Koniec z urzędniczym bełkotem. Sztuczna inteligencja uprości nowomowę
Od lat Polska zmaga się z problemem skomplikowanego języka urzędowego, przez który obywatele czują się zagubieni i przytłoczeni. W Polsce proces wdrażania międzynarodowego standardu prostego języka urzędowego rozpoczął się w 2010 roku; początkowo objął urzędy centralne. Dopiero później włączyły się do tego samorządy i zaoferowały pracownikom słowniczki upraszczające skomplikowane frazy oraz specjalne szkolenia, na których miano nauczyć urzędników wyzbycia się formalnego tonu z pism. Niestety, nie zawsze z dobrym skutkiem. Być może wkrótce język urzędowy wreszcie zacznie być językiem dla zwykłych ludzi.

Pisma urzędowe od dawna kojarzą się z zawiłym językiem, który często sprawia trudności ich odbiorcom, mimo że powinny być napisane w prosty sposób, umożliwiający szybkie i łatwe zrozumienie treści. Pracownicy urzędów powinni używać prostego języka we wszystkich dokumentach. Tak starają się robić urzędnicy m.in. w Krakowie, Gdańsku czy Rybniku, jednak to nadal nieliczna grupa w porównaniu ze skalą administracji w Polsce.
Język urzędowy wreszcie przestanie być trudny. Sztuczna inteligencja w służbie prostej komunikacji
Na pomoc w tworzeniu dostępnych dla każdego obywatela dokumentów ruszyła sztuczna inteligencja. Narzędzie „Proste pismo” wykorzystuje AI do przekształcania skomplikowanych pism w komunikaty zrozumiałe praktycznie dla każdego. Zamiast frazy „z uwagi na fakt, iż” można przecież użyć wyrazu „ponieważ”, a „podlega wyjaśnieniu” zastąpić „należy wyjaśnić”. Im prościej, tym lepiej.
Wdrożone już m.in. w Poznaniu narzędzie pozwala urzędnikom na gromadzenie pism i ich szablonów, zawiera słownik oraz panel administracyjny, który ułatwia korzystanie z systemu. Obecnie pozwala wkleić treść pisma wymagającego uproszczenia i generuje propozycje komunikatu przyjaźniejszego w odbiorze. Jak przyznało Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, to nie byłoby możliwe, gdyby nie wytrenowanie AI na bazie danych dostarczonych przez językoznawców z Uniwersytetu Adama Mickiewicza i informacji przekazanych przez Urząd Miasta Poznania.
Urzędnicza nowomowa wciąż jest poważnym problemem, bo często rozumieją ją jedynie... urzędnicy
Urzędnicy powinni tłumaczyć skomplikowane ustawy i rozporządzenia napisane trudnym językiem prawniczym na język zrozumiały dla obywateli. Normy wymagają, aby komunikaty – szczególnie w sektorze bankowym – były zrozumiałe na poziomie B2, czyli dla kogoś o średnich kompetencjach językowych.
Choć to nie urzędy tworzą skomplikowane przepisy, to rola urzędników polega na komunikowaniu zawiłych kwestii w sposób przystępny dla obywateli. Niestety, urzędnicy często po prostu nie potrafią albo nie chcą wytłumaczyć sprawy „po ludzku”. Wykluczenie informacyjne, podobnie jak wykluczenie społeczne czy cyfrowe, jest poważnym problemem. Z tego powodu upraszczania języka nie należy zaniedbywać.
Czy AI w urzędzie to na pewno dobry pomysł?
Pozostaje pytanie, czy używanie sztucznej inteligencji w urzędach jest bezpieczne? Jan Kozak z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach przekonuje, że jeśli ze sztucznej inteligencji korzystamy mądrze, nie ma się czego bać. Po pierwsze, należy zdecydować, czy korzystamy z wewnętrznego oprogramowania, czy z zewnętrznych programów wyposażonych w AI. Wewnętrzne rozwiązania zapewniają większe bezpieczeństwo, ponieważ mamy pewność, że nie zbierają danych. Po drugie, zawsze dla pewności należy usunąć wszelkie dane osobowe przed przesłaniem pisma do systemu.
zobacz więcej:

Rosyjski samolot szpiegowski latał nad Bałtykiem 9 razy w 2026 roku. Polskie myśliwce za każdym razem robiły to samo
17.03.2026 20:48, Igor Czabaj
17.03.2026 17:30, Filip Dąbrowski
17.03.2026 17:09, Mateusz Krakowski
17.03.2026 15:03, Piotr Janus
17.03.2026 12:22, Piotr Janus
17.03.2026 11:40, Jakub Bilski
17.03.2026 11:12, Miłosz Magrzyk
17.03.2026 10:01, Aleksandra Smusz
17.03.2026 9:29, Aleksandra Smusz
17.03.2026 9:03, Rafał Chabasiński

Brzoska mówi, że nie chce, ale chce zastąpić Allegro i Amazona, a ja zaczynam wierzyć, że mu się uda
17.03.2026 8:22, Jakub Kralka
17.03.2026 8:03, Aleksandra Smusz
17.03.2026 7:37, Marcin Szermański
17.03.2026 6:29, Mariusz Lewandowski
16.03.2026 19:19, Marcin Szermański
16.03.2026 17:36, Mateusz Krakowski
16.03.2026 16:11, Piotr Janus
16.03.2026 15:13, Miłosz Magrzyk
16.03.2026 14:46, Marcin Szermański
16.03.2026 14:33, Piotr Janus
16.03.2026 12:34, Filip Dąbrowski
16.03.2026 11:36, Mariusz Lewandowski
16.03.2026 9:04, Filip Dąbrowski
16.03.2026 8:23, Miłosz Magrzyk
16.03.2026 7:38, Miłosz Magrzyk
16.03.2026 6:45, Miłosz Magrzyk
15.03.2026 18:27, Mariusz Lewandowski
15.03.2026 17:17, Mariusz Lewandowski



























