- Bezprawnik -
- Nieruchomości -
- Wychowałem się na 48 metrach we czwórkę. Dane pokazują, że niewiele się zmieniło
Wychowałem się na 48 metrach we czwórkę. Dane pokazują, że niewiele się zmieniło
Przeciętne polskie gospodarstwo domowe mieszka na 83 m², ale ta liczba mocno zawyża obraz. Połowa rodzin ma do dyspozycji nie więcej niż 65 m², a na jednego mieszkańca przypada około 35 m². W Norwegii statystyczna osoba ma dla siebie więcej miejsca niż w Polsce połowa całych gospodarstw domowych.
Średnia 83 m², mediana 65 m²
Dane pochodzą z europejskiego badania EU-SILC 2023, prowadzonego przez Eurostat na reprezentatywnych próbach gospodarstw domowych, a przeanalizowała je firma Mzuri, która zarządza najmem mieszkań. Badanie dotyczy głównego miejsca zamieszkania, więc nie zaburzają go drugie domy, domki letniskowe czy pustostany.
Średnia powierzchnia, na której mieszka polskie gospodarstwo domowe, wynosi 83 m². Ciekawsza jest mediana: 65 m². To oznacza, że połowa gospodarstw mieszka na mniejszej powierzchni, a połowa na większej. Średnia jest o 28 proc. wyższa od mediany, a według Mzuri w żadnym innym kraju objętym zestawieniem ta różnica nie jest tak duża.
Tak duży rozjazd ma proste wytłumaczenie. Średnią w górę ciągnie stosunkowo nieliczna grupa bardzo dużych nieruchomości, głównie domów jednorodzinnych. Typowe gospodarstwo, z bloku czy kamienicy, ma do dyspozycji znacznie mniej metrów, niż sugeruje najczęściej cytowana liczba. Dobrze pokazują to też dane o nowych lokalach: średnia powierzchnia mieszkania oddawanego przez deweloperów od lat spada, a coraz mniejsze mieszkania i domy to trend widoczny w statystykach GUS.
Różne badania, różne liczby
Wynik silnie zależy od metody. Według Badania Budżetów Gospodarstw Domowych GUS w 2025 r. gospodarstwo zajmowało przeciętnie 89 m², a Narodowy Spis Powszechny z 2021 r. wykazał 76,5 m² jako przeciętną powierzchnię zamieszkanego mieszkania. Dane Eurostatu mieszczą się pomiędzy tymi wartościami. Ich przewagą jest możliwość porównania średniej i mediany w wielu krajach w ramach jednego badania.
Polska na tle Europy
Średnia dla Unii, ważona liczbą gospodarstw domowych, wynosi według szacunków Mzuri 98 m². Najwięcej miejsca mają mieszkańcy Malty (142 m²), Cypru (141 m²), Norwegii (138 m²), Irlandii (134 m²), Belgii i Luksemburga (po 133 m²). To kraje zamożne albo takie, w których duża część ludzi mieszka w domach, a nie w blokach. Bliżej unijnej średniej są Francja, Niemcy i Włochy.
Polska z wynikiem 83 m² plasuje się na poziomie Węgier (85 m²) i Czech (84 m²). Gorzej wypadają Litwa (71 m²), Łotwa (74 m²) i przede wszystkim Rumunia, gdzie przeciętne gospodarstwo mieszka na niecałych 52 m².
Metry na osobę
Według szacunków Mzuri na jednego mieszkańca Polski przypada nieco ponad 35 m², nieco więcej niż w danych GUS, które wskazują raczej na ok. 33 m². To poziom zbliżony do Węgier, Łotwy, Bułgarii, Czech, Grecji czy Chorwacji. Średnia europejska przekracza 45 m² na osobę, w Niemczech i Portugalii jest to ok. 50 m², a w Danii, Holandii, Belgii, Finlandii i na Malcie ok. 60 m². Rekord należy do Norwegii, gdzie statystyczny mieszkaniec ma ponad 67 m², czyli więcej niż mediana dla całego polskiego gospodarstwa domowego. Mniej niż w Polsce mają m.in. Słowacy (ok. 28 m²) i Rumuni (ok. 21 m²).
Jeszcze kilka lat temu powierzchnia mieszkania na obywatela wynosiła w Polsce nieco ponad 28 m², więc trend jest wyraźnie wzrostowy. Dystans do zachodu Europy pozostaje jednak duży, a Polakom jest za ciasno także według wskaźnika przeludnienia mieszkań, w którym Polska wciąż wypada powyżej unijnej średniej.
Ile metrów to za mało w świetle prawa
Polskie przepisy nie określają, ile metrów powinno przypadać na mieszkańca zwykłego mieszkania. Pewne normy jednak istnieją. Zgodnie z warunkami technicznymi dla budynków nowe mieszkanie musi mieć co najmniej 25 m² powierzchni użytkowej. Przepis wprowadzono, żeby zahamować budowę mikrokawalerek.
Konkretne minimum na osobę pojawia się w ustawie o ochronie praw lokatorów, przy lokalach przydzielanych przez gminy. W lokalu socjalnym powierzchnia pokoi nie może być mniejsza niż 5 m² na członka gospodarstwa domowego (10 m² dla osoby samotnej). W lokalu zamiennym, który gmina musi zapewnić np. przy wykwaterowaniu, to 10 m² na osobę (20 m² dla jednoosobowego gospodarstwa). Te normy dotyczą samych pokoi, bez kuchni i łazienki, więc nie da się ich wprost porównać z danymi Eurostatu. Pokazują jednak, gdzie państwo stawia dolną granicę przyzwoitych warunków.
Dla porównania, normatywy z czasów, gdy powstawały mieszkania w PRL, zakładały ok. 56 do 61 m² dla czteroosobowej rodziny. Połowa polskich gospodarstw domowych mieszka dziś na powierzchni niewiele większej.
zobacz więcej:
