- Bezprawnik -
- Codzienne -
- Prywatne busy pod Krakowem tną kursy i podnoszą ceny. Województwo uruchomiło już ok. 70 własnych linii
Prywatne busy pod Krakowem tną kursy i podnoszą ceny. Województwo uruchomiło już ok. 70 własnych linii
Wysokie ceny paliw to nie jedyny problem prywatnych przewoźników transportowych. Coraz częściej do głosu dochodzą także samorządowe spółki przewozowe, które konsekwentnie wypierają z rynku małe firmy z niewielkimi flotami pojazdów. Wielu pasażerów chwali jednak sobie te zmiany i w znakomitej większości trudno nie przyznać im racji. I wygląda na to, że ten trend dopiero się rozpędza.
Przez wiele lat w Krakowie i okolicach (ale nie tylko, wszak sytuacja dotyczyła praktycznie całej Polski) transport publiczny opierał się głównie na prywatnych przewoźnikach. Co istotne, często chodziło o pojedynczych kierowców, którzy kupowali Mercedesa Sprintera czy Iveco i chałupniczo przerabiali je na busy z kilkunastoma miejscami dla pasażerów. Wszystko oczywiście z nadzieją, że inwestycja szybko się spłaci, flota pojazdów szybko się powiększy, a na dobrobyt właściciela będą pracować kolejne osoby.
Z drugiej strony był jednak pasażer. Pasażer, który w nieskończoność czekał na busa kursującego według nieistniejącego rozkładu jazdy. W którym o wolny fotel było niezwykle trudno, a miejsce tuż przy przedniej szybie busa było niekiedy jedyną gwarancją dotarcia na miejsce na czas. Co więcej, często podróżowaliśmy w taki sposób, nie mając świadomości, jak bardzo było to niebezpieczne.
Prywatni przewoźnicy przez lata dominowali na lokalnych trasach
Przez lata sytuacja zaczęła się jednak stabilizować. Kontrole Inspekcji Transportu Drogowego, bardziej realistyczne rozkłady jazdy i przede wszystkim konsolidacja małych firm transportowych w większe podmioty. Takie trendy obserwowaliśmy na lokalnych rynkach przewozowych. Były to pozytywne zmiany, ale nie brakowało także minusów. Dyktowanie zaporowych cen przewozów, nieczyste zagrywki między przewoźnikami i marnie wynagradzani kierowcy, nierzadko charakteryzujący się wątpliwą kulturą osobistą. Do tego dochodziły często dość leciwe pojazdy, które już z zewnątrz nie zachęcały do zajęcia miejsca w środku.
Mija jednak kilka lat i wygląda na to, że koło powoli zaczyna się domykać. Podobnie jak kilkadziesiąt lat temu praktycznie nikt nie płakał za znikającymi z drogowego krajobrazu PKS-ami i kultowymi Autosanami, tak teraz wielu pasażerów oddałoby sporo pieniędzy, by wrócić do tamtego stanu. Stanu, w którym wychodziło się na przystanek i miało pewność, że autobus przyjedzie. I taki scenariusz właśnie zaczyna powracać.
Małopolskie Linie Dowozowe coraz mocniej konkurują z prywatnymi przewoźnikami
W ostatnich miesiącach w okolicach Krakowa można bowiem zauważyć prawdziwą ofensywę Małopolskich Linii Dowozowych. Są to regularne linie autobusowe uruchamiane przez Koleje Małopolskie i organizowane przez województwo małopolskie. Początkowo miały to być połączenia pozwalające dojechać na pobliską stację i przesiąść się do pociągu. Z czasem jednak ten pomysł wyewoluował do znacznie większych rozmiarów.
70 relacji i ta liczba cały czas rośnie
W tym momencie MLD oferują około 70 regularnych relacji, realizując od kilku do nawet kilkudziesięciu kursów na dobę. Co istotne, nie są to wyłącznie połączenia pozwalające dojechać do Krakowa. Autobusy docierają także do Tarnowa, Nowego Targu, Nowego Sącza, Oświęcimia czy Olkusza, stanowiąc alternatywę nie tylko dla Kolei Małopolskich. Prawdziwym celem samorządowej spółki są bowiem również prywatni przewoźnicy.
Osoby śledzące lokalny rynek transportowy mówią wprost: do rosnących kosztów zatrudnienia, coraz ostrzejszych regulacji środowiskowych dotyczących samochodów oraz wysokich cen paliw dochodzi teraz rywalizacja z naprawdę potężną konkurencją. Widać to zresztą w ogłoszeniach lokalnych przewoźników. Coraz częściej obserwujemy posty na Facebooku informujące o podwyżkach cen biletów lub ograniczaniu rozkładów jazdy, a nawet wycofywaniu się z kolejnych tras. To oczywiście często kłopot dla wielu pasażerów, ale niekiedy tylko chwilowy. Rosnące koszty działalności przewoźników mogą zresztą przełożyć się na kolejne podwyżki, o czym szerzej pisaliśmy w kontekście wzrostu cen biletów autobusowych.
Samorządy przejmują inicjatywę w organizowaniu transportu
Burmistrzowie i wójtowie regularnie zwracają się do województwa z wnioskami o uruchomienie nowych połączeń. Gminy alarmowały zresztą już wcześniej, że przez ceny paliw dzieci nie dojadą do szkoły. Coraz częściej biorą też sprawy w swoje ręce, organizując transport na własną rękę i korzystając w tym celu z rządowych dotacji. Co istotne, w przypadku MLD na drogach pojawiają się nowe busy i autobusy wyposażone w klimatyzację, nierzadko także w system informacji pokładowej dla pasażerów. Równie ważne jest to, że ceny przejazdów są często bardzo konkurencyjne w porównaniu z ofertą prywatnych przewoźników. Do tego dochodzi honorowanie ustawowych zniżek oraz oferowanie biletów miesięcznych, pozwalających znacznie obniżyć koszty transportu.
Co jednak istotne, sądząc po reakcjach wielu pasażerów na zmiany na rynku przewozowym, raczej niewiele osób obawia się „nowego porządku”. Zwracają oni uwagę przede wszystkim na stałość rozkładu jazdy. Tymczasem w przypadku prywatnych przewozów regularnie „wypadające” pojedyncze kursy były normą. A przecież w grę wchodzą także okrojone rozkłady na ferie szkolne, wakacje czy okresy świąteczne. Nie można zapominać, że wiele osób pracuje również wtedy, gdy budynki szkolne są zamknięte na cztery spusty.
Czy prywatni przewoźnicy przegrają z samorządowym transportem?
Osobiście odnoszę wrażenie, że ta tendencja jest nie do odwrócenia. Pasażerowie chwalą sobie stabilność, punktualność i wysoką jakość autobusów wykorzystywanych przez samorządy, natomiast prywatni przewoźnicy koncentrują się głównie na szukaniu oszczędności, o które coraz trudniej. A przecież do kompletu mamy miejskich przewoźników coraz bardziej rozwijających ofertę przewozów regionalnych. Uber czy Bolt także chętnie zapuszczają się poza miejskie granice, oferując konkurencyjne stawki, gdy na pokładzie znajduje się kilka osób.
Jedno jest pewne: prywatni przewoźnicy są w naprawdę trudnej sytuacji, a niewiele wskazuje na to, by nagle miało być lepiej. Wygląda na to, że po latach dominacji niewielkich firm transportowych pasażerowie coraz częściej będą mogli wybierać między ofertą samorządową a usługami prywatnych przewoźników. Pod warunkiem, że w ogóle zostawią auto w garażu, bo Polacy nie odzwyczają się od samochodu. A ci ostatni będą musieli znaleźć sposób, by skutecznie konkurować nie tylko ceną, ale przede wszystkim jakością i niezawodnością.
zobacz więcej:
