Czy sądy w Polsce naprawdę są powolne? Ile czasu trwają sprawy sądowe?
Podobno polskie sądownictwo jest niewydolne, sprawy sądowe zawsze ciągną się latami, a sędziowie - jak na prawników przystało - zamiast orzekać, popijają sojowe latte w modnych kawiarniach. A jak jest naprawdę? Ile czasu potrzeba, aby wymiar sprawiedliwości zaprowadził sprawiedliwość? Mówiąc krótko: ile czasu trwają sprawy sądowe w Polsce?
Jak wynika z sondażu CBOS, tylko 20% Polaków dobrze ocenia funkcjonowanie sądów. Z tych, którzy mieli styczność z wymiarem sprawiedliwości, aż połowa ankietowanych negatywnie ocenia tempo pracy sędziów. Podobne zdanie o sędziach ma zresztą Minister Sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, który, opisując założenia planowanej reformy sądownictwa, powiedział:
Czy faktycznie tak jest? Sprawdziliśmy.
Ile czasu trwają sprawy sądowe w Polsce?
Czas trwanie spraw sądowych jest akurat bardzo łatwy do sprawdzenia, a odpowiednie dane można znaleźć bez trudu na stronach internetowych Ministra Sprawiedliwości. Ile trwały postępowania sądowe w 2016 roku?
W sądach rejonowych średni czas trwania postępowania w pierwszej instancji wyniósł ok. 4,6 miesiąca. Sądy okręgowe - rozpatrujące co do zasady sprawy o większym ciężarze gatunkowym, potrzebowały na to średnio nieco ponad 8 miesięcy. W sądach okręgowych raptem 1/3 spraw kończyła się w ciągu 3 miesięcy, a 82% - w ciągu roku od wszczęcia postępowania. Sądy rejonowe w ciągu roku załatwiały 94% spraw.
Z drugiej strony, cieniem na wymiarze sprawiedliwości kładą się te sprawy, które trwają powyżej 8 lat - w skali całego kraju takich postępowań jest około 6 tysięcy.
Należy jednak wziąć pod uwagę, że polscy sędziowie (a jest ich około 10 tysięcy) rocznie otrzymują blisko 15 milionów spraw (!), co oznacza, że przeciętnie na jednego sędziego przypada w skali roku 1500 spraw (blisko 5 dziennie). Oczywiście, na te kilkanaście milionów składają się wszystkie sprawy, które zgodnie z prawem wymagają w ten czy inny sposób ingerencji sądu, w tym np. wpisy do ksiąg wieczystych czy sprawy związane z rejestracją spółek - z oczywistych powodów prostszych niż np. sprawa Amber Gold.
Widać jednak, że w zeszłym roku nastąpił znaczny wzrost przeciętnego czasu, jaki jest potrzebny do rozpoznania sprawy sądowej: z 55 do 77 dni. Nie dotyczy to jednak wszystkich rodzajów spraw. Niektóre postępowania, np. gospodarcze, są przeciętnie załatwiane o ponad miesiąc szybciej (spadek z 146 na 109 dni).
A jak wypadamy na tle Europy? Jak wynika z danych Komisji Europejskiej, nasze sądy pod względem szybkości rozstrzygania spraw cywilnych są solidnym średniakiem:
Jak zatem widać, choć z pewnością polskie sądy nie są wzorem do naśladowania, to nie jest z nimi tak źle, jak się wydaje. Inna sprawa, że ciągła zmiana prawa (a w zeszłym roku uchwalono go wyjątkowo dużo) i obowiązujących procedur nie wpływa pozytywnie na jakość i szybkość orzekania.
zobacz więcej:
10.03.2026 22:18, Filip Dąbrowski
10.03.2026 21:10, Mateusz Krakowski
10.03.2026 18:35, Mariusz Lewandowski
10.03.2026 15:53, Rafał Chabasiński
10.03.2026 15:41, Rafał Chabasiński
10.03.2026 13:59, Miłosz Magrzyk
10.03.2026 12:50, Marcin Szermański
10.03.2026 12:46, Aleksandra Smusz
10.03.2026 11:15, Piotr Janus
10.03.2026 9:08, Jakub Bilski
10.03.2026 8:34, Piotr Janus
10.03.2026 7:46, Aleksandra Smusz
10.03.2026 7:20, Mateusz Krakowski
10.03.2026 6:15, Aleksandra Smusz
09.03.2026 17:33, Joanna Świba
09.03.2026 16:14, Jerzy Wilczek
09.03.2026 13:33, Aleksandra Smusz
09.03.2026 13:26, Marcin Szermański
09.03.2026 8:14, Mariusz Lewandowski
09.03.2026 7:22, Mariusz Lewandowski
09.03.2026 6:39, Mateusz Krakowski
08.03.2026 15:08, Mateusz Krakowski
08.03.2026 14:32, Aleksandra Smusz
08.03.2026 13:25, Aleksandra Smusz
08.03.2026 12:16, Miłosz Magrzyk
08.03.2026 11:22, Jerzy Wilczek
