Home -
Prawo -
Śmierć spadkobiercy testamentowego może wpływać na kwestie dziedziczenia na dwa różne sposoby. Wszystko zależy od tego, czy zmarły miał otrzymać cały spadek

Śmierć spadkobiercy testamentowego może wpływać na kwestie dziedziczenia na dwa różne sposoby. Wszystko zależy od tego, czy zmarły miał otrzymać cały spadek

Gdy spadkodawca pozostawił po sobie testament, sprawa wydaje się dosyć prosta – spadek otrzymają wskazane w nim osoby. Czasem zdarza się jednak, że w momencie odczytania ostatniej woli spadkobierca testamentowy już nie żyje. Jak w takiej sytuacji wygląda dziedziczenie?

Joanna Majkowska15.01.2021 9:57

Prawo

15.01.2021 9:57

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Instynktownie może się wydawać, że gdy spadkobierca testamentowy nie żyje, przypadającą mu w część majątku powinni otrzymać jego spadkobiercy. Przepisy prawa spadkowego regulują jednak tę kwestię w inny sposób. Wszystko ze względu na artykuł 927 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem spadkobiercą nie może być osoba fizyczna, która w momencie otwarcia spadku nie żyje. To samo zresztą dotyczy osoby prawnej, która w chwili otwarcia spadku nie istnieje.

Warto jednak podkreślić, że art. 927 odnosi się do sytuacji, gdy spadkobierca zmarł jeszcze przed odczytaniem testamentu, a nie gdy jego śmierć nastąpiła już w trakcie postępowania spadkowego. Jak wówczas wygląda dziedziczenie? Tutaj odpowiedź zależy od tego, ilu spadkodawców ustanowiono w testamencie. Kodeks cywilny przewiduje bowiem dwa różne rozwiązania w zależności od tego, czy spadkobierca testamentowy, który już nie żyje, miał otrzymać spadek w całości, czy też testator ustanowił także kilku innych spadkobierców.

Gdy spadkobierca testamentowy nie żyje, a miał otrzymać cały spadek

Śmierć jedynego spadkobiercy wskazanego w testamencie sprawia, że zastosowanie znajduje dziedziczenie ustawowe. Majątek spadkowy nie przypada więc w udziale krewnym zmarłego spadkobiercy, ale rodzinie testatora. Wynika to ze wskazanego już art. 927 Kodeksu cywilnego.

W takiej sytuacji dziedziczenie przebiega dokładnie na tych zasadach, jak gdyby testamentu w ogóle nie sporządzono. W pierwszej kolejności do spadku będą więc powołani zstępni oraz małżonek. Jeśli spadkobierca nie miał dzieci, majątek otrzyma kolejna grupa spadkowa.

Śmierć jednego z kilku spadkobierców testamentowych

Jeśli natomiast do spadku powołany został nie jeden, a kilku spadkobierców, zastosowanie znajdzie już zupełnie inny przepis. W takim wypadku część przewidziana dla spadkobiercy testamentowego, który już nie żyje, nie przypadnie spadkobiercom ustawowym. Zamiast tego stosuje się tzw. przyrost.

Zgodnie z art. 965 Kodeksu cywilnego wspomniany przyrost oznacza, że pozostali spadkobiercy testamentowi otrzymają majątek, jaki miał przypaść zmarłemu, w stosunku do swoich udziałów. Ta zasada znajdzie jednak zastosowanie tylko pod warunkiem, że spadkodawca inaczej nie uregulował tej kwestii w testamencie. Mógłby bowiem na przykład zdecydować się na tzw. podstawienie zwykłe. Polega ono na powołaniu spadkobiercy, który będzie dziedziczyć w miejsce powołanej z testamentu osoby, jeśli ta nie może lub nie chce być spadkobiercą.

O przyroście można zresztą mówić nie tylko w sytuacji, gdy spadkobierca testamentowy nie żyje, ale także gdy po prostu nie chce dziedziczyć albo z innego powodu nie może być spadkobiercą – na przykład gdy sąd stwierdził niegodność dziedziczenia.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

Ulga na złe długi bije kasowy PIT na głowę. Powód jest prosty

02.02.2026 14:43, Rafał Chabasiński

Nie masz testamentu? To sąd rodzinny zdecyduje, czy małżonek sprzeda mieszkanie

02.02.2026 14:01, Joanna Świba

Ponad 18 tysięcy tanich mieszkań od państwa. Są już na to środki

02.02.2026 13:12, Edyta Wara-Wąsowska

Bezdomne zwierzęta kosztują miliardy rocznie. Czipowanie sposobem na oszczędzanie

02.02.2026 12:30, Marcin Szermański

Nawet 26 lat pracy potrzeba, by kupić mieszkanie w Warszawie. I to mimo wysokich płac

02.02.2026 11:27, Edyta Wara-Wąsowska

PKO BP miał dobry plan zmiany nazwy. Niestety w ostatniej chwili się wycofał

02.02.2026 10:37, Mateusz Krakowski

Wystawiasz faktury korygujące? Od 2026 roku jedna zasada przestaje obowiązywać

02.02.2026 9:54, Jerzy Wilczek

Polskie realia. Samochód sprzedawany za 35 000 zł może u nas kosztować dwa razy tyle

02.02.2026 9:35, Marcin Szermański

Analitycy Pekao: jeśli Polacy utrzymają tempo, to spłacą wszystkie swoje kredyty w 6,5 roku

02.02.2026 8:45, Edyta Wara-Wąsowska

Te dwa świadczenia może otrzymać tylko część rodziców. Ale mowa o całkiem sporych kwotach

02.02.2026 8:10, Rafał Chabasiński

Na badanie rezonansem trzeba oczekiwać tak długo, że można… umrzeć

02.02.2026 7:28, Miłosz Magrzyk

Składki ZUS 2026 poszły w górę. Jest sposób, żeby płacić mniej

02.02.2026 6:45, Jerzy Wilczek

2 lub 3 dni wolnego z pełną pensją. To twoje prawo, o którym HR nie powie ci pierwszy

02.02.2026 6:06, Jerzy Wilczek

Klient Biedronki wziął 12 litrów mleka. Sklep jeszcze mu za to dopłacił

01.02.2026 18:26, Mariusz Lewandowski

Urodziło ci się dziecko? Możesz dostać 1000 zł dodatku do zasiłku rodzinnego

01.02.2026 14:47, Rafał Chabasiński

Zgniatasz puszki przed wyrzuceniem? Tracisz przez to pieniądze

01.02.2026 12:03, Rafał Chabasiński

Czasem pracodawca nie wypłaci ci trzynastki i nie możesz mieć do niego pretensji

01.02.2026 11:11, Joanna Świba

Emerytka wynajmuje mieszkanie. Musi pracować do śmierci, bo nie dorobiła się własnego

01.02.2026 10:12, Aleksandra Smusz

Czasami, bardzo rzadko, można zwrócić lek do apteki

01.02.2026 9:05, Rafał Chabasiński

Możesz łatwo zyskać nawet 1520 zł. Wystarczy, że płacisz rachunki za internet

01.02.2026 8:27, Rafał Chabasiński

Przeszedłeś z etatu na B2B i cieszysz się z wyższej wypłaty. Te koszty mogą cię szybko otrzeźwić

01.02.2026 7:51, Jerzy Wilczek

Tysiące Polaków jeździ cudzymi autami. Niewielu wie, kiedy ubezpieczenie OC przestaje działać

01.02.2026 6:31, Jerzy Wilczek

Kradzież wirtualnych przedmiotów w grach komputerowych oznacza prawdziwe konsekwencje karne

31.01.2026 20:23, Rafał Chabasiński

Dotacja z programu Czyste Powietrze a blackout. Czy dom z pompą ciepła zamarznie bez prądu?

31.01.2026 19:08, Aleksandra Smusz

Został niecały miesiąc na podjęcie ważnej decyzji. Podpowiadamy, jak to zrobić

31.01.2026 18:27, Rafał Chabasiński

Szkoła zamknięta z powodu zimy. ZUS wypłaci rodzicom zasiłek opiekuńczy

31.01.2026 17:22, Mateusz Krakowski

Odmówił testu DNA, sąd i tak uznał go za ojca. Tak działają polskie przepisy

31.01.2026 16:41, Jerzy Wilczek

Mieszanie się odpadów w śmieciarce to miejska legenda. Przestańmy bezmyślnie ją powtarzać

31.01.2026 15:12, Miłosz Magrzyk

35% klientów narzeka na awaryjne butelkomaty. Ale jest rozwiązanie, o którym nie mówią kasjerzy Lidla

31.01.2026 13:55, Mateusz Krakowski

Wytłumaczę wam, dlaczego Ministerstwo Finansów nie przesunie wejścia w życie KSeF

31.01.2026 12:26, Rafał Chabasiński