- Bezprawnik -
- Podatki -
- Patrzysz w skład dowolnego ice tea, a tam sok jabłkowy. Ten i inne absurdy zawdzięczamy podatkowi cukrowemu
Patrzysz w skład dowolnego ice tea, a tam sok jabłkowy. Ten i inne absurdy zawdzięczamy podatkowi cukrowemu
To, że przestało ci smakować ulubione ice tea, to niekoniecznie powikłanie po COVID-19. Wystarczy zerknąć na skład - w niemal każdym napoju tego typu drugie miejsce w składzie zajmuje sok jabłkowy. Dlaczego? Ten i inne absurdy wynikają z podatku cukrowego.
Podatek cukrowy... nie istnieje
Podatek cukrowy nie jest podatkiem. Mimo że nawet rząd na stronie gov.pl nazywa go „podatkiem”, zgodnie z ustawą stanowi opłatę. Podatek z reguły zasila budżet państwa, zaś opłata cukrowa w 96,5% zasila NFZ, a tylko 3,5% trafia do budżetu w dyspozycji ministra finansów. To jednak zupełnie techniczna różnica - bo tak, jak podatek, jest to jednostronne i przymusowe świadczenie pieniężne przeznaczone na cele publiczne - choć warta odnotowania.
Opłata dotyczy m. in. napojów zawierających cukry proste (np. glukozę, fruktozę) lub złożone (disacharydy - jak sacharoza, czyli popularny cukier biały). Płaci ją
- sprzedający napoje do punktów sprzedaży detalicznej
- producent albo importer prowadzący sprzedaż detaliczną napojów
- zamawiający, w przypadku gdy skład napoju objętego opłatą stanowi element umowy zawartej przez producenta a dotyczącej produkcji tego napoju dla zamawiającego (w tym wypadku płaci jedynie zamawiający)
Oczywiście zgodnie z przepisami, bo opłata jest z reguły doliczona do ceny produktu i w ramach wyższej ceny płaci ją konsument. Sama opłata wynosi 0,50 zł za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju i 0,05 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju (w przeliczeniu na litr).
Dlaczego w ice tea jest sok jabłkowy?
A, warto dodać, że podatek cukrowy obejmuje także słodziki, a uzasadnienie tej regulacji sprowadzało się do stwierdzenia, że słodkie (nieważne, czy cukier, czy słodzik) zwiększa łaknienie, więc ograniczenie napojów słodzonych słodzikami również ma sens w świetle ochrony zdrowia. W wypadku słodzików wysokość opłaty jest stała i wynosi 0,50 zł. Opłata podwyższa się o 0,10 zł/litr w sytuacji, gdy napój ma dodatek kofeiny lub tauryny - chodzi tutaj więc zarówno o napoje energetyczne, jak i np. Coca-Colę.
Co powyższe ma do ice tea z sokiem jabłkowym? Nie wspomniałem jeszcze o pewnym istotnym wyłączeniu. Ustawa określa szereg wyjątków, gdzie produkt, pomimo zawartości cukru lub słodzika, nie jest objęty opłatą. Znaczna część wyłączeń dotyczy produktów o przeznaczeniu medycznym, opłata cukrowa nie dotyczy też np. produktów mlecznych, czy samego mleka (laktoza jest przecież disacharydem).
Ustawa o zdrowiu publicznym (która reguluje podatek cukrowy), wyłącza stosowanie tej opłaty także wobec napojów
w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi niemniej niż 20% składu surowcowego oraz zawartość cukrów jest mniejsza lub równa 5 g w przeliczeniu na 100 ml napoju
Takie napoje są także objęte preferencyjną, bo 5% stawką VAT. To ma się jednak zmienić - choć tylko w odniesieniu do napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny.
To właśnie powyższy mechanizm powoduje, że producenci zmieniają swoje receptury, by skorzystać ze zwolnienia (albo obniżenia, jeżeli produkt jest dosładzany) z podatku cukrowego, a także, by zastosować preferencyjną stawkę VAT. Tylko czy dzięki temu konsument faktycznie płaci mniej?
Warto też dodać na koniec, że niedługo czekają nas nowe stawki opłaty cukrowej. Wzrośnie każda składowa opłaty cukrowej, a największe zmiany - uwzględniając nadchodzące zmiany w VAT - dotkną napojów energetycznych.
zobacz więcej:
