- Bezprawnik -
- Nieruchomości -
- Strażnicy miejscy sprawdzą piece, a przy okazji zapytają o szambo. Za odmowę grożą nawet 3 lata więzienia
Strażnicy miejscy sprawdzą piece, a przy okazji zapytają o szambo. Za odmowę grożą nawet 3 lata więzienia
Odmowa wpuszczenia strażników miejskich do kotłowni może skończyć się nawet karą do 3 lat pozbawienia wolności, a w tym sezonie grzewczym o taką wizytę jest wyjątkowo łatwo. Gminy w całym kraju sprawdzają domowe paleniska częściej niż zwykle. Kontrolerzy zaglądają przy tym nie tylko do kotła, ale też do deklaracji w CEEB czy dokumentów potwierdzających wywóz nieczystości (wzmożone kontrole ruszyły m.in. w Piasecznie).
Kontrole pieców w Piasecznie: strażnicy sprawdzają kocioł, opał i wywóz nieczystości
Kontrole prowadzi m.in. EkoPatrol Straży Miejskiej w Piasecznie, a w części wizyt bierze udział także ekodoradca z urzędowego Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Rolnej. Kontrolerzy oglądają piec, kocioł lub kominek i odczytują z tabliczki znamionowej jego klasę oraz rok produkcji, żeby ocenić, czy urządzenie spełnia wymogi mazowieckiej uchwały antysmogowej. Sprawdzają też, czym mieszkańcy palą: jaki to węgiel, czy drewno nie jest zbyt wilgotne i czy pellet ma certyfikat. Do tego dochodzi porównanie stanu faktycznego z deklaracją złożoną w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
Wizyta obejmuje również gospodarkę odpadami, a w domach z szambem lub przydomową oczyszczalnią także dokumenty potwierdzające wywóz nieczystości, np. umowę z firmą asenizacyjną i rachunki – te same, o które urzędnicy pytają podczas kontroli szamb. Jeśli ktoś nie ma papierów od kotła, gmina uspokaja, że to jeszcze nie przesądza o problemie. Najpierw trzeba poszukać tabliczki znamionowej, która zwykle znajduje się z boku albo z tyłu urządzenia.
Gmina nie robi tego z własnej inicjatywy. Program ochrony powietrza dla Mazowsza zobowiązuje Piaseczno do przeprowadzania co najmniej 247 kontroli źródeł ciepła w każdym roku.
Kontrola pieca między 6 a 22. Kontroler może wejść na posesję
Podobne kontrole odbywają się w całej Polsce, a ich podstawą jest art. 379 Prawa ochrony środowiska. Osoby upoważnione przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta – zwykle strażnicy miejscy lub gminni albo urzędnicy – mogą wejść na teren prywatnej nieruchomości w godzinach od 6 do 22, a kontrolowany ma obowiązek im to umożliwić. Kontrolerzy robią zdjęcia, a jeśli podejrzewają spalanie śmieci, mogą pobrać do badania próbkę popiołu.
Odmowa wpuszczenia kontrolera jest ryzykowna, bo kara za utrudnianie kontroli środowiskowej jest bardzo surowa. Zgodnie z art. 225 par. 1 Kodeksu karnego za udaremnianie lub utrudnianie kontroli w zakresie ochrony środowiska grozi do 3 lat pozbawienia wolności. Samo spalanie odpadów jest natomiast wykroczeniem. Wychodzi na to, że osoba, która nie otworzy drzwi, może odpowiadać surowiej niż ktoś, komu znaleziono śmieci w piecu.
Przed wpuszczeniem kontrolera można poprosić o upoważnienie podpisane przez burmistrza. W Piasecznie da się też zadzwonić do Wydziału OŚR urzędu (22 70 17 541) i upewnić się, że dana osoba faktycznie jest pracownikiem gminy.
Deklaracja w CEEB musi zgadzać się z tym, co stoi w kotłowni
Obowiązek złożenia deklaracji do CEEB dotyczy właścicieli i zarządców budynków od 1 lipca 2021 r. Po wymianie źródła ciepła trzeba ją zaktualizować w ciągu 14 dni. Za niezłożenie deklaracji grozi mandat do 500 zł, a w sądzie grzywna do 5000 zł, dlatego nawet spóźniona deklaracja CEEB jest lepsza niż jej brak. Gminy coraz częściej porównują dane z ewidencji z innymi rejestrami i na tej podstawie wybierają budynki do kontroli. Problem może mieć również ktoś, kto wymienił kocioł na nowy, ale nie zgłosił tego w CEEB.
Mandat za palenie śmieciami i złym opałem. Ile wynoszą kary w praktyce?
Podstawowa kara za palenie śmieciami to mandat do 500 zł, który może nałożyć strażnik. Jeśli ukarany go nie przyjmie lub sprawa trafi do sądu, grzywna może wynieść do 5000 zł, możliwy jest też areszt do 30 dni. Mandat grozi także za łamanie zakazów z uchwały antysmogowej. Na Mazowszu nie wolno palić m.in. mułami i flotokoncentratami węglowymi, węglem brunatnym, sypkim węglem o uziarnieniu 0–3 mm ani drewnem o wilgotności powyżej 20 proc.
Kary nakładane podczas kontroli są jednak zwykle dużo niższe. Z raportu Polskiego Alarmu Smogowego dotyczącego Małopolski wynika, że w 2024 r. naruszenie uchwały antysmogowej stwierdzono w 7 proc. kontroli, a spalanie odpadów w 3 proc. Osoby korzystające z nielegalnych kotłów w dziewięciu przypadkach na dziesięć dostawały jedynie pouczenie. Średni mandat wynosił 163 zł za złamanie uchwały i 224 zł za spalanie odpadów. Liczba kontroli w regionie spadła w ciągu roku z 35,3 tys. do 24,7 tys.
zobacz więcej:
