- Bezprawnik -
- Nieruchomości -
- Nie musisz ufać zarządowi na słowo. Tak sprawdzisz finanse wspólnoty mieszkaniowej
Nie musisz ufać zarządowi na słowo. Tak sprawdzisz finanse wspólnoty mieszkaniowej
Nie dostaniesz loginu do konta wspólnoty, ale masz prawo do kontroli. Nikt nie da ci dostępu do bankowości elektronicznej wspólnoty tylko dlatego, że jesteś właścicielem mieszkania. Dobra wiadomość? Masz ustawowe prawo do kontroli.
Nie musisz mieć klucza do skarbca, żeby sprawdzić, czy ktoś w nim nie grzebie. Wystarczy, że wiesz, o co poprosić, w jakiej formie i do kogo z tym pójść.
Czym wspólnota mieszkaniowa różni się od spółdzielni?
Warto na początku uporządkować pojęcia, bo wiele osób je miesza. Wspólnota mieszkaniowa a spółdzielnia mieszkaniowa to dwa zupełnie różne byty. Wspólnotę mieszkaniową tworzą wszyscy właściciele lokali w nieruchomości i co do zasady powstaje ona z mocy prawa z chwilą wyodrębnienia pierwszego lokalu.
Spółdzielnia to zupełnie inna bajka: do jej utworzenia potrzeba co najmniej dziesięciu osób fizycznych albo trzech prawnych. Wspólnota zajmuje się przeważnie jednym budynkiem, natomiast spółdzielnia zarządza osiedlem. Spółdzielnia nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania jej do Krajowego Rejestru Sądowego.
Kto ma dostęp do rachunku wspólnoty mieszkaniowej?
Wspólnotę mieszkaniową reprezentuje zarząd, więc dostęp do rachunku mają osoby upoważnione do dysponowania pieniędzmi, na przykład członkowie zarządu albo zarządca. Właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych jest większa niż trzy. Jeśli tego nie zrobią, każdy z nich może żądać, by sąd ustanowił zarządcę przymusowego.
Art. 29 ust. 3 ustawy o własności lokali daje każdemu właścicielowi prawo kontrolowania działalności zarządu. Możesz żądać wglądu w wyciągi bankowe i inne dokumenty dotyczące operacji na rachunku. Do tego dochodzą faktury, rachunki i umowy związane z zarządzaniem nieruchomością, roczny plan gospodarczy i rozliczenia kosztów (także wydatków z funduszu remontowego), sprawozdanie zarządu oraz protokoły.
Zarząd musi też zwołać zebranie właścicieli co najmniej raz w roku, najpóźniej w pierwszym kwartale (art. 30 ustawy o własności lokali). Gdy zarząd zebrania nie zwoła, może to zrobić każdy z właścicieli. Coroczne zebranie wspólnoty mieszkaniowej to świetna okazja, żeby zapytać o rozliczenia.
Chcesz sprawdzić dokumenty wspólnoty poza zebraniem? Złóż wniosek
We wniosku wskaż, których dokumentów dotyczy, za jaki okres i czy chcesz je obejrzeć na miejscu, czy potrzebujesz kopii. Możesz napisać na przykład: „wnoszę o udostępnienie wyciągu z konta wspólnoty za okres od stycznia do czerwca 2026 roku”. Im konkretniejszy wniosek, tym trudniej go zbyć.
W banku nie ma sensu pytać o rachunek wspólnoty. Nikt nie udostępni ci informacji tylko dlatego, że mieszkasz w bloku A czy B, bo bank nie może udostępniać danych o rachunku osobom postronnym ani nawet poszczególnym członkom wspólnoty bez umocowania.
Według art. 104 ust. 1 Prawa bankowego:
Bank, osoby w nim zatrudnione oraz osoby, za których pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe, są obowiązane zachować tajemnicę bankową, która obejmuje wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane w czasie negocjacji, w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank tę czynność wykonuje.
Zgodnie z art. 171 ust. 5 Prawa bankowego:
Kto, będąc obowiązany do zachowania tajemnicy bankowej, ujawnia lub wykorzystuje informacje stanowiące tajemnicę bankową, niezgodnie z upoważnieniem określonym w ustawie, podlega grzywnie do 1 000 000 złotych i karze pozbawienia wolności do lat 3.
Zarząd natomiast ocenia zakres udostępnianych informacji z uwzględnieniem celu kontroli i praw osób, których te informacje dotyczą. Samo hasło „ochrona danych osobowych” nie powinno jednak zastępować rozpatrzenia konkretnego wniosku.
Gdy zarząd nie chce udostępnić ci informacji, możesz pójść do sądu
Jeśli zarząd nie odpowie na twój wniosek, odmówi bez uzasadnienia albo poda powody, które cię nie przekonują, możesz dochodzić swoich praw na drodze sądowej. A jeśli wspólnota przegłosuje rozliczenie, którego nie mogłeś sprawdzić, w grę wchodzi także zaskarżenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej.
Zanim jednak sięgniesz po ciężką artylerię, spróbuj załatwić sprawę polubownie. Spory o przejrzystość finansów częściej biorą się ze słabej komunikacji niż ze złej woli.










