- Bezprawnik -
- Prawo -
- Skarby z twojej działki należą do państwa, a ty możesz liczyć tylko na premię lub dyplom
Skarby z twojej działki należą do państwa, a ty możesz liczyć tylko na premię lub dyplom
Gdy nagle spod łopaty wysypują się monety albo fragmenty biżuterii, będziemy mieć... problemy. Co prawda w pierwszej chwili taka sytuacja wydaje się szczęściem, ale radość szybko ustępuje o wiele mniej wesołej rzeczywistości.

Znalezisko, niezależnie od jego wartości, trzeba zgłosić odpowiednim instytucjom. Warto pamiętać, że choć grunt należy do właściciela, to nie wszystkie skarby znajdujące się pod ziemią są jego własnością. Przykładem są kopaliny – od węgla i soli, po rudy metali i wody termalne. One z mocy prawa przechodzą na własność Skarbu Państwa.
Odkrycie skarbu na własnym podwórku może kosztować miesiące opóźnienia inwestycji
Odnalezienie skarbu wiąże się z koniecznością natychmiastowego poinformowania wojewódzkiego konserwatora zabytków. Można to zrobić osobiście, poprzez urząd gminy, burmistrza czy prezydenta miasta albo zgłosić się bezpośrednio do muzeum lub instytucji archeologicznej. Wojewódzki konserwator zabytków w ciągu 5 dni od otrzymania zgłoszenia dokonuje oględzin odkrytego przedmiotu.
Do czasu przyjazdu specjalistów miejsce trzeba zabezpieczyć, a wszystkie prace ziemne i budowlane – wstrzymać. Archeolog ocenia znalezisko i decyduje, czy konieczne są dalsze badania. Jeśli teren okaże się archeologicznie cenny, właściciel działki musi liczyć się z opóźnieniem inwestycji nawet o kilka miesięcy. I to on pokrywa koszty zabezpieczenia terenu i badań.
Skarby z twojej działki należą do państwa, a ty możesz liczyć tylko na premię lub dyplom
Nawet jeśli przedmioty znalezione na działce są wyjątkowo cenne, nie trafią do właściciela gruntu, lecz do Skarbu Państwa. Znalazca może jedynie ubiegać się o nagrodę pieniężną. Jej wysokość wynosi maksymalnie 30-krotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego roku albo 1/10 wartości skarbu.
W przypadku przedmiotów współczesnych, które mają właściciela, znalazcy przysługuje znaleźne w wysokości 10 proc. wartości znaleziska. Jednak jeśli odkrycie nie ma większej wartości historycznej czy materialnej, nagroda finansowa zostanie zastąpiona dyplomem.
Prawo przewiduje kary dla osób, które nie zgłoszą odkrycia
Grzywna może sięgnąć nawet 20-krotności minimalnego wynagrodzenia – przypomina Odkrywca.pl. Wysoka kara wynika z faktu, że dla naukowców nieocenione są nie tylko same przedmioty, lecz także kontekst ich odkrycia: warstwy ziemi, otoczenie i miejsce znalezienia. Ich zniszczenie podczas prac budowlanych niweczy szansę na pełne badania.
Jeszcze poważniejsze konsekwencje grożą za przywłaszczenie lub zniszczenie skarbu. Przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej może skończyć się karą więzienia do 3 lat, a zniszczenie zabytku – do 8 lat. Kara za przywłaszczenie jest regulowana przez art. 284 Kodeksu karnego, a zniszczenie zabytku przez art. 108 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
zobacz więcej:
30.05.2026 11:27, Piotr Janus
30.05.2026 11:11, Rafał Chabasiński
30.05.2026 10:42, Rafał Chabasiński

Minimalna temperatura w szkole jest, maksymalnej nie ma. Tak prawo zostawia dzieci w 30-stopniowych klasach
30.05.2026 9:23, Piotr Janus
30.05.2026 8:25, Piotr Janus
30.05.2026 7:33, Mariusz Lewandowski
30.05.2026 7:17, Jakub Bilski
30.05.2026 6:39, Rafał Chabasiński
30.05.2026 2:34, Mariusz Lewandowski

„U mnie działa” to najdroższe zdanie w biznesie. Jak przestać być domorosłym informatykiem w swojej firmie?
29.05.2026 16:04, Aleksandra Smusz

Skarbówka masowo sprawdza paragony i wykrywa coraz więcej nadużyć. Tych przedsiębiorców kontroluje najczęściej
29.05.2026 15:11, Marek Śmigielski

Lokata w euro 2,5 proc. i limit 150 tys. EUR. Drugiej takiej oferty na polskim rynku raczej nie spotkacie
29.05.2026 14:34, Filip Dąbrowski
29.05.2026 14:26, Joanna Świba
29.05.2026 13:42, Marcin Szermański
29.05.2026 12:59, Joanna Świba
29.05.2026 12:23, Aleksandra Smusz
29.05.2026 11:52, Edyta Wara-Wąsowska
29.05.2026 11:19, Marek Śmigielski
29.05.2026 10:41, Edyta Wara-Wąsowska
29.05.2026 9:47, Mateusz Krakowski
29.05.2026 8:59, Rafał Chabasiński
29.05.2026 8:34, Marcin Szermański
29.05.2026 7:50, Mateusz Krakowski

43 proc. prezesów planuje zwolnienia wśród tej grupy pracowników. Sprawdź, czy się do nich zaliczasz
29.05.2026 7:07, Marek Śmigielski
28.05.2026 21:14, Piotr Janus
28.05.2026 16:02, Marek Śmigielski
28.05.2026 15:16, Mateusz Krakowski
28.05.2026 14:34, Piotr Janus
























