- Bezprawnik -
- Moto -
- Po 12 latach rośnie opłata za psychotesty. Kierowcy zapłacą więcej już od 14 listopada
Po 12 latach rośnie opłata za psychotesty. Kierowcy zapłacą więcej już od 14 listopada
Od 14 listopada 2026 r. wzrośnie opłata za badania psychologiczne dla kierowców. Zamiast dotychczasowych 150 zł trzeba będzie zapłacić 200 zł. Podwyżka wyniesie 50 zł, czyli ponad 33 proc. Zmiana obejmie zarówno osoby ubiegające się o określone uprawnienia do kierowania pojazdami, jak i tych skierowanych na obowiązkowe badania na podstawie przepisów. Nie jest to jednak odosobniona zmiana. Polacy mają do czynienia z kolejną falą podwyżek opłat, cen i obowiązkowych wydatków. Nawet jeśli pojedyncza kwota nie wydaje się szczególnie wysoka, ich suma coraz mocniej obciąża domowe budżety.
Psychotesty dla kierowców droższe o jedną trzecią
Nowe stawki wprowadza rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 października 2026 r. Od 14 listopada opłata za badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu wzrośnie ze 150 do 200 zł. Taka sama zmiana obejmie ponowne badanie przeprowadzane w trybie odwoławczym.
Dotychczasowa stawka obowiązywała od 2014 r. Ministerstwo Zdrowia argumentuje, że jej aktualizacja jest uzasadniona wzrostem rzeczywistych kosztów wykonywania badań, w tym kosztów pracy psychologów, utrzymania pracowni i amortyzacji wykorzystywanego sprzętu. Nowa opłata osiągnie jednocześnie maksymalny poziom dopuszczony przez ustawę o kierujących pojazdami.
Nie jest to więc podwyżka dowolnie ustalona przez poszczególne pracownie, lecz zmiana urzędowej stawki. Warto przypomnieć, że sprawa była przedmiotem zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich. Psycholodzy transportu wskazywali wcześniej, że przy niezmienionych przez lata opłatach prowadzenie pracowni stawało się coraz mniej opłacalne. Resort zdrowia uznał potrzebę aktualizacji stawek. O tym, że kierowców czekają droższe badania psychofizyczne, wiadomo było już wiosną, gdy projekt trafił do konsultacji.
Kto musi przejść psychotesty? Nie tylko kierowcy ciężarówek
Badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu nie dotyczą każdego posiadacza prawa jazdy. Obowiązek obejmuje jednak znacznie szerszą grupę niż tylko zawodowych kierowców. Na razie nie obejmuje seniorów, choć obowiązkowe badania dla starszych kierowców regularnie wracają w debacie. Na psychotesty muszą zgłaszać się między innymi osoby ubiegające się o prawo jazdy kategorii C, C+E, D i kategorii pokrewnych, a także kierowcy przedłużający ważność określonych uprawnień. Badania dotyczą również kandydatów na instruktorów i egzaminatorów nauki jazdy oraz osób ubiegających się o zezwolenie na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi.
Obowiązek może dotyczyć także kierowców skierowanych na badania w związku z naruszeniem przepisów. Chodzi między innymi o osoby, które przekroczyły limit 24 punktów karnych, prowadziły pojazd po alkoholu lub środku działającym podobnie do alkoholu, a także sprawców wypadków, w których ktoś zginął lub doznał poważniejszych obrażeń. Podwyżka może więc dotknąć zarówno osoby planujące rozwój zawodowy, jak i kierowców, którzy muszą przejść badania w następstwie określonych zdarzeń drogowych.
Ważna jest również zasada przejściowa. Jeżeli badanie rozpoczęło się przed 14 listopada, ale nie zakończyło się jeszcze wydaniem orzeczenia psychologicznego, nadal obowiązuje stara opłata w wysokości 150 zł.
Kto ostatecznie zapłaci więcej za badania psychologiczne?
W przypadku badań wykonywanych w związku z zatrudnieniem koszt ponosi pracodawca, jeżeli są to badania pracownicze przeprowadzane na zasadach wynikających z Kodeksu pracy. W innych przypadkach wydatek może obciążyć bezpośrednio osobę badaną.
Dla pojedynczego kierowcy dodatkowe 50 zł może nie wydawać się dużym obciążeniem. Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorstwa transportowego, które musi regularnie kierować pracowników na badania. Przy większej liczbie zatrudnionych osób nawet pozornie niewielka zmiana przekłada się na wyższe koszty prowadzenia działalności.
A to tylko jeden z wielu wydatków związanych z utrzymaniem floty i zatrudnianiem kierowców. Firmy transportowe mierzą się przecież również z cenami paliw, kosztami serwisowania pojazdów, ubezpieczeniami, opłatami drogowymi i rosnącymi kosztami pracy. Kolejne podwyżki mogą być uwzględniane w cenach usług przewozowych, a w dalszej perspektywie także w kosztach transportu towarów.
Przewoźnicy liczą koszty, a opłat przybywa
Podwyżka opłat za psychotesty pojawia się w szczególnie trudnym momencie dla polskiej branży transportowej. Z danych Krajowego Rejestru Długów z listopada 2026 r. wynika, że zaległości firm zajmujących się transportem drogowym towarów sięgają już 1,32 mld zł. Zadłużonych jest blisko 24 tys. przedsiębiorstw. Jednocześnie przewoźnicy sami czekają na 170 mln zł z niezapłaconych faktur. Przy niskich marżach rentowność firm transportowych reaguje na każdy dodatkowy koszt.
Nie lepiej prezentuje się sytuacja kosztowa. Z badania Finansowego Indeksu Branży TSL 2026 wynika, że aż 93,3 proc. przewoźników wskazuje paliwo jako jeden z najmocniej drożejących elementów działalności. Dwie trzecie zwracają uwagę na opłaty drogowe, a połowa na wynagrodzenia. Co więcej, 70,4 proc. badanych firm odnotowało wzrost całkowitych kosztów prowadzenia działalności o ponad 10 proc. w ciągu zaledwie sześciu miesięcy. Do tego dochodzą kolejne obciążenia. Od lutego 2026 r. stawki e-TOLL wzrosły o ok. 40–42 proc., a system objął kolejne 645 km dróg. Według badania organizacji Transport i Logistyka Polska 60 proc. przewoźników nie jest w stanie przerzucić pełnych kosztów tych zmian na klientów i musi pokrywać je z własnej marży.
W takich warunkach nawet pozornie niewielkie podwyżki zaczynają mieć znaczenie. Dodatkowe 50 zł za badanie psychologiczne oczywiście nie doprowadzi firmy transportowej do bankructwa. Jest jednak kolejną pozycją na długiej liście wydatków, których nie można uniknąć.
Małe podwyżki, duży rachunek dla domowych budżetów
Największym problemem nie jest dzisiaj jedna konkretna opłata, ale ich kumulacja. W ostatnich latach rosły koszty energii, ogrzewania, usług, ubezpieczeń, administracji i codziennych zakupów. Zmieniają się również urzędowe stawki oraz opłaty związane z obowiązkami nakładanymi na obywateli i przedsiębiorców. Sam początek roku przyniósł 10 podwyżek podatków od 2026 roku.
Za każdą kolejną podwyżką stoi zazwyczaj konkretne uzasadnienie. Droższe badania mają odpowiadać kosztom prowadzenia pracowni, wyższe opłaty mają pokrywać koszty funkcjonowania instytucji, a nowe obowiązki wynikają z potrzeby dostosowania przepisów. Natomiast z punktu widzenia osoby płacącej coraz wyższe rachunki nie ma większego znaczenia, z jakiego powodu wzrosła konkretna pozycja. Liczy się końcowa kwota, którą trzeba wyłożyć z własnej kieszeni.
Warto też pamiętać, że wyższe koszty przedsiębiorców nie pozostają wyłącznie ich problemem. Jeżeli rosną wydatki związane z zatrudnieniem, transportem czy prowadzeniem działalności, część z nich może zostać przeniesiona na klientów. Ostatecznie więc za kolejne podwyżki płacą nie tylko osoby bezpośrednio objęte nowymi przepisami.
Podwyżka opłat za psychotesty nie oznacza oczywiście finansowej katastrofy dla kierowców. Jest jednak kolejnym przykładem mechanizmu, w którym nawet stosunkowo niewielkie zmiany systematycznie zwiększają koszt codziennego życia. Pojedyncze 50 zł można jeszcze zaakceptować. Znacznie trudniej zaakceptować sytuację, w której niemal każda kolejna czynność, usługa czy obowiązek wiąże się z większym wydatkiem. Pytanie nie brzmi już tylko, ile podrożeją psychotesty, ale ile jeszcze takich podwyżek zmieści się w domowych i firmowych budżetach.
zobacz więcej:
