Płatny miesięczny urlop dla każdego pracującego - to propozycja będąca skrzyżowaniem lockdownu z zakazem handlu w niedzielę, ale...

Sierpień jako miesiąc wolny dla wszystkich to skrzyżowanie lockdownu z zakazem handlu w niedzielę

Felietonista "SE" Rafał Woś przedstawił we wtorek bardzo niecodzienną propozycję. A gdyby tak dać każdemu pracującemu Polakowi płatny miesięczny urlop w sierpniu? Brzmi wręcz szaleńczo. Zresztą sam Woś już na wstępie przedstawił spodziewane kontrargumenty.

Nie da się ukryć, że posłanie niemalże wszystkich Polaków na urlop trwający przez cały sierpień tak właśnie by się skończyło. Wyobraźmy sobie skutki całomiesięcznego zamrożenia gospodarki. Właściwie, nawet nie musimy sobie ich wyobrażać. Wystarczy sobie przypomnieć pierwsze pandemiczne miesiące. Bardzo twardy lockdown skrzyżowany z miesięcznym zakazem handlu w niedzielę - i tak rok do roku.

Oczywiście, to nie tak, że nie istnieją argumenty na "tak". Publicysta przekonuje na przykład, że istnieją liczne badania dowodzące, że wakacje dłuższe, niż jeden weekend znacząco redukują poziom stresu, problemy układu krążenia i w sprzyjają wydłużeniu spodziewanej długości życia.

Miesięczny urlop dla każdego Polaka trudno traktować jako poważną propozycję. Na szczęście zapewne nią nie jest

Można by oczywiście się spierać, czy miesięczny urlop na każdego powinien przypadać w sierpniu, czy może we wrześniu, albo w lipcu. Można także sugerować jakieś usprawnienia, na przykład zakładając, że jedna trzecia Polaków będzie odpoczywać w tym miesiącu, następna w tamtym. Nie w tym jednak rzecz. Za propozycją Rafała Wosia kryje się całkiem poważny problem.

Wydaje mi się, że płatny miesięczny urlop dla każdego to bardziej pretekst niż poważna propozycja. Chodzi raczej o punkt wyjścia rozważań nad pomijanym w debacie publicznej prawem do wypoczynku. Woś zwraca bowiem uwagę na wiele bardzo daleko posuniętych naruszeń tego prawa w praktyce polskiego stosunku pracy i wszelkich stosunków pokrewnych.

Poszatkowanie przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego wydaje się w tym wypadku problemem drugorzędnym. Sierpień jako "miesiąc urlopu" stanowi tutaj bardziej wzięcie w obronę prawa pracownika do realizacji swoich praw do dłuższego, nieprzerwanego wypoczynku.

W pogoni za wyższym PKB i wzrostem gospodarczym zgubiliśmy gdzieś konstytucyjne prawo do wypoczynku

Prawo to nie jest zresztą jakimś tam wyrazem łaski ustawodawcy wciśniętą gdzieś do kodeksu pracy w ramach jednorazowego aktu dobroci. Wynika wprost z art. 69 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, obywatele naszego kraju mają prawo do wypoczynku. Warto podkreślić: nie tylko ci zatrudnieni na etacie. Na szczególną uwagę zastępuje również ustęp drugi:

Jak widać w toku dążenia do uelastycznienia rynku pracy, coraz wyższego PKB i wzrostu gospodarczego coś zgubiliśmy. I akurat tym razem nie chodzi o powszechne prawo do ochrony zdrowia. Uzależnienie oczywistych przywilejów obywatelskich od pracy na etacie jest sprzeczne z zasadami wytyczonymi w ustawie zasadniczej. Stąd zresztą takie pomysły, jak chociażby rozszerzenie definicji pracownika.

Nie byłoby właściwie większego problemu, gdyby wszystkie instytucje prawa pracy i prawa cywilnego były stosowane zgodnie z ich przeznaczeniem. Niestety, przez długie lata naginaliśmy je pod doraźne korzyści. Trochę, jak ten pracownik na etacie w jednym z przytoczonych przez Rafała Wosia przykładów. Kiedyś sobie odbijemy te wszystkie kompromisy i wyrzeczenia ostatnich dekad. Odbijemy, prawda?