Sejm uchwalił ustawę antyprzemocową. Sprawca może zabrać ze sobą psa. Co jeszcze regulują przepisy?

Ustawa antyprzemocowa uchwalona

30 kwietnia uchwalono ustawę antyprzemocową, której celem jest ochrona ofiar przemocy domowej. Za projektem zagłosowali wszyscy deputowani oprócz sześciu posłów Konfederacji. Pełna nazwa uchwalonej (na razie przez Sejm) ustawy, to ustawa z dnia 30 kwietnia 2020 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw,

Ustawa wprowadza do polskiego systemu prawnego możliwość natychmiastowego izolowania sprawców przemocy w domowej od ofiar. Resort jest dumny z ustawy (chociaż w tym wypadku sukces ma wielu ojców), a także podkreśla - atakując konwencję stambulską o przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet - że jest to projekt wolny od ideologii.

Sprawę widzą nieco inaczej środowiska antyfeministyczne (nazywające same siebie "zdroworozsądkowymi"), wskazując, że ustawa umożliwia wyrzucanie z domu mężczyzn, niesłusznie oskarżanych o przemoc - bez możliwości obrony. Jest to bzdura zarówno co do istoty, jak i co do faktów, wynikających z przepisów. Fałszywe "oskarżenie" jest przestępstwem, a projekt nie rozróżnia płci.

Co określają przepisy?

Ustawa antyprzemocowa zakłada dodanie do ustawy o policji m.in. art. 15 aa, którego ust. 1 stanowi, że

Nakaz i zakaz mogą być wydane łącznie i są natychmiast wykonalne.

Art. 15ab ust. 1 stanowi ponadto, że policjant wydaje nakaz lub zakaz

Stwierdzenie "wydaje" nakazuje rozumieć wydanie nakazu lub zakazu jako bezwzględny obowiązek policjanta we wskazanych sytuacjach i nie jestem pewny, czy akurat dokładnie o to chodzi ustawodawcy.

Procedura

W przewidzianych prawem sytuacjach uprawniony organ - najczęściej będzie to Policja, ale i Żandarmeria Wojskowa - wydaje rzeczony nakaz i wręcza go osobie podejrzanej o znęcanie się, bądź umieszcza w drzwiach mieszkania, jeżeli taka osoba nie jest obecna w momencie podejmowania interwencji, bądź też nakaz wydano na podstawie odpowiedniego zgłoszenia, a nie podczas interwencji. Oczywiście samo zgłoszenie poprzedzone jest przesłuchaniem ofiary lub świadków (w myśl przepisów k.p.c.), a fałszywe zeznania są przestępstwem z art. 233 k.k., za co grozi do 8 lat pozbawienia wolności.

Nakaz lub zakaz składają się ponadto z szeregu elementów formalnych, z czego konieczne są:

Osoba objęta nakazem opuszczenia lokalu może zabrać z niego rzeczy osobiste (w tym psa, jeżeli pozostali domownicy się nie sprzeciwią), a także przedmioty niezbędne do wykonywania pracy. Należy oddać klucze, a zabranie z miejsca zamieszkania kolejnych przedmiotów (jeżeli zapomniało się o nich w momencie opuszczania lokalu) jest możliwe jednorazowo, przy asyście policji.

Niezastosowanie się do zakazu jest wykroczeniem, za które grozi kara aresztu, ograniczenia wolności, bądź grzywny (do 5000 złotych).

Osoba, wobec której wydano nakaz lub zakaz, może złożyć zażalenie (w myśl procedury cywilnej) do właściwego miejscowo dla lokalu, z którego została usunięta, sądu rejonowego. Ten ma obowiązek rozpatrzyć je w ciągu maksymalnie trzech dni od otrzymania zażalenia.

Nowe rozwiązania są według niektórych środowisk kontrowersyjne, a także wskazuje się na ich wątpliwą konstytucyjność. Wydaje się jednak, że obecna instytucja nakazu okresowego opuszczenia lokalu (jako instytucja procesowa) nie była na tyle efektywna, by móc skutecznie bronić interesów ofiar.