Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania za skradziony samochód, gdy właściciel dorobi albo zgubi kluczyki

Każdy ubezpieczony, który płaci składkę, wychodzi ze słusznego założenia, że jeżeli wydarzy się wypadek objęty ubezpieczeniem, to ochroni go ubezpieczenie. Problemy z ubezpieczycielami to jednak zjawisko powszechne. Dwie najczęstsze przyczyny odmowy wypłaty ubezpieczenia to zapewne niezapoznanie się przez ubezpieczonego z umową oraz pietyzm, z jakim ubezpieczyciele szukają powodów do odmowy wypłaty.

Ubezpieczyciele w trakcie podpisywania umowy ubezpieczenia od kradzieży wymagają od ubezpieczających (tj. osób zawierających umowę ubezpieczenia) zadeklarowania ilości posiadanych kluczyków. Mogą także poprosić np. o informację co do ich oryginalności. Warunek wypłaty odszkodowania w razie kradzieży pojazdu to przekazanie ubezpieczycielowi tych samych kluczyków co wcześniej zadeklarowane.

Jeżeli okaże się, że ubezpieczający zadeklarował inne kluczyki, niż przekazał po kradzieży, może nie otrzymać odszkodowania.

Kluczyki a ubezpieczenie od kradzieży pojazdu

Sprawa z kluczykami w tle rozegrała się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu.

Kobieta zakupiła pojazd w komisie samochodowym, gdzie dostała trzy pary kluczyków. Ubezpieczyła samochód od kradzieży w ramach dobrowolnego ubezpieczenia AC. W deklaracji podała, że posiada trzy oryginalne pary kluczyków do samochodu. Pojazd skradziono, więc zgłosiła się po wypłatę odszkodowania. Warunkiem wypłaty odszkodowania było przekazanie kluczyków do pojazdu po kradzieży ubezpieczycielowi. Po przekazaniu okazało się, że pozostałe dwie pary nie pasują do skradzionego samochodu. Cytując za sądem: "kluczyk główny ma inny kod i kształt brzeszczotu jak pozostałe kluczyki i kluczyki te nie służyły do tych samych zamków i stacyjki".

Z tego m.in. powodu ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Sąd, przed który poszkodowana pozwała ubezpieczyciela, przyznał mu rację.

Sąd oddalając powództwo stwierdził, że:

Analogiczne rozstrzygnięcie zapadło w ramach sprawy rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27.10.2017 r. w sprawie o sygn. akt IV CSK 730/16. Sprawa dotyczyła podobnego stanu faktycznego.

Kluczyki a ubezpieczenie od kradzieży pojazdu - przepisy

Odpowiedź na to pytanie kryje się oczywiście w przepisach.

Zgodnie z art. 815 k.c.:

Ponadto ubezpieczający ma obowiązek, jeżeli tak zastrzeżono w umowie, informować ubezpieczyciela o wszelkich zmianach dotyczących podanych informacji.

Najciekawszy przepis zawiera się jednak w treści § 3:

Sąd Najwyższy, w przytoczonym wyroku przyznał, że w przypadku gdy ubezpieczający deklaruje, że posiada oryginalne kluczyki, bez sprawdzenia, czy rzeczywiście tak jest, można przypisać mu winę umyślną. Co to oznacza? Zgodnie z § 3 istnieje wtedy domniemanie, że wypadek ubezpieczeniowy (w tym wypadku kradzież samochodu) jest skutkiem podania właśnie tych błędnych informacji. Konsekwencją tego jest najczęściej wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela - chyba że poszkodowanemu uda się to domniemanie obalić.

Kluczyki a ubezpieczenie od kradzieży – dlaczego ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania?

Najczęściej umowy ubezpieczenia od kradzieży pojazdów będą przewidywały wyłączenie odpowiedzialności w przypadku gdy ubezpieczający np. zostawił kluczyki w stacyjce i opuścił pojazd. Nie inaczej byłoby najprawdopodobniej w przypadku dobrowolnego przekazania kluczyków złodziejowi. Podobnie należałoby rozpatrywać np. zawinione zgubienie kluczyków i brak późniejszej wymiany zamka. Obowiązek zadeklarowania posiadanych kluczyków przed podpisaniem umowy oraz przekazania tych samych kluczyków po kradzieży chroni więc ubezpieczyciela. Dzięki temu prostemu zabiegowi omija obowiązek dowodzenia niewłaściwych zachowań ubezpieczającego.

Wiele ubezpieczających może nie zdawać sobie sprawy z tego, jaką wagę ma ta początkowa deklaracja. Szkoda też, że ubezpieczyciele często nie kwapią się z udzieleniem w tym zakresie pełnej informacji. Warto więc zwrócić na to uwagę w ramach swojej umowy ubezpieczenia AC, żeby uniknąć przykrych niespodzianek. W razie problemów poszkodowanemu pozostaje nam wykazanie, że to nie brak zadeklarowanych kluczyków jest przyczyną kradzieży. Dowodzenie tego może okazać się bardzo trudne, dlatego warto pamiętać o powyższych zasadach przed powstaniem problemu.