokiem w kierunku bardziej inkluzywnej, szanującej prawa jednostki polityki społecznej.
12.03.2026 17:50, Filip Dąbrowski
12.03.2026 15:35, Aleksandra Smusz
12.03.2026 13:03, Miłosz Magrzyk
12.03.2026 12:19, Miłosz Magrzyk
12.03.2026 11:11, Piotr Janus
12.03.2026 10:27, Piotr Janus
12.03.2026 9:13, Miłosz Magrzyk
12.03.2026 8:28, Miłosz Magrzyk
12.03.2026 7:45, Piotr Janus
12.03.2026 7:06, Aleksandra Smusz
12.03.2026 6:19, Mariusz Lewandowski
11.03.2026 16:13, Marcin Szermański
11.03.2026 14:22, Marcin Szermański
11.03.2026 13:33, Piotr Janus
11.03.2026 13:09, Miłosz Magrzyk
11.03.2026 12:04, Mateusz Krakowski
11.03.2026 11:13, Joanna Świba
11.03.2026 10:22, Joanna Świba
11.03.2026 9:10, Marcin Szermański
11.03.2026 8:34, Marcin Szermański
11.03.2026 8:11, Aleksandra Smusz
11.03.2026 7:03, Filip Dąbrowski
11.03.2026 6:39, Mariusz Lewandowski
10.03.2026 22:18, Filip Dąbrowski
10.03.2026 21:10, Mateusz Krakowski
10.03.2026 18:35, Mariusz Lewandowski
10.03.2026 15:53, Rafał Chabasiński
