Nie każda forma pomocy społecznej wymaga zmieszczenia się w kryterium dochodowym
Osoby w trudnej sytuacji życiowej mogą zwrócić się o pomoc do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej albo jego gminnego odpowiednika. Nie da się jednak ukryć, że w zdecydowanej większości przypadków kluczowe będzie spełnienie kryterium dochodowego. W tym roku stosowne progi pozostają takie same, jak w 2025 r. i wynoszą odpowiednio 1010 zł dla osoby samotnej i 823 zł na osobę w rodzinie. Mało.
Załóżmy, że zarabiamy zauważalnie więcej, ale znaleźliśmy się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, z którą nie jesteśmy w stanie sobie poradzić sami. Być może ktoś w naszej rodzinie zachorował i szeroko rozumiane wydatki związane z leczeniem oraz opieką nad taką osobą sprawiły, że na nic więcej nas nie stać. Być może jedno z małżonków straciło właśnie pracę, w wyniku czego domowe rachunki zaczynają się piętrzyć. Możliwe też, że przytrafiła się nam jakaś katastrofa, której skutkiem jest konieczność nagłego przeprowadzenia szybkiego remontu, na który nas kompletnie nie stać. Co w takiej sytuacji? Państwo nie zostawi nas tak do końca samych.
MOPS oferuje kilka form pomocy dla osób przekraczających kryterium dochodowe, które akurat znalazły się na życiowym zakręcie. W grę wchodzi między innymi pomoc rzeczowa albo doradztwo. Nas interesuje jednak zasiłek zwrotny. Cóż to takiego? Chodzi o szczególne świadczenie pieniężne, które MOPS może w wyjątkowych sytuacjach przyznać także osobom lub rodzinom o wyższych dochodach. Haczyk tkwi w tym, że właściwie mamy do czynienia z pożyczką, która na szczęście nie ma nic wspólnego z lichwiarskim procederem. Przyznane nam pieniądze będziemy musieli po prostu oddać.
Zasiłek zwrotny przyznaje się na wniosek zainteresowanego. Siłą rzeczy składamy takowy bezpośrednio w MOPS. Powinniśmy w nim szczegółowo opisać sytuację, w której się znaleźliśmy i która uzasadnia przyznanie nam takiego specjalnego świadczenia. Musimy jasno określić cel, na który zamierzamy przeznaczyć otrzymane środki.
Zasiłek zwrotny wcale nie jest sposobem, by "coś zyskać". To koło ratunkowe rzucane nam przez MOPS, samorząd i państwo
Niezbędne będą także określone dokumenty dotyczące okoliczności mających szczególny wpływ na naszą sytuację życiową oraz finansową. Do wniosku powinniśmy załączyć między innymi:
- Oświadczenie majątkowe, które dokumentują nasze dochody. Dotyczy ono nie tylko stosunku pracy czy wykonywanej na własny rachunek działalności gospodarczej, ale także umów cywilnoprawnych oraz rzadziej stosowanych form zatrudnienia.
- Decyzję właściwego organu w sprawie renty, emerytury, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego, a także wszelkie możliwe zaświadczenia o stopniu niepełnosprawności bądź inwalidztwie;
- Decyzje innych organów, które przyznały nam już jakieś świadczenia pieniężne.
- Każde nasze oświadczenie musimy także opatrzyć klauzulą o naszej świadomości odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Powinniśmy także zgodzić się na przetwarzanie danych osobowych.
Następny etapem będzie wywiad środowiskowy, który ma na celu upewnienie się MOPS, że zasiłek zwrotny rzeczywiście jest nam niezbędny. Pracownik socjalny przeprowadzi go w ciągu 14 dni od złożenia przez nas wniosku. Jeżeli decyzja MOPS w naszej sprawie będzie negatywna, to przysługuje nam prawo do odwołania się od niej. Składamy je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem MOPS.
Zakładamy jednak, że decyzja była pozytywna. Ile może wynieść przyznany zasiłek zwrotny? Interesującym nas w tym przypadku przepisem jest dość zwięzły art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi podstawę prawną przyznawania zasiłku zwrotnego.
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
Art. 43 ust. 10 tej samej ustawy wskazuje także, że szczegółowe zasady przyznawania i zwrotu zasiłku zwrotnego określają poszczególne rady gminy. Zacytowany wyżej przepis podpowiada nam jednak trzy istotne kwestie. Przede wszystkim, nie ma żadnej ściśle określonej ogólnopolskiej kwoty maksymalnej. W praktyce świadczenie może wynosić od kilkuset do kilkuset tysięcy złotych.
Na uwagę zasługuje także to, że gmina może domagać się od nas zwrotu jedynie części przyznanego zasiłku zwrotnego. Niektóre samorządy określają procentową "stopę zwrotu" w zależności od relacji dochodów w danym gospodarstwie domowym do kryterium dochodowego. Wreszcie: MOPS może zdecydować, że w absolutnie wyjątkowych sytuacjach w ogóle zrezygnuje z domagania się zwrotu zasiłku.
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
