Home -
Codzienne -
Rozwód i separacja mają duży wpływ na dziedziczenie. I to nawet gdy przed śmiercią małżonka sąd nie wydał prawomocnego orzeczenia

Rozwód i separacja mają duży wpływ na dziedziczenie. I to nawet gdy przed śmiercią małżonka sąd nie wydał prawomocnego orzeczenia

Małżonek należy do kręgu osób, które w przypadku dziedziczenia ustawowego otrzymują spadek w pierwszej kolejności. Są jednak pewne wyjątki. Jeśli nie został spisany testament, a sąd orzekł separację lub rozwód, nie pozostanie to bez wpływu na dziedziczenie. Problemy mogą pojawić się natomiast, gdy wprawdzie toczyło się postępowanie o rozwód czy separację, ale przed wydaniem prawomocnego orzeczenie jeden z małżonków zmarł.

Joanna Majkowska17.07.2020 7:29

Codzienne

17.07.2020 7:29

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Rozwód a dziedziczenie

Dziedziczenie ustawowe określa kolejność, w jakiej członkowie rodziny uprawnieni są do spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego to właśnie małżonek wraz z dziećmi będzie dziedziczył jako pierwszy. Po rozwodzie sytuacja jednak się zmienia. Prawomocne orzeczenie sprawia, że z punktu widzenia prawa spadkowego byli małżonkowie stają się dla siebie obcymi ludźmi. Dawnej żonie czy mężowi nie przysługuje wówczas nawet zachowek. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, by otrzymał on część majątku na podstawie testamentu.

Separacja a dziedziczenie

Separacja również ma wpływ na dziedziczenie. A przynajmniej w niektórych przypadkach. Warto zacząć od tego, że wyróżniamy dwa rodzaje separacji – faktyczną i formalną. Ta pierwsza ma miejsce, gdy małżonkowie rozstają się i ustaje między nimi więź fizyczna, duchowa i gospodarcza. Nie rodzi natomiast żadnych skutków prawnych i formalnie małżonkowie wciąż pozostają małżeństwem. Inaczej jest w przypadku separacji formalnej orzekanej przez sąd. Prawomocne orzeczenie niesie za sobą daleko idące skutki separacji, także pod względem dziedziczenia. Małżonek zmarłego traktowany jest wówczas tak samo jak przy rozwodzie. Nie jest więc uprawniony do dziedziczenia ustawowego i nie przysługuje mu prawo do zachowku.

Warto natomiast zaznaczyć, że separacja nie jest stanem nieodwracalnym. Na mocy orzeczenia może zostać zniesiona. Jeśli nastąpi to przed śmiercią małżonka, dziedziczenie ustawowe będzie odbywało się na takich zasadach, jakby separacja w ogóle nie miała miejsca.

Gdy separacja lub rozwód nie zostały orzeczone, możliwe jest dziedziczenie

Rozwód jest skuteczny z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Istnieją bowiem przypadki, kiedy sąd nie udzieli rozwodu. Samo rozpoczęcie postępowania nie gwarantuje więc, że małżeństwo rzeczywiście zostałoby rozwiązane, gdyby oboje małżonkowie dożyli wydania prawomocnego orzeczenia. Jeśli więc w momencie śmierci spadkodawcy sprawa rozwodowa była jeszcze w toku albo wyrok się nie uprawomocnił, sąd umorzy postępowanie, a rozwód nie będzie skuteczny. Podobnie jest w przypadku separacji.

Czy to oznacza jednak, że małżonek zmarłego w każdym wypadku będzie dziedziczyć? Niekoniecznie. Pozostali spadkobiercy mają bowiem możliwość wykluczenia takiej osoby z dziedziczenia. Artykuł 940. Kodeksu cywilnego uprawnia ich do złożenia powództwa o wyłączenie od dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedzieli się o otwarciu spadku, jednak nie później niż rok od otwarcia spadku. Wyłączenie od dziedziczenia możliwe jest na mocy orzeczenia sądowego w przypadku, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy małżonka i żądanie to było uzasadnione.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,rozwód,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Pfizer chce powtórzyć sukces Viagry. Tym razem z nowym lekiem na otyłość

13.01.2026 8:02, Edyta Wara-Wąsowska

Mazda opowiada w reklamach o japońskim rzemiośle, ale samochody robi w Chinach

13.01.2026 7:33, Mariusz Lewandowski

Coraz bliżej bana dla serwisu X Elona Muska. Tracimy już w Europie cierpliwość

13.01.2026 6:45, Filip Dąbrowski

Co grozi za nieustąpienie pieszemu na pasach? Mandat, punkty karne i zakaz prowadzenia

13.01.2026 6:25, Jerzy Wilczek

Blisko 1/5 polskich przedsiębiorczyń osiąga marże na poziomie ponad 40 proc. i jest to super wynik

12.01.2026 21:24, Mariusz Lewandowski

PIP bierze się za Biedronkę. Inspektorzy sprawdzą grafiki, urlopy i czy pracownicy mogą odpocząć

12.01.2026 19:59, Jerzy Wilczek

Polskie firmy płacą miliony z tytułu CIT, a zagraniczne czasem ani grosza

12.01.2026 19:45, Marcin Szermański

Ekonomiści Credit Agricole stawiają nową prognozę dotyczącą stóp procentowych w styczniu 2026 roku

12.01.2026 18:59, Marek Śmigielski

Dokumenty z danymi klientów spadły z paki samochodu. Zakład pogrzebowy zapłaci 33 tys. zł kary

12.01.2026 18:19, Mariusz Lewandowski

Boty decydują o kredytach, inwestycjach i zakupach. Witajcie w 2026 roku

12.01.2026 16:29, Igor Czabaj

Ceny ropy pozytywnie nas zaskoczą w tym roku. Eksperci prezentują nowe prognozy

12.01.2026 15:38, Mateusz Krakowski

Czy właściciel może wejść do wynajmowanego mieszkania? Twoje prawa jako najemcy

12.01.2026 14:49, Jerzy Wilczek

Wygraliśmy! Nie musimy się przejmować KSeF w 2026 roku

12.01.2026 14:47, Filip Dąbrowski

Nowe przepisy o zasiłku chorobowym 2026. Co się zmienia i kiedy?

12.01.2026 14:40, Mariusz Lewandowski

Roaming w górach. Plus mówi, że mało zapłacisz za internet na nartach

12.01.2026 14:16, Mariusz Lewandowski

Studentka dostaje 5000 zł miesięcznie ze stypendiów. Mówi, że pozwala jej na to znajomość regulaminów

12.01.2026 14:00, Aleksandra Smusz

Ponad 40 tys. zł za wizytę na SOR. W tym kraju bez odpowiedniej polisy lepiej nie chorować

12.01.2026 13:12, Marcin Szermański

W tym roku możesz po raz ostatni otrzymać PIT-11. Nadchodzą kolejne zmiany w prawie

12.01.2026 12:23, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za brak fotelika? Mandat, punkty karne i utrata prawa jazdy

12.01.2026 12:04, Jerzy Wilczek

Influencer marketing rośnie. Dlaczego marki wydają coraz więcej na współprace z twórcami?

12.01.2026 11:55, Mariusz Lewandowski

UOKiK: Zalando i Temu błędnie informowały o promocjach i obniżkach cen

12.01.2026 11:34, Mateusz Krakowski

„Nikt nam nic nie dał”. Tak mówią, a pomijają fakt otrzymania mieszkania od babci

12.01.2026 10:47, Aleksandra Smusz

Ważna zmiana dla właścicieli domów jednorodzinnych. Nowe przepisy wejdą w życie 20 września

12.01.2026 10:02, Edyta Wara-Wąsowska

Nie wydawaj na dietetyka, bo państwo pomoże ci schudnąć. I to zupełnie za darmo

12.01.2026 9:22, Mateusz Krakowski

Koniec z rachunkami za gaz na tysiące złotych. Oto prosty sposób na uczciwe rozliczenia

12.01.2026 8:41, Aleksandra Smusz

Nawet 2500 zł za wywóz śmieci w skrajnych przypadkach. Samorządy mocno podnoszą opłaty

12.01.2026 7:54, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za niepłacenie abonamentu RTV? Kary, windykacja i jak się bronić

12.01.2026 7:25, Jerzy Wilczek

Państwo zabiera nam już prawie połowę dochodów. Bywało już gorzej

12.01.2026 6:20, Rafał Chabasiński

Nowa broń wymiaru sprawiedliwości. 16 prokuratur tropiących memy o Ukraińcach

12.01.2026 5:16, Igor Czabaj

Kto daje i zabiera prezenty, ten może mieć do tego pełne prawo

11.01.2026 21:34, Rafał Chabasiński