- Bezprawnik -
- Biznes -
- Co tydzień walczę z butelkomatem. Kaufland powiedział mi kto zawinił
Co tydzień walczę z butelkomatem. Kaufland powiedział mi kto zawinił
Rok po starcie systemu kaucyjnego Kaufland przyjął ponad 207,7 mln butelek i puszek, a na infrastrukturę wydał ponad 250 mln zł. Najciekawszy fragment tego podsumowania dotyczy jednak odrzuconych opakowań. Sieć przyznaje, że gdy butelkomat nie chce przyjąć butelki ze znakiem kaucji, winny nie zawsze jest automat.
40 mln opakowań miesięcznie w Kauflandzie
Ogólnopolski system kaucyjny działa od 1 października 2025 r. Za plastikową butelkę do 3 l i puszkę do 1 l płaci się 50 gr kaucji, za szklaną butelkę wielokrotnego użytku 1 zł. Na początku opakowań ze znakiem kaucji było w sklepach niewiele, ale latem system nabrał rozpędu. Według danych sieci od czerwca do sierpnia do sklepów Kaufland trafiało średnio 40 mln opakowań miesięcznie. Łącznie przyjęto ponad 207,7 mln sztuk, z czego ponad 205,8 mln przeszło przez automaty.
Jak wyglądał system kaucyjny w Kauflandzie na samym starcie, Bezprawnik sprawdzał już jesienią 2025 r. Wtedy problemem był głównie brak opakowań z kaucją na półkach. Dziś problemem jest skala.
Co dzieje się po drugiej stronie butelkomatu
Klient wrzuca butelkę, dostaje bon i wychodzi. Dla sklepu to dopiero początek. Butelki PET i puszki są nacinane, zgniatane i prasowane w belownicach, w które Kaufland wyposażył wszystkie markety. Jedna bela mieści niemal 14 tys. butelek PET, czyli tyle, ile około 46 standardowych pojemników po 300 sztuk.
W sklepach prowadzących zbiórkę automatyczną działają co najmniej dwa automaty. W 66 lokalizacjach sieć postawiła dodatkowe, zadaszone pomieszczenia na urządzenia i zebrany materiał. Jak zaznacza Kaufland, takie budynki nie były wymogiem systemu kaucyjnego, tylko elementem technologii wybranej przez sieć.
Podsumowanie przygotowała sama sieć, więc trudno oczekiwać, że będzie w nim mowa o kolejkach czy awariach. Liczby dobrze jednak pokazują, ile kosztuje handel udział w systemie, którym zarządzają operatorzy finansowani przez producentów napojów. Od początku podnoszono też, że przydałaby się mapa punktów zwrotu butelek z kaucją, bo klient nie zawsze wie, który sklep przyjmie opakowanie.
Dlaczego butelkomat odrzuca opakowanie
„Pierwszy rok pokazał, że za odmową przyjęcia nie zawsze stoi automat”, mówi Katarzyna Łosińska-Burdzy, dyrektor pionu Corporate Affairs w Kaufland Polska.
Część przyczyn leży po stronie samych urządzeń i tego, co do nich trafia. Mokre i lepkie opakowania brudzą czujniki, a wrzucone do automatu śmieci blokują mechanizm. Do zacięć dochodzi też wtedy, gdy ktoś uparcie wkłada tę samą butelkę po komunikacie o odmowie. Pracownik musi wówczas odblokować urządzenie, a czasem uruchomić je ponownie. W sklepach z dużą liczbą zwrotów automaty opróżnia się nawet kilka razy dziennie.
Są jednak przyczyny, na które sklep nie ma wpływu. Według sieci problemem bywa brak produktu w bazie operatora albo kod kreskowy umieszczony tak, że zagina się na etykiecie. Takich usterek nie da się usunąć na miejscu, dlatego Kaufland apeluje o lepszą współpracę producentów opakowań, operatorów i handlu.
Wniosek dla klienta jest prosty: opakowanie powinno być puste, niezgniecione i mieć czytelny kod. Zgnieciona butelka to w praktyce stracone 50 gr.
Prawa konsumenta przy zwrocie kaucji
Sklepy o powierzchni powyżej 200 m² muszą przyjmować wszystkie opakowania objęte systemem. Mniejsze mogą do niego przystąpić dobrowolnie. Do zwrotu nie jest potrzebny paragon, a klient ma prawo odebrać kaucję w gotówce, a nie wyłącznie w formie bonu na zakupy w danej sieci.
Jeśli opakowanie ma znak kaucji i jest w dobrym stanie, a automat go nie przyjmuje, najlepiej poprosić o pomoc obsługę sklepu. Gdy sklep odmówił zwrotu kaucji za opakowanie spełniające warunki, narusza przepisy i naraża się na karę od 10 tys. do 500 tys. zł.
Rekordziści i fiskus
Część klientów oddaje opakowania hurtowo. Jak podała GazetaPrawna.pl, rekordowy jednorazowy zwrot w Kauflandzie objął 3559 opakowań, a bon opiewał na 1779,50 zł. Kto oddaje butelki z własnych zakupów, odzyskuje po prostu swoje pieniądze. Kto zbiera je masowo po innych, powinien wiedzieć, że podatek od kaucji za butelki nie jest wyłącznie teoretycznym zagrożeniem, bo urząd skarbowy może uznać taką zbiórkę za działalność zarobkową.
Fiskus przyglądał się systemowi także od strony firm, czego najlepszym przykładem były spory o VAT od kaucji na butelki. Ostatecznie dla klienta kaucja pozostaje neutralna, o ile opakowanie wróci do sklepu w stanie, który automat jest w stanie odczytać.
