Rozpalił ognisko na własnej działce. Teraz grozi mu grzywna do 30 000 zł

Ognisko na działce — czy zawsze jest legalne?

Jedną z najczęstszych wiosennych praktyk jest palenie ognisk i spalanie pozostałości roślinnych. Wiele osób uważa, że skoro ogień rozpala na własnej działce, nie łamie prawa. Tymczasem nie zawsze jest to prawdą.

Zgodnie z ustawą o odpadach (art. 191) spalanie odpadów poza instalacjami do tego przeznaczonymi jest zabronione. Dotyczy to przede wszystkim śmieci takich jak plastik, płyty meblowe czy opakowania. Za spalanie odpadów grozi kara aresztu albo grzywny do 5000 zł. Warto przy tym pamiętać, że mandat a grzywna to nie to samo — mandat karny nałożony na miejscu może być znacznie niższy niż grzywna orzeczona przez sąd.

Dopuszczalne może być spalanie niewielkich ilości gałęzi czy suchych roślin, ale tylko wtedy, gdy gmina nie zapewnia możliwości ich odbioru w ramach systemu gospodarowania odpadami. Jednak w większości samorządów takie odpady można oddać do punktów selektywnej zbiórki (PSZOK), dlatego spalanie ich na działce bywa traktowane jako naruszenie przepisów. Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odpady zielone są objęte selektywnym zbieraniem odpadów. Gminy oprócz PSZOKów zapewniają cykliczne odbiory takich odpadów z tzw. pojemników bio (kolor brązowy). Niestety system segregowania odpadów w Polsce wciąż bywa dziurawy, co nie zwalnia jednak mieszkańców z obowiązku przestrzegania przepisów.

Ognisko na terenie ROD — zakaz regulaminowy

Analogicznie sprawa wygląda na terenie ogródków działkowych, gdzie nie można legalnie spalać odpadów zielonych. Zabrania tego Regulamin Rodzinnego Ogrodu Działkowego, uchwalony przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców, który stanowi, iż działkowcom i innym osobom przebywającym na terenie ROD zabrania się spalania na terenie ROD wszelkich odpadów i resztek roślinnych (§68 pkt 5).

Dodatkowo wiele samorządów wprowadza własne regulaminy utrzymania czystości, które całkowicie zakazują spalania odpadów roślinnych.

Ograniczenia wynikające z przepisów przeciwpożarowych

Nawet jeśli ognisko nie narusza przepisów o odpadach, trzeba jeszcze brać pod uwagę regulacje przeciwpożarowe. Kluczowe znaczenie ma rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Zgodnie z tymi przepisami ogniska nie wolno rozpalać m.in.:

– w miejscu, gdzie ogień mógłby doprowadzić do zapalenia materiałów palnych lub budynków, – w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej, – w pobliżu składowanych materiałów łatwopalnych, – w odległości mniejszej niż 10 metrów od miejsc występowania palnych płodów rolnych, – na terenach leśnych oraz w odległości mniejszej niż 100 metrów od granicy lasu, chyba że miejsce jest do tego specjalnie wyznaczone.

Rozporządzenie zabrania również wykonywania czynności, które mogą doprowadzić do pożaru — np. wysypywania gorącego popiołu w miejscu, gdzie może dojść do zapłonu.

Ognisko jako wykroczenie z art. 82 Kodeksu wykroczeń

Jeżeli ogień zostanie rozpalony w sposób nieostrożny lub stwarza zagrożenie pożarowe, zastosowanie może mieć art. 82 Kodeksu wykroczeń. Przepis ten przewiduje karę grzywny, nagany albo aresztu dla osoby, która nie zachowuje ostrożności przy posługiwaniu się ogniem. Wysokość grzywny w postępowaniu sądowym może wynieść nawet do 30 000 zł, choć w praktyce najczęściej kończy się na mandacie.

Wypalanie traw — zakaz bez wyjątków

Znacznie bardziej dotkliwe konsekwencje grożą za wypalanie traw, które w Polsce jest całkowicie zakazane. Zgodnie z art. 124 ustawy o ochronie przyrody zabronione jest wypalanie łąk, pastwisk, nieużytków, rowów czy pasów przydrożnych. Osoba, która dopuszcza się takiego czynu, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

Jeśli ogień doprowadzi do poważnego pożaru, sprawa może zostać zakwalifikowana jako przestępstwo z art. 163 Kodeksu karnego, zagrożone karą nawet do 10 lat pozbawienia wolności. Pojawiają się też pomysły legislacyjne, by wprowadzić odrębną karę administracyjną za wypalanie traw, co pozwoliłoby na szybsze i surowsze sankcjonowanie tego procederu.

Konsekwencje finansowe dla rolników

Wypalanie traw, słomy lub innych pozostałości roślinnych może mieć także konsekwencje finansowe dla rolników. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewiduje, że osoba dopuszczająca się wypalania może zostać pozbawiona części lub nawet całości dopłat bezpośrednich.

Uciążliwy dym a prawo sąsiedzkie

Nawet jeśli działania na działce są formalnie legalne, mogą naruszać tzw. prawo sąsiedzkie. Zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które zakłócają korzystanie z sąsiednich nieruchomości ponad przeciętną miarę. Tego rodzaju oddziaływania prawnie określa się jako immisje — i mogą one dotyczyć zarówno dymu, jak i hałasu czy nieprzyjemnych zapachów.

W praktyce oznacza to, że sąsiad może dochodzić swoich praw, jeśli dym z ogniska stale przedostaje się na jego posesję, zapach spalenizny utrudnia korzystanie z domu lub ogrodu, a działania na działce są nadmiernie uciążliwe. W skrajnych przypadkach spór może zakończyć się pozwem cywilnym od sąsiada i postępowaniem przed sądem.

Własna działka nie oznacza pełnej swobody

Wielu właścicieli działek jest przekonanych, że skoro teren należy do nich, mogą robić na nim wszystko. Tymczasem polskie prawo w wielu sytuacjach znacząco ogranicza swobodę korzystania z własnej nieruchomości — zwłaszcza wtedy, gdy działania mogą zagrażać środowisku, bezpieczeństwu lub interesom sąsiadów.

Wiosenne porządki warto więc planować z rozwagą. Tradycyjne metody, takie jak spalanie gałęzi czy wypalanie traw, mogą okazać się nie tylko szkodliwe dla przyrody, ale również bardzo kosztowne. Mandat lub wysoka grzywna potrafią bowiem skutecznie ostudzić zapał do ogrodowych porządków.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj