- Bezprawnik -
- ecommerce -
- Mój znajomy prowadzi sklep internetowy. Mówi, że Unia znowu daje fory Chińczykom z Temu
Mój znajomy prowadzi sklep internetowy. Mówi, że Unia znowu daje fory Chińczykom z Temu
Unia od lat obiecuje skończyć z sytuacją, w której polski sklep internetowy płaci cło, VAT i koszty zgodności, a paczka z chińskiej platformy przechodzi przez granicę prawie bez kontroli. Nowy unijny kodeks celny już obowiązuje, ale kluczowe dla handlu w sieci przepisy zaczną działać etapami. Izba Gospodarki Elektronicznej ostrzega, że w tych etapach może się zmieścić nowa luka: platformy, które trzymają towar w europejskich magazynach, mogą dostać od Brukseli więcej czasu niż te wysyłające paczki prosto z Chin.
Nowy unijny kodeks celny już obowiązuje, ale na raty
Formalnie reforma jest zamknięta. Rada UE i Parlament Europejski porozumiały się 26 marca 2026 r., Rada przyjęła swoje stanowisko 3 września, a europosłowie zatwierdzili tekst 16 września. Rozporządzenie (UE) 2026/2108 trafiło do Dziennika Urzędowego UE 19 września i weszło w życie dzień później.
Większość przepisów zacznie się jednak stosować dopiero od 21 września 2027 r. Według analizy EY to wtedy wejdzie definicja importera w sprzedaży na odległość, czyli konstrukcja, która pozwala uznać platformę internetową lub sprzedawcę spoza UE za importera towaru. W praktyce to platforma, a nie klient z Lublina, ma odpowiadać za dane celne, za zapłatę należności i za to, czy produkt w ogóle może być sprzedawany w Unii. Za uporczywe łamanie zasad grożą kary do 6 proc. rocznej wartości importu, a w skrajnych przypadkach zawieszenie działalności.
Sercem reformy jest EU Customs Data Hub, wspólna platforma danych celnych, która ma zastąpić ponad sto krajowych systemów informatycznych. Dla importu z e-commerce stanie się obowiązkowa od 1 lipca 2028 r. Pozostali importerzy mogą z niej korzystać dobrowolnie od 1 marca 2031 r., a obowiązkowo od 1 marca 2034 r.
Cło 3 euro i opłata 2 euro od paczek spoza UE
Zanim to wszystko ruszy, Unia uruchomiła rozwiązania przejściowe. Od 1 lipca 2026 r. nie ma już zwolnienia z cła dla przesyłek do 150 euro. Zamiast stawek taryfowych pobiera się ryczałt 3 euro od każdej kategorii towaru w paczce i ten mechanizm ma działać do lipca 2028 r. Od 1 listopada doszła stała opłata manipulacyjna, którą Komisja Europejska ustaliła na 2 euro za pozycję w zgłoszeniu celnym. Pisaliśmy już, jak zmieniło to rachunek klientów, więc tutaj interesuje mnie druga strona lady.
Według danych Komisji przytaczanych przez e-Izbę w 2025 r. do UE trafiło 5,9 mld przesyłek o wartości poniżej 150 euro. Stanowiły 97 proc. pozycji importowych spoza Unii i zaledwie 2 proc. ich wartości. Od lipca strumień paczek z Chin wyraźnie zmalał. Duże platformy odpowiadają na to zmianą modelu.
Magazyny w Europie, czyli model B2B2C
Najprostsza odpowiedź na opłaty od każdej paczki to przestać wysyłać paczki z Chin. Towar jedzie kontenerem do magazynu w Niemczech, Polsce czy Czechach, jest odprawiany hurtowo przez spółkę powiązaną albo pośrednika, a potem sprzedawany klientom jak zwykły towar krajowy. Tak wygląda model B2B2C. Jest w pełni legalny.
Z punktu widzenia ceł to jednak zupełnie inna sytuacja. Towar wprowadzony do obrotu w UE przed sprzedażą płaci zwykłe cło i VAT raz, przy imporcie całej partii. Nie podlega ryczałtowi 3 euro od każdej przesyłki, a nowe przepisy przewidują dla towarów wysyłanych hurtowo do unijnych magazynów niższą opłatę manipulacyjną. Już w sierpniu e-Izba zwracała uwagę, że Shein, Temu i AliExpress rozbudowują europejską sieć magazynów. Kiedy w 2023 r. Komisja zapowiadała, że unijne cło obejmie też tanie paczki z AliExpress, nikt nie zakładał, że platformy dostosują się tak szybko.
Dlaczego terminy wdrożenia mają znaczenie
Według e-Izby nowe obowiązki raportowe w EU Customs Data Hub od 1 lipca 2028 r. mogą objąć tylko część sprzedaży B2C. Modele oparte na pośrednikach, podmiotach powiązanych i magazynach w UE miałyby dołączyć później, bez wskazanej daty. Jeśli tak się stanie, dwie firmy sprzedające tę samą bluzkę temu samemu klientowi przez jakiś czas będą działać w innym reżimie. Ta, która wcześniej przeniosła zapasy do Europy, dostanie przewagę wyłącznie dzięki logistyce.
Sześć postulatów e-Izby
Izba Gospodarki Elektronicznej zaapelowała do polskich i unijnych decydentów o spójne wdrożenie reformy. Postuluje:
- te same obowiązki dla wszystkich modeli e-commerce i jeden termin raportowania w Data Hubie dla platform spoza UE;
- wspólne wytyczne dla statusu Trust & Check (następcy świadectw AEO), interoperacyjność systemów i wczesny dostęp do dokumentacji i środowisk testowych;
- jeden harmonogram dla całej Unii, spójną interpretację i okresy przejściowe;
- krajową grupę roboczą ds. Data Hubu przy Departamencie Ceł MF, z udziałem biznesu;
- powiązanie reformy z innymi przepisami dla e-commerce, od bezpieczeństwa produktów po ochronę konsumentów;
- stały dialog z przedsiębiorcami przy aktach wykonawczych.
Czy apel e-Izby jest słuszny
Moim zdaniem w głównym punkcie tak. Jeden termin dla wszystkich platform spoza UE to po prostu minimum uczciwości. Prawo celne nie powinno nagradzać tego, kto najszybciej przeprojektował łańcuch dostaw. Chińskie platformy od lat pokazują, że lukę potrafią wykorzystać w ciągu kwartału, a administracja reaguje latami. Wystarczy przypomnieć, jak długo UOKiK przyglądał się, czy platforma Temu przestrzega dyrektywy Omnibus.
Trzeba jednak pamiętać, kto apeluje. e-Izba zrzesza firmy handlu internetowego, w tym duże platformy i operatorów logistycznych, i od dawna prowadzi kampanię przeciw przewagom konkurentów z Azji. Jej członkowie zyskają na każdym obciążeniu nałożonym na Temu czy Shein, a część z nich zarabia też na magazynowaniu i dostawach w Europie.
Druga uwaga dotyczy samych polskich sklepów. Wiele z nich także importuje towar z Chin hurtowo i trzyma go w krajowych magazynach. Jeśli „wyrównanie” modelu B2B2C zostanie napisane nieprecyzyjnie, nowe obowiązki raportowe mogą uderzyć w małego importera z Łodzi tak samo jak w globalną platformę. Uszczelnianie powinno dotyczyć sprzedaży na odległość na rzecz konsumentów prowadzonej przez podmioty spoza UE, a nie każdego, kto sprowadza kontener.
Co reforma celna UE oznacza dla polskiego e-commerce
Przedsiębiorca, który sprzedaje towar sprowadzany spoza Unii, powinien już teraz sprawdzić, w jakim modelu działa, kto u niego jest zgłaszającym i czy opłata 2 euro trafia do ceny. Firmy korzystające z dostawców z Azji powinny też przyjrzeć się umowom, bo odpowiedzialność za towar w dropshippingu spoczywa na sprzedawcy, a nie na fabryce w Shenzhen.
Opłaty już pokazują, że zakupy na Temu przestały być oczywistym wyborem. Gdy w 2023 r. ogłaszano, że sklep internetowy Shein w formie marketplace'u rzuci wyzwanie Allegro, mało kto myślał o cłach. Dziś to one, a dokładnie daty w unijnych harmonogramach, mogą zdecydować, kto na polskim rynku wygra w 2028 r.
zobacz więcej:
