Sygnaliści mogą jednak nie być anonimowi. Eksperci alarmują, że projekt ustawy należy poprawić

Sygnaliści nie będą anonimowi. Eksperci ostrzegają

Już wkrótce w Polsce może zacząć obowiązywać ustawa o ochronie sygnalistów. Zgodnie z założeniem projektu, liczne grono osób będzie mogło zgłaszać nieprawidłowości w firmach. Projekt zdążył już wzbudzić kontrowersje ze względu na możliwą odpowiedzialność karną - zarówno samych sygnalistów, jak i pracodawców/przełożonych, którzy zignorują informacje od osób je przekazujących lub wręcz to uniemożliwią.

Jak się jednak okazuje, problemów jest więcej. Jednym ze skutków projektu - jeśli nie zostaną wprowadzone niezbędne poprawki - może być fakt, że... sygnaliści nie będą anonimowi. Jak donosi prawo.pl,  Stowarzyszenie Praktyków Ochrony Danych (które zgłosiło krytyczne uwagi do projektu w ramach konsultacji społecznych) twierdzi, że redakcja art. 8 ust. 2 zd. 2 projektu budzi wątpliwości co do tego, czyich danych osobowych dotyczy. Zdaniem stowarzyszenia nie wiadomo, czy chodzi o osobę, która dokonała zgłoszenia, czy wszystkich osób, którym na podstawie przepisów RODO mogłaby zostać ujawniona tożsamość sygnalisty.

Czym to może skutkować? Jak na łamach portalu tłumaczy Paweł Litwiński, adwokat, parner w kancelarii prawnej Barta Litwiński Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów, chodzi o fakt, że osoba, która ma związek z nieprawidłowościami w firmie, otrzyma informację o tym, że zgłoszenie zostało dokonane przez sygnalistę. Wszystko ze względu na RODO. Jeśli gromadzone są dane osobowe (a tak będzie w przypadku nowej ustawy), konieczne jest poinformowanie osoby, której te dane dotyczą. Z kolei zgodnie z projektem, gromadzone byłyby nie tylko dane sygnalisty, ale też - zgłaszanej osoby czy świadków. Tymczasem obowiązek ten jest wyłączany tylko w jednym wypadku i tylko w odniesieniu do jednej kategorii informacji. Mowa o tym, że pracodawca nie będzie musiał informować o tożsamości sygnalisty. Jest to jednak za mało, bo zdaniem eksperta i tak może prowadzić - po pierwsze - do ujawnienia tożsamości sygnalisty, a po drugie - spowodować, że osoba, której dotyczy zgłoszenie, zniszczy np. wszystkie obciążające ją dowody. Zwłaszcza, że osoba, której dotyczy zgłoszenie, będzie mogła uzyskać dostęp do danych i ich kopii.

Projekt lepiej poprawić - na wszelki wypadek

Teoretycznie odpowiednie wyłączenie obowiązku informacyjnego można byłoby stosować na podstawie samego RODO, jednak eksperci są zdania, że niezbędne jest doprecyzowanie pewnych kwestii wprost w ustawie. W innym wypadku możliwe, że sygnalista nie będzie anonimowy - a w dodatku osoba, której dotyczy zgłoszenie, będzie mogła podjąć skuteczne działania, by przeszkodzić w ewentualnej kontroli.