Rodzice dali dziecku pieniądze na mieszkanie. Teraz drugie dziecko żąda 125 000 zł

Zwolnienie dla najbliższej rodziny — warunek, o którym się zapomina

Darowizna w ramach tzw. grupy zerowej (małżonkowie, dzieci, rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, pasierbowie, ojczym, macocha) jest całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn — niezależnie od kwoty. Ale pod jednym warunkiem: obdarowany musi zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od daty jej otrzymania.

Wyjątek: jeśli darowizna nie przekracza 36 120 zł w ciągu 5 lat (kwota wolna dla grupy zerowej), zgłoszenie nie jest konieczne. Ale uwaga — kwota kumuluje się. Jeśli rodzic daje dziecku 2000 zł miesięcznie, po 19 miesiącach przekracza próg (19 × 2000 = 38 000 zł > 36 120 zł) i darowizna ponad tę kwotę wymaga zgłoszenia.

Przeoczenie zgłoszenia — co grozi

Niezgłoszenie darowizny w terminie oznacza utratę zwolnienia podatkowego. Podatek od nadwyżki ponad kwotę wolną wynosi 3%, 5% lub 7% — w zależności od kwoty. Ale to nie najgorsze. Jeśli urząd skarbowy sam „odkryje" darowiznę (np. przy kontroli zakupu mieszkania za gotówkę), stawka sankcyjna wynosi 20% od całej kwoty darowizny. Warto wiedzieć, że podatek od darowizny gotówki najczęściej pojawia się właśnie wtedy, gdy ktoś nie pomyślał o formalnościach zawczasu.

Darowizna a zachowek — bomba zegarowa

Tu jest aspekt, którego większość rodziców nie rozważa. Darowizna dokonana na rzecz jednego dziecka jest doliczana do substratu zachowku po śmierci darczyńcy — jeśli od jej dokonania nie upłynęło 10 lat. Drugie dziecko (pominięte) może żądać zachowku wyliczonego z uwzględnieniem tej darowizny.

Przykład liczbowy

Rodzic za życia darował jednemu dziecku mieszkanie warte 400 000 zł. Po śmierci w spadku zostało 100 000 zł gotówki (zapisane temu samemu dziecku w testamencie). Drugie dziecko nie dostało nic. Substrat zachowku: 100 000 + 400 000 = 500 000 zł. Udział ustawowy drugiego dziecka: 250 000 zł (1/2). Zachowek: 125 000 zł (1/2 udziału). Dziecko obdarowane musi wypłacić bratu/siostrze 125 000 zł.

Co więcej, zachowek gdy nie ma testamentu również może się należeć — jeśli spadkodawca rozdysponował majątek za życia przez darowizny, a ze spadku niewiele pozostało.

Strategia „dawaj wcześnie"

Jeśli od darowizny minęło więcej niż 10 lat — nie wlicza się jej do substratu zachowku. Stąd popularność strategii „dawaj wcześnie" — im wcześniej rodzic przekaże majątek, tym mniejsze ryzyko roszczeń zachowkowych.

Darowizna pieniężna — konieczność przelewu

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego, darowizna pieniężna musi być udokumentowana przelewem bankowym lub przekazem pocztowym. Darowizna w gotówce od najbliższych nie kwalifikuje się do zwolnienia — nawet jeśli zostanie zgłoszona. To wymóg wprost z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Czy każde pieniądze dla dziecka to darowizna

Nie każde przekazanie pieniędzy dziecku jest darowizną w rozumieniu prawa podatkowego. Warto pamiętać, że utrzymywanie dziecka a podatek od darowizny to dwa różne tematy — kwoty przeznaczone na bieżące utrzymanie (np. opłaty za studia, jedzenie, czynsz) mogą być traktowane jako alimenty, a nie darowizna. Granica jest jednak płynna i zależy od okoliczności konkretnej sytuacji.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj