Przy przyznawaniu zadośćuczynienia sąd ogranicza jedynie fantazja sędziego

Czym jest zadośćuczynienie?

Aby mówić o tym, jaka jest właściwa wysokość zadośćuczynienia, trzeba zrozumieć, czym jest ta szczególna forma rekompensaty. W tym momencie dochodzimy do bardzo wrażliwych tematów, ponieważ wartości takie jak zdrowie (zarówno fizyczne, jak i psychiczne), spokój ducha, życie osób bliskich, czy dobra osobiste, takie jak na przykład dobre imię, są bezcenne.

Jeżeli jednak przez czyjeś działanie (lub zaniechanie) doznamy krzywdy, należy nam się rekompensata. Rekompensata finansowa (ponieważ życia, czy zdrowia przywrócić się nie da), która ma osobie pokrzywdzonej w jakiś sposób wynagrodzić krzywdę, której doznała. Jednak jaka kwota w tym przypadku jest właściwa? Nie ma czegoś takiego jak uniwersalna wysokość zadośćuczynienia. Jak podkreślił w 2021 roku Sąd Najwyższy (V CSKP 114/21):

Wysokość zadośćuczynienia jest zależna od wielu czynników

Jak jednak ocenić, jaka wysokość zadośćuczynienia w iluzoryczny, chociaż sposób zrekompensuje doznaną krzywdę? To naprawdę trudne. Trzeba wziąć pod uwagę wiele aspektów, między innymi rodzaj doznanej krzywdy, jej intensywność, stopień i czas trwania cierpień fizycznych, czy psychicznych, trwałość skutków zdarzenia, prognozy na przyszłość i wiek pokrzywdzonego. To jednak nie wszystko, ponieważ zdaniem Sądu Najwyższego (V CSKP 114/21):

Co ciekawe, zadośćuczynienie nie powinno być w żaden sposób uzależnione od zamożności osoby, która jest zobowiązana do jego wypłacenia. To z jednej strony dobra wiadomość (jeżeli szkodę spowodował ktoś ubogi), a z drugiej zła – przynajmniej dla osób, za których krzywdy odpowiedzialny jest potentat finansowy. Zadośćuczynienie nie jest bowiem karą dla winnego danej sytuacji (kara jest wymierzana na podstawie przepisów kodeksu karnego bądź też kodeksu wykroczeń, a także innych ustaw szczególnych), a rekompensatą dla pokrzywdzonego. Tak wynika ze stanowiska Sądu Najwyższego (I PSKP 7/21), który podkreślił, że:

Jaka jest właściwa wysokość zadośćuczynienia?

Jeżeli chodzi o odpowiednią wysokość zadośćuczynienia, dosyć ciekawie odniósł się do tej kwestii Sąd Najwyższy w październiku 2024 roku (I CSK 2609/23). Zdaniem składu orzekającego:

Dużo więc w tej kwestii zależy od sędziego i tego, w jaki sposób on pojmuje kwoty. Oczywiście wysokość zadośćuczynienia powinna być utrzymana w zdroworozsądkowych granicach (przykładowo za złamanie palca w lewej ręce, co uniemożliwiło realizację wakacyjnych planów, milionowe zadośćuczynienie wydaje się przesadą), jednak wciąż wiele zależy od tego, kto orzeka. Cierpienie to kwestia ocenna. Jeden sędzia uzna, że złamany palec zasługuje na 10.000 złotych zadośćuczynienia, drugi uzna, że krzywdę zrekompensuje 50.000 złotych. I zasadniczo obaj będą mieli rację, ciężko bowiem tę kwestię jednoznacznie wycenić.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj