Czym jest ulga na start i ile wynosi ZUS dla nowej firmy w pierwszych 6 miesiącach 2026
Ulga na start to rozwiązanie przewidziane w art. 18 ustawy Prawo przedsiębiorców, które pozwala nowym przedsiębiorcom na zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) przez pierwsze 6 pełnych miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności. W praktyce oznacza to, że jedynym obowiązkowym kosztem ZUS-owskim w tym okresie jest składka zdrowotna.
W 2026 roku pełne składki społeczne (tzw. duży ZUS) wynoszą łącznie 1926,76 zł miesięcznie. Dzięki uldze na start nowy przedsiębiorca nie płaci ani złotówki z tej kwoty. Oszczędność za 6 miesięcy to zatem ponad 11 500 zł – kwota, która na początku działalności może mieć ogromne znaczenie dla płynności finansowej firmy.
Warto jednak pamiętać, że ulga na start nie obejmuje składki zdrowotnej. Ta pozostaje obowiązkowa od pierwszego dnia prowadzenia działalności, niezależnie od tego, z jakich ulg korzysta przedsiębiorca.
Kto może skorzystać z ulgi na start w 2026 roku
Z ulgi na start mogą skorzystać osoby, które spełniają łącznie następujące warunki:
- podejmują działalność gospodarczą po raz pierwszy albo wznawiają ją po upływie co najmniej 60 miesięcy (5 lat) od dnia ostatniego zawieszenia lub zakończenia,
- nie wykonują w ramach działalności czynności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym pracowały na podstawie umowy o pracę, wykonując czynności wchodzące w zakres nowej działalności.
Ulga na start jest dobrowolna – przedsiębiorca może z niej zrezygnować i od razu przejść na preferencyjne składki ZUS, jeśli zależy mu na odprowadzaniu składek emerytalnych od samego początku. To decyzja, którą warto dobrze przemyśleć, bo rezygnacja z ulgi oznacza wyższe bieżące koszty, ale jednocześnie wyższą przyszłą emeryturę.
Ile wynosi składka zdrowotna dla nowej firmy w 2026 roku
Choć ulga na start eliminuje składki społeczne, składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa. Jej wysokość w 2026 roku zależy od wybranej formy opodatkowania.
Ważna zmiana w stosunku do 2025 roku: minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wzrosła ze 75% do 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4806 zł, co bezpośrednio wpływa na wysokość składki.
Dla poszczególnych form opodatkowania minimalne składki zdrowotne w 2026 roku kształtują się następująco:
- Skala podatkowa (zasady ogólne) – 9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie (9% × 4806 zł). Na początku działalności, gdy dochody są niskie lub firma generuje stratę, przedsiębiorca zapłaci właśnie tę minimalną kwotę.
- Podatek liniowy – 4,9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. W 2026 roku limit odliczenia składki zdrowotnej na podatku liniowym wynosi 14 100 zł rocznie.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – składka zależy od rocznego przychodu i wynosi: 498,35 zł miesięcznie przy przychodach do 60 000 zł, 830,58 zł przy przychodach od 60 000 do 300 000 zł, oraz 1495,04 zł przy przychodach powyżej 300 000 zł.
- Karta podatkowa – 432,54 zł miesięcznie (9% minimalnego wynagrodzenia).
Oznacza to, że w pierwszych 6 miesiącach 2026 roku nowy przedsiębiorca na skali podatkowej lub podatku liniowym zapłaci ZUS-u minimum 432,54 zł miesięcznie – i to jest całkowity koszt, o ile korzysta z ulgi na start.
Jak wydłużyć ulgę na start nawet do 7 miesięcy
Istnieje prosty sposób na dodatkową oszczędność. Ulga na start przysługuje przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych. Kluczowe jest słowo „pełnych" – jeśli przedsiębiorca rozpocznie działalność drugiego dnia miesiąca (lub później), to ten niepełny miesiąc nie wlicza się do okresu 6 miesięcy.
Przykład: rozpoczęcie działalności 2 stycznia 2026 roku sprawia, że styczeń jest niepełnym miesiącem, a 6 pełnych miesięcy zaczyna się liczyć od lutego. Ulga trwa zatem do końca lipca – łącznie przez prawie 7 miesięcy od dnia rejestracji firmy. To dodatkowy miesiąc oszczędności, wart kilkaset złotych.
Co po uldze na start – preferencyjny ZUS przez kolejne 24 miesiące
Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca nie przechodzi od razu na pełne składki. Może skorzystać z kolejnej ulgi – preferencyjnego ZUS-u (tzw. małego ZUS-u), który przysługuje przez kolejne 24 pełne miesiące kalendarzowe.
W 2026 roku preferencyjne składki społeczne wynoszą:
- podstawa wymiaru: 1441,80 zł (30% minimalnego wynagrodzenia, tj. 30% × 4806 zł),
- łączne składki społeczne z dobrowolną składką chorobową: ok. 456,18 zł miesięcznie,
- łączne składki społeczne bez składki chorobowej: ok. 420,86 zł miesięcznie.
Do powyższych kwot należy doliczyć składkę zdrowotną w standardowej wysokości. Łącznie daje to ok. 888–889 zł miesięcznie (przy minimalnej składce zdrowotnej i z uwzględnieniem składki chorobowej) – wciąż znacznie mniej niż pełny ZUS wynoszący ok. 1926,76 zł plus składka zdrowotna.
Sumując, nowy przedsiębiorca w 2026 roku może korzystać z obniżonych składek przez łącznie 30 miesięcy (2,5 roku) – 6 miesięcy ulgi na start i 24 miesiące preferencyjnego ZUS-u. Oszczędność w porównaniu z opłacaniem pełnego ZUS-u od samego początku sięga nawet 40 000 zł.
Ile wynosi ZUS dla nowej firmy w pierwszych 6 miesiącach 2026 – podsumowanie kosztów
Podsumujmy realne, minimalne koszty ZUS w pierwszym półroczu działalności w 2026 roku:
Składki społeczne w ramach ulgi na start wynoszą 0 zł – zarówno miesięcznie, jak i łącznie za całe 6 miesięcy. Jedynym kosztem jest składka zdrowotna. Przedsiębiorca na skali podatkowej lub podatku liniowym zapłaci minimum 432,54 zł miesięcznie, co daje 2595,24 zł za pół roku. Ryczałtowiec z przychodami do 60 000 zł rocznie zapłaci 498,35 zł miesięcznie, czyli 2990,10 zł za 6 miesięcy. Przy wyższych przychodach na ryczałcie kwoty rosną odpowiednio do 830,58 zł i 1495,04 zł miesięcznie.
Dla porównania – przedsiębiorca bez żadnych ulg (duży ZUS) płaci w 2026 roku składki społeczne w wysokości 1926,76 zł plus składkę zdrowotną. Różnica jest ogromna i stanowi realną pomoc finansową na starcie biznesu.
Ważne formalności i pułapki przy korzystaniu z ulgi na start
Korzystanie z ulgi na start jest stosunkowo proste, ale wymaga dopełnienia kilku formalności. Przede wszystkim przedsiębiorca musi prawidłowo zgłosić się w ZUS z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia (05 40 00 dla ulgi na start). Po zakończeniu ulgi konieczne jest wyrejestrowanie i ponowna rejestracja z nowym kodem – o szczegółach tej procedury warto wiedzieć z wyprzedzeniem, by nie przegapić 7-dniowego terminu na złożenie odpowiednich druków.
Istotne jest również to, że zawieszenie działalności gospodarczej nie przerywa biegu 6-miesięcznego okresu ulgi. Jeśli przedsiębiorca zawiesi firmę np. na 2 miesiące w trakcie korzystania z ulgi na start, okres ulgi i tak upłynie – bez możliwości jego „odzyskania".
Warto też pamiętać, że ulga na start dotyczy wyłącznie jednoosobowej działalności gospodarczej – nie mogą z niej skorzystać wspólnicy spółek, z wyjątkiem wspólników spółek cywilnych, którzy spełniają pozostałe warunki.
Na koniec nie można zapomnieć o konsekwencjach emerytalnych. Przez 6 miesięcy korzystania z ulgi na start na koncie emerytalnym w ZUS nie przybywa żaden kapitał. Na etapie zakładania firmy może to wydawać się nieistotne, ale w perspektywie kilkudziesięciu lat wpływa na wysokość przyszłego świadczenia. To jeden z powodów, dla których niektórzy przedsiębiorcy od początku decydują się na opłacanie pełnych składek ZUS, rezygnując z ulgi na start.
Niezależnie od wybranej ścieżki, warto też wiedzieć, że od końca 2024 roku mikroprzedsiębiorcy mogą korzystać z dodatkowego rozwiązania – wakacji składkowych, które pozwalają raz w roku nie płacić składek społecznych przez jeden wybrany miesiąc (koszt pokrywa budżet państwa).
Obserwuj nas w Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover
