- Bezprawnik -
- kontratyp
kontratyp
Kontratyp to okoliczność, która sprawia, że czyn formalnie wypełniający znamiona przestępstwa nie jest bezprawny. Pod tym tagiem wyjaśniamy najważniejsze kontratypy w polskim prawie – obronę konieczną, stan wyższej konieczności, zgodę pokrzywdzonego czy ryzyko sportowe – i pokazujemy, jak działają one w codziennych sytuacjach, od bójki po lany poniedziałek.
Kontratypy mogą wynikać z ustawy, jak obrona konieczna i stan wyższej konieczności, albo z orzecznictwa i zwyczaju, jak zgoda pokrzywdzonego czy działania w ramach uprawiania sportu. Szerzej pod tagami Kodeks karny i odpowiedzialność karna.
Obrona konieczna
To najbardziej znany kontratyp – pozwala odeprzeć bezpośredni, bezprawny zamach na dobro chronione prawem. Wyjaśniamy, gdzie przebiegają granice obrony i jak ocenia je sąd. Zobacz tag obrona konieczna.
Stan wyższej konieczności
Pozwala poświęcić jedno dobro, by ratować inne przed bezpośrednim niebezpieczeństwem, np. wybić szybę w samochodzie, by uratować dziecko. Opisujemy, kiedy takie działanie jest legalne. Więcej pod tagiem stan wyższej konieczności.
Zwyczaj i zgoda
Czy oblanie kogoś wodą w lany poniedziałek jest legalne? Zwyczaj nie zawsze wyłącza odpowiedzialność, zwłaszcza gdy ktoś wyraźnie się sprzeciwia. Wyjaśniamy, jak działają zgoda pokrzywdzonego i ryzyko sportowe. Zajrzyj pod tagi Wielkanoc i sport.
Karcenie dzieci
Dawniej karcenie małoletnich było uznawane za kontratyp, ale od 2010 r. polskie prawo wprost zakazuje stosowania kar cielesnych wobec dzieci. Opisujemy, jakie konsekwencje grożą za ich stosowanie i gdzie szukać pomocy – np. pod numerem Niebieskiej Linii 800 120 002. Więcej pod tagami dzieci i przemoc w rodzinie oraz w kategorii Społeczeństwo.
Najczęstsze pytania
Czym jest kontratyp? To okoliczność wyłączająca bezprawność czynu, który formalnie wypełnia znamiona przestępstwa.
Czy bójka na ringu to przestępstwo? Nie, jeśli zawodnicy działają zgodnie z zasadami danej dyscypliny – mówi się wtedy o kontratypie ryzyka sportowego.
Czy rodzic może dać dziecku klapsa? Nie – polskie prawo zakazuje stosowania kar cielesnych wobec dzieci.
09.04.2023, 09:14
















