Jeszcze w listopadzie zeszłego roku pisałem:
Już wtedy przypominałem jednak, że tak dobre wyniki w okresie styczeń-październik nie są niczym wyjątkowym, a z oceną realnych skutków działań rządu należy poczekać co najmniej do końca 2017 roku.
Okazało się jednak, że ocena skuteczności dotychczasowych pomysłów na lepszą
ściągalność podatku VAT
będzie możliwa już wcześniej, i - co tu dużo mówić - to po prostu porażka. Otóż, w grudniu 2016 roku wpływy z VAT wyniosły raptem 5 miliardów złotych, tj. połowę tego, co w analogicznym okresie roku poprzedniego:
Łącznie, w całym 2016 wpływy z tytułu podatku od towarów i usług były wyższe od tych w 2015 roku o 2,8%, czyli w granicy zbliżonej do tempa wzrostu gospodarczego.
Dlaczego tam mało? Ministerstwo w oficjalnym komunikacie z jednej strony tłumaczy to deflacją (co niewątpliwie ma bezpośrednie przełożenie na podatek zależny od cen towarów i usług), z drugiej zaś przyznaje, że (podkreślenie moje):
Ta "większa skala zwrotów" może jednak budzić zaniepokojenie, i każe się zastanowić, czy może wcześniejsze, wyższe wpływy nie były efektem zatrzymywania zwrotów podatku VAT? Resort finansów chwalił się przecież - o czym informowaliśmy na Bezprawniku - wysoką skutecznością kontroli skarbowej. Jeśli faktycznie tak jest, to niepokojąca informacja.
W Ministerstwie Finansów lecą głowy
Niezależnie od przyczyn grudniowej anomalii, faktem pozostaje ostateczny efekt, a raczej: brak efektów działań mających zwiększyć ściągalność podatku VAT. Dlatego nie powinno dziwić, że kilka dni temu Ministerstwo Finansów poinformowało o nowych dyrektorach, którzy objęli departamenty: Podatku od Towarów i Usług, Podatków Dochodowych oraz Systemu Podatkowego. Wiceminister finansów Paweł Gruza tak komentuje nowe twarze w resorcie:
Doświadczeni dyrektorzy to jedno, ale kluczowe dla zwiększenia wpływów z VAT będą inwestycje przedsiębiorców. A z najnowszego raportu Narodowego Banku Polskiego wynika, że z tym nie będzie najlepiej:
Przedsiębiorstwa prywatne (w tym zagraniczne) nie zamierzają zwiększać aktywności inwestycyjnej w perspektywie kwartału lub roku. Wyraźnego ożywienia aktywności inwestycyjnej już w początku nowego roku można się natomiast spodziewać w sektorze publicznym, co może ostatecznie wpłynąć na przyspieszenie dynamiki inwestycji sektora przedsiębiorstw. Realizacja tych planów będzie warunkowana możliwościami finansowymi sektora oraz skutecznością w postępowaniach przetargowych. Inwestycje, w szczególności w przedsiębiorstwach prywatnych, są hamowane w dużej mierze wysoką niepewnością.
Wyniki badania sugerują jednocześnie, że przedsiębiorstwa nie planują szybkiego wznowienia wstrzymanych w ubiegłym roku inwestycji. Przedsiębiorstwa albo całkowicie zrezygnowały z tych inwestycji, albo termin ich wznowienia jest nieokreślony lub wykracza poza 2017 r.
A brak poprawy w zakresie ściągalności podatku od towarów i usług może mieć negatywy wpływ na wysokość deficytu budżetowego, zwłaszcza, że wydatków (choćby na program 500+) będzie w tym roku mnóstwo. Czy budżet to wytrzyma?
