Sąd nakazał Mecie wstrzymać reklamy z Brzoską. Dwa dni później Facebook pokazał fałszywkę o jego postrzeleniu

Kolejne postanowienie przeciwko Mecie i zero efektów

O nowej decyzji sądu prezes InPostu poinformował 5 listopada na platformie X. „Sąd wydał właśnie kolejne postanowienie, w którym nakazał @Meta natychmiastowe wstrzymanie reklam z moim wizerunkiem!” napisał, dodając zaraz, że w praktyce nic się nie zmieniło. W tym samym wpisie przypomniał, że ponad dwa tygodnie wcześniej zespół inicjatywy 150proc przedstawił w Sejmie materiały wskazujące na firmę AIO, rekrutującą pracowników w Sankt Petersburgu i przedstawiającą się jako autoryzowany partner Mety. Według Brzoski to ona może odpowiadać za większość scamu w polskim internecie. To na razie teza jego zespołu, a nie ustalenie żadnego organu.

Ton wpisu był jednoznaczny. „Kpią z polskiego Sądu, Sejmu, Prezydenta, Premiera i Ministrów, a scamu jest coraz więcej!” stwierdził Brzoska, wyliczając fałszywki, które w tych dniach krążyły po Facebooku: rzekome zamachy na niego i na byłego premiera Mateusza Morawieckiego, zmyślony atak Sławomira Mentzena na prezydenta czy „bójkę” ministra finansów z prezesem NBP.

Dwa dni później, jak opisały m.in. Pudelek i Świat Gwiazd, Brzoska pokazał na Instagramie kolejny przykład. Sponsorowany wpis profilu „Global Lens” ilustrowało zdjęcie płonącego luksusowego auta, a treść sugerowała, że biznesmen został postrzelony w Alejach Jerozolimskich. Nic takiego się nie wydarzyło. Schemat jest znany od lat: szokujący „news” ma skłonić do kliknięcia, a dalej czeka zwykle strona podszywająca się pod serwis informacyjny i zachęta do „inwestycji”.

Spór Brzoski z Metą trwa od 2024 roku

Historia sięga 2024 roku, kiedy Brzoska i jego żona Omenaa Mensah pozwali Meta Platforms i Facebook Poland o naruszenie dóbr osobistych. W listopadzie 2024 roku sąd pierwszej instancji udzielił im zabezpieczenia na czas procesu. Bezprawnik pisał wtedy, że Rafał Brzoska wygrywa z Metą, a każda kolejna fejkowa reklama ma kosztować platformę konkretne pieniądze. Meta się odwołała. Jak relacjonował portal Press.pl, 27 marca 2026 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał zabezpieczenie wyłącznie w części dotyczącej Omeny Mensah. Pełnomocnik pary, mec. Maciej Ślusarek, przekonywał wówczas, że sąd uznał aktywną rolę Mety w wyświetlaniu reklam, choćby przez ich targetowanie. Listopadowe postanowienie dotyczy więc wprost wizerunku samego Brzoski.

Meta od początku odpiera zarzuty. Gdy w sierpniu Brzoska ruszył z inicjatywą 150 proc, czyli postulatem, by platformy oddawały półtorakrotność przychodów z reklam oszustów, Jakub Turowski, dyrektor ds. polityki publicznej Mety w Europie Środkowo-Wschodniej, napisał: „W ostatnich dniach obserwujemy kampanię, która zniekształca obraz działań i motywacji Mety w obszarze walki z oszustami”.

Dlaczego postanowienie sądu nie zatrzymuje scamu

Zabezpieczenie to dopiero początek, potem trzeba egzekucji

Zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego (art. 755 Kodeksu postępowania cywilnego) pozwala sądowi nakazać określone zachowanie jeszcze przed wyrokiem. Samo w sobie niczego jednak nie wyłącza. Gdy zobowiązany go nie respektuje, uprawniony musi sięgnąć po środki egzekucyjne: grzywny z art. 1051 k.p.c. albo zagrożenie zapłatą określonej sumy na swoją rzecz za każde naruszenie (art. 1051¹ k.p.c.). Każdy taki krok to osobny wniosek, dowody i czas. Przy spółce z siedzibą w Irlandii dochodzi jeszcze wymiar transgraniczny. Oszuści publikują nowe kreacje w godzinach, sąd orzeka w tygodniach.

Reklamy z cudzym wizerunkiem to problem nie tylko Brzoski

Brzoska ma pieniądze, prawników i zasięgi. Większość osób, których twarze lądują w oszukańczych kampaniach, takich możliwości nie ma. Podobne fałszywe reklamy na Facebooku od lat wykorzystują dziennikarzy, sportowców i aktorów, a pierwsze głośne przypadki, jak wizerunek Lewandowskich w reklamach suplementów, pamiętają jeszcze 2019 rok. Ofiarą ostatecznie nie jest jednak celebryta, tylko osoba, która uwierzyła, że znana twarz poleca „pewną inwestycję”.

Co może zrobić użytkownik, który trafi na fałszywą reklamę

Unijny akt o usługach cyfrowych (DSA) nakłada na platformy obowiązek prowadzenia mechanizmu zgłaszania nielegalnych treści i rozpatrywania zgłoszeń. Warto z niego korzystać, bo zgłoszenie tworzy ślad, na który mogą się potem powołać regulator, poszkodowani i sądy. Podejrzane strony można też przekazać zespołowi CERT Polska przez serwis incydent.cert.pl, który wpisuje je na listę ostrzeżeń blokowaną przez operatorów.

Kto już przelał pieniądze, powinien natychmiast skontaktować się z bankiem i złożyć zawiadomienie o oszustwie (art. 286 Kodeksu karnego). Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że zwrot jest trudny: przelew zlecony samodzielnie, nawet pod wpływem manipulacji, nie jest transakcją nieautoryzowaną w rozumieniu ustawy o usługach płatniczych. Pojawiają się za to pomysły, by odpowiedzialności szukać u samych platform. O tym, że Google i Meta wiedzą, że emitują scam, i o możliwych pozwach pisaliśmy w sierpniu.

Krucjata Brzoski jest w interesie wszystkich

Można zarzucać szefowi InPostu przesadną emfazę albo to, że prywatny spór zamienia w kampanię polityczną. Trudno jednak nie przyznać mu racji w sprawie najważniejszej. Jeśli mimo kolejnych orzeczeń na platformie dalej pojawiają się płatne reklamy z „postrzelonym” biznesmenem, problem nie leży w przepisach o dobrach osobistych. Leży w tym, że kara za ich łamanie jest dla platformy tańsza niż skuteczna weryfikacja reklamodawców. Dopóki to się nie zmieni, kolejne postanowienia będą robić wrażenie głównie na papierze.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj