1. Home -
  2. Praca -
  3. Etyczna rekrutacja? Kodeksy pracy wyjaśnia jak nie być bucem wobec potencjalnego pracownika

Etyczna rekrutacja? Kodeksy pracy wyjaśnia jak nie być bucem wobec potencjalnego pracownika

Kodeks Pracy określa precyzyjnie, jakich informacji można zażądać od potencjalnego pracownika. I nie ma wśród nich pytania o planowaną ciążę. Co zrobić, by rekrutacja była etyczna i zgodna z prawem?

Aleksandra Seń12.05.2019 10:55
Praca
Nagłówki

Nie jest jasne, czy rekruterzy nie zdają sobie sprawy z istniejących obwarowań prawnych czy po prostu wolą je ignorować. Rzecz w tym, że odpowiedni przebieg rozmowy kwalifikacyjnej buduje wizerunek firmy - niezależnie od tego, czy kandydat będzie zadowolony z jej wyniku. A wystarczy okazywać potencjalnemu pracownikowi szacunek, nie traktować go taśmowo, nie zadawać intymnych pytań i pamiętać o poinformowaniu o wyniku rekrutacji. Mniej więcej na tym polega etyczna rekrutacja.

Co o rekrutacji mówi Kodeks pracy?

Zacznijmy od artykułu 22.1 Kodeksu pracy.

Cel tego paragrafu jest dość prosty - by na decyzję o zatrudnieniu wpływały jedynie kwalifikacje kandydata. Jak łatwo zauważyć, wśród wymienionych elementów nie ma pytania o planowanie potomstwa ani o przekonania polityczne. Ale nie tylko ten paragraf narzuca pewne standardy. O tym samym traktuje art. 18.3a  § 1 kodeksu pracy:

Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy

Przepisy dotyczą, jak widać, zarówno kandydatów, jak i obecnych pracowników. Co z tego wynika?

Rozwiń

Etyczna rekrutacja

Rzecz w tym, że proces rekrutacyjny tworzy swego rodzaju relację, która trochę różni się od relacji między pracodawcą a pracownikiem. Ma bowiem na celu wyeliminowanie słabych kandydatów i wyłonienie tych najlepszych, co może wiązać się z zastosowaniem nieetycznych metod. A właśnie nie powinno - i da się prowadzić rekrutację w taki sposób, by nie sfrustrować potencjalnego pracownika.

Błędy zaczynają się już na samym początku, czyli w ogłoszeniach. Mogą być na przykład podane zaniżone wymagania, by pozyskać więcej kandydatów. Potencjalny pracownik dopiero podczas rozmowy dowiaduje się, że w ogóle nie jest brany pod uwagę. Błędem jest też pomijanie informacji o wynagrodzeniu - po co zrażać kandydata niską stawką? To akurat może się zmienić - podanie informacji o wysokości wynagrodzenia może stać się obowiązkiem pracodawcy. Dodatkowy minus za miganie się od kontaktu telefonicznego bądź mailowego i ignorowanie pytań. I jeszcze - czy CV naprawdę musi zawierać zdjęcie? I czym właściwie jest "miła aparycja", pojawiająca się w ogłoszeniach? Jeśli cechy fizyczne nie mają bezpośredniego związku z danym stanowiskiem, taka wzmianka sugeruje, że pracodawca kieruje się pozazawodowymi czynnikami.
Rozwiń

Czego jeszcze nie robić?

Trzy lata temu na portalu Branża HR pojawił się artykuł o metodach rekrutacyjnych z Doliny Krzemowej. Potraktujmy te wskazówki jako przykład - czego nie robić, poszukując pracownika. Z artykułu dowiemy się, że w Dolinie Krzemowej nie rozpoczynamy rozmowy telefonicznej w wyznaczonym czasie, bo przecież pracownik ma być zawsze gotowy do pracy. Punkt szósty - "nie dawaj komfortu" - nie ma nic wspólnego z jakąkolwiek kulturą. Twórca dekalogu rekrutera z Doliny Krzemowej proponuje jeszcze wiercenie za ścianą, by zdekoncentrować kandydata.
Rozwiń
Rozwiń
Właśnie o to chodzi, by dać potencjalnemu pracownikowi komfort, pozwolić się wypowiedzieć na temat własnych kwalifikacji, rozważyć problem czy zaprezentować z najlepszej strony - rozmowa kwalifikacyjna i tak jest już wystarczającym stresem i dyskomfortem. Zamiast uruchamiać wiertarkę warto zaproponować kandydatowi szklankę wody. I pamiętać o udzieleniu informacji po skończeniu rekrutacji - nie tylko twierdzącej czy przeczącej, ale z uzasadnieniem. Nawet nieudany proces rekrutacyjny może mu bardzo pomóc w prowadzeniu kariery, a pracodawcy przygotowanie uzasadnienia w żaden sposób nie przeszkodzi.
Rozwiń

Dyskryminacja

Ale to nie wszystko - do tego dochodzi dyskryminacja, choć cytowany wyżej artykuł z kodeksu pracy jasno określa, co można brać pod uwagę podczas nawiązywania stosunku pracy. Etyczna rekrutacja wykorzystuje tylko elementy związane z doświadczeniem kandydata i jego kwalifikacjami. A jednak pytania o wyznanie czy światopogląd się pojawiają - choć nie powinny poza organizacjami wyznaniowymi. Mało tego - nie tylko rekruterzy zadają takie pytania, są także skłonni do sprawdzania przekonań kandydata w Internecie. I o ile opinie nie są wyrażane w formie hejtu, takie postępowanie jest nie tylko nieetyczne, ale też niezgodne z prawem.Dyskryminacja ma jednak więcej oblicz. Można jeszcze wskazać dyskryminację ze względu na wiek, choć pracownicy po pięćdziesiątce są coraz bardziej doceniani. Dyskryminacja dotyczy też młodych - bo wizerunek millenialsów jest jednoznacznie negatywny, są rzekomo roszczeniowy i nieumiejętni, jak mają sobie poradzić? I oczywiście do tego dochodzi dyskryminacja ze względu na płeć, związana niejednokrotnie z planowaniem rodziny przez kobietę.
Rozwiń

Etyczna rekrutacja to ogół zachowań, które prowadzą do wyrobienia pozytywnego wizerunku przedsiębiorcy w oczach kandydata - nawet jeśli nie zdobędzie stanowiska. To standardy, których wyrobienie przydałoby się także w wielu polskich przedsiębiorcach. Być może jednak okres rynku pracownika wymusi na pracodawcach zmianę nastawienia wobec kandydatów.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

HR,human resources,rekrutacja,zmiana pracy
kliknij by przejść do następnego posta
Najnowsze
Warte Uwagi

Wizyta u notariusza będzie jeszcze droższa. Ministerstwo potwierdza

31.03.2026 12:28, Edyta Wara-Wąsowska

Dorosłe pracujące dziecko musi dokładać się do utrzymania domu. Sąd to potwierdził

31.03.2026 11:46, Miłosz Magrzyk

Kara do 50 tys. złotych za wynajem na doby. Nowe przepisy zmienią rynek najmu

31.03.2026 11:05, Marcin Szermański

1000 zł zamiast 800 plus. Jest propozycja kolejnego podniesienia świadczenia

31.03.2026 10:13, Edyta Wara-Wąsowska

Przejście na KSeF ujmie przedsiębiorcom jeden kłopotliwy obowiązek

31.03.2026 9:30, Rafał Chabasiński

Nest Bank to prawdziwa kruszynka polskiej bankowości. Niesamowite jak bardzo powyżej swojego potencjału grają

31.03.2026 9:23, Jakub Kralka

Abonament RTV miał zniknąć. Rząd właśnie znalazł sposób, żeby tak się nie stało

31.03.2026 8:36, Rafał Chabasiński

Znacznie więcej mężczyzn niż kobiet nie dożywa emerytury. To dyskryminacja

31.03.2026 7:45, Miłosz Magrzyk

Dziś ostatni dzień Santander rozdaje 800 złotych. Dziesiątki osób skusiły się na promocję banku

31.03.2026 7:02, Filip Dąbrowski

Zwolnienie z matury za diagnozę dysleksji. Nowa, niebezpieczna propozycja

30.03.2026 16:41, Rafał Chabasiński

Wzrosną jednorazowe odszkodowania za wypadki przy pracy. Już od 1 kwietnia nowe stawki

30.03.2026 16:02, Piotr Janus

Jest jedna rzecz, którą USA robi lepiej od Europy

30.03.2026 15:01, Rafał Chabasiński

15 gramów i jeden krzak. Sejm może zalegalizować marihuanę jeszcze w 2026 roku

30.03.2026 14:16, Marcin Szermański

Rząd określił maksymalne ceny paliw. Tyle od jutra zapłacisz na stacji benzynowej

30.03.2026 13:27, Rafał Chabasiński

Złoto od 5000 lat ratuje ludzi przed bankructwem. Dlaczego historycznie drożeje w czasach wojen, kryzysów i słabego dolara?

30.03.2026 13:26, Jerzy Wilczek

Senior chciał alimentów od dzieci. Usłyszał w sądzie, że ma sprzedać dom i przestać narzekać

30.03.2026 13:09, Aleksandra Smusz

UOKIK odkrył, jak Biedronka i Lidl ukrywały rabaty za pojedyncze produkty. Teraz się to zmieni

30.03.2026 12:16, Edyta Wara-Wąsowska

3000 zł za wyrzucenie śmieci. Fotopułapki namierzają śmiecących mieszkańców

30.03.2026 11:47, Mateusz Krakowski

W Polsce nie ma wolnych miejsc pracy. Gorzej jest tylko w Rumunii

30.03.2026 10:45, Mateusz Krakowski

Dlaczego czynsz w twoim bloku jest tak wysoki? Oto jedna z przyczyn, o której się nie mówi

30.03.2026 9:59, Aleksandra Smusz

Jest potwierdzenie. ZUS będzie wypłacać świadczenia małżeństwom jednopłciowym

30.03.2026 9:04, Marcin Szermański

Kary za ignorowanie KSeF będą bardzo łagodne. Nawet gdy skarbówka zacznie już je stosować

30.03.2026 8:14, Rafał Chabasiński

Wielki Piątek wolny od pracy. Petycja jest na biurku prezydenta, ale 3 kwietnia 2026 idziesz do pracy

30.03.2026 7:33, Mariusz Lewandowski

31 marca ZUS sprawdzi, kto dostanie trzynastkę. Oto trzy grupy osób, które mogą stracić prawo do 13. emerytury

30.03.2026 7:01, Mariusz Lewandowski

Od 1 kwietnia chipy na koszach na śmieci. Gminy będą wiedzieć, co wyrzucasz

30.03.2026 6:29, Mariusz Lewandowski

Prezydent podpisał. Grupa emerytów dostanie nawet kilkaset złotych więcej miesięcznie

30.03.2026 6:01, Mariusz Lewandowski

Podobno deweloperzy wyprzedają mieszkania za bezcen. Sprawdziliśmy, co kryje się za „okazjami"

30.03.2026 5:27, Mariusz Lewandowski

Koniec papierowej wysyłki deklaracji. Do 15 kwietnia musisz złożyć PIT elektronicznie albo zapłacisz karę

30.03.2026 4:44, Mariusz Lewandowski

3000 sędziów z podważonym statusem. TSUE wydał wyrok, który zmieni polskie sądy

30.03.2026 4:16, Mariusz Lewandowski

Odmowa przyjęcia do szpitala to przestępstwo. Ale jest haczyk, który zmieni się w lipcu

29.03.2026 19:45, Mariusz Lewandowski