- Bezprawnik -
- Państwo -
- Policzyłem, ile naprawdę daje 3250 zł od MON za osiem dni szkoleń. Przy dobrej pensji wychodzi zero
Policzyłem, ile naprawdę daje 3250 zł od MON za osiem dni szkoleń. Przy dobrej pensji wychodzi zero
Ministerstwo Obrony Narodowej chce płacić 3250 zł rezerwistom, którzy w ciągu roku przejdą osiem dni dobrowolnych szkoleń i do tego obowiązkowe ćwiczenia. Pieniądze nie trafią jednak do każdego chętnego, a kto pracuje na etacie, za te osiem dni nie dostanie od pracodawcy ani złotówki. W tym samym projekcie resort przemycił pomysł, który dotyczy zupełnie innych ludzi: cywilni pracownicy MON mieliby pisemnie meldować, że jadą na prywatne wakacje poza strefę Schengen.
Świadczenie dla rezerwistów: 3250 zł, ale tylko dla wąskiej grupy
Projekt nowelizacji ustawy o obronie Ojczyzny oraz niektórych innych ustaw jest na etapie uzgodnień międzyresortowych. Jak opisała Rzeczpospolita, a za nią kolejne redakcje, nowe jednorazowe świadczenie ma wynosić 50 proc. najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego. Przy obecnych stawkach daje to 3250 zł, co uzasadnienie projektu podaje wprost.
Hasło, że to „świadczenie dla każdego”, którym zatytułował swój tekst portal wnp.pl, mija się z treścią projektu. Uprawnieni mają być wyłącznie żołnierze pasywnej rezerwy, którzy mają przydział mobilizacyjny albo są przewidziani do jego otrzymania. Cywil bez przeszłości wojskowej pieniędzy nie dostanie, nawet jeśli samo szkolenie będzie dla niego dostępne.
Warunki są dwa i oba trzeba spełnić w jednym roku kalendarzowym: co najmniej osiem dni dobrowolnych szkoleń oraz odbyte obowiązkowe ćwiczenia wojskowe. Potem rezerwista składa wniosek, a dowódca jednostki, w której odbywał ćwiczenia, ma 14 dni na wypłatę. Według szacunków MON, na które powołuje się Rzeczpospolita, w 2027 r. skorzysta około 4 tys. osób kosztem ok. 13 mln zł, a od 2028 r. około 8 tys. osób rocznie kosztem ok. 26 mln zł.
Minimum jest jednocześnie maksimum
Jest tu szczegół, który łatwo przeoczyć. Jak podało INNPoland, dobrowolne szkolenia mają być jednodniowe, a jeden uczestnik może wziąć udział w najwyżej ośmiu w roku. Próg uprawniający do świadczenia jest więc równy limitowi. Jeden opuszczony termin oznacza utratę świadczenia za cały rok. Druga połowa warunku też nie zależy wyłącznie od rezerwisty: obowiązkowe ćwiczenia to te, na które kieruje wojsko. Kto w danym roku nie dostanie wezwania, w praktyce nie ma szans na 3250 zł, choćby zaliczył wszystkie osiem szkoleń.
Urlop bezpłatny na szkolenie wojskowe i ile naprawdę wynosi dniówka
Projekt zobowiązuje pracodawcę do udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego na czas szkolenia, jeśli ten przedstawi zaświadczenie o zakwalifikowaniu wydane przez szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Pracownik ma zachować „uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia”, jak brzmi fragment projektu przytoczony przez Rzeczpospolitą.
Infor.pl zwraca uwagę, że uczestnik dobrowolnego szkolenia nie jest powoływany do czynnej służby, więc nie dostaje za te dni uposażenia. W zamian ma wyżywienie, napoje i grupowe ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków. To ważna różnica wobec obowiązkowych ćwiczeń, za które rezerwista może się ubiegać o rekompensatę utraconych zarobków. Przy szkoleniach takiego mechanizmu nie ma, a jedyną formą zapłaty jest właśnie jednorazowe świadczenie.
Policzmy. 3250 zł podzielone na osiem dni daje nieco ponad 406 zł za dzień. Dla osoby na płacy minimalnej, która w 2026 r. wynosi 4806 zł brutto, dzień pracy to średnio około 229 zł brutto, więc rachunek wychodzi na plus. Ale już przy pensji 9 tys. zł brutto osiem dni roboczych to mniej więcej 3,4 tys. zł, czyli tyle samo albo więcej niż całe świadczenie. Z projektu w dostępnych opisach nie wynika też, czy 3250 zł będzie opodatkowane, a to może zmienić ten bilans. Dla specjalisty z dobrą pensją, a właśnie takich ludzi wojsko chętnie widziałoby w rezerwie, oferta jest w najlepszym razie neutralna finansowo.
Masowa rezerwa za 26 mln zł rocznie to zbyt mało
Uważam, że sam kierunek jest dobry. Dobrowolne szkolenia z medycyny pola walki, strzelania czy przetrwania mają sens, a nagradzanie ludzi, którzy poświęcają na nie wolne dni, jest uczciwsze niż kolejne powołania rezerwistów ogłaszane bez żadnej zachęty. Problemem jest skala. Według Prawo.pl, które opisywało projekt rozporządzenia na 2026 r., limit powołań na ćwiczenia rezerwy pasywnej sięga 200 tys. osób. Docelowe 8 tys. uprawnionych to około 4 proc. tej liczby.
Moim zdaniem państwo, które od kilku lat mówi o budowie masowej rezerwy, a w debacie wraca nawet pobór do wojska, powinno zaoferować coś więcej niż premię dla kilku tysięcy najbardziej zdeterminowanych. Wystarczyłoby objąć szkolenia tą samą rekompensatą utraconego wynagrodzenia, która działa przy ćwiczeniach. Wtedy decyzja o udziale nie byłaby kalkulacją, czy stać mnie na osiem dni bez pensji. Dziś najwięcej skorzystają osoby o niskich dochodach i ci, którzy i tak by przyszli.
Ten projekt niczego nie zmienia w obowiązkach rezerwisty. Kiedy WKU wzywa rezerwistów, odmowa nadal grozi konsekwencjami, a zwolnienie z ćwiczeń wojskowych przysługuje tylko określonym grupom. Nowe świadczenie dokłada zachętę obok istniejącego przymusu i niczego w nim nie łagodzi.
Wakacje poza strefą Schengen do zgłoszenia. Nowy obowiązek pracowników MON
Druga część projektu dotyczy cywilnych pracowników resortu obrony. Mają oni pisemnie informować pracodawcę o zamiarze prywatnego wyjazdu poza strefę Schengen, z podaniem miejsca i terminu pobytu. Jak opisuje Rzeczpospolita, to informacja, a nie wniosek o zgodę: pracodawca nie może zakazać wyjazdu, a projekt nie przewiduje kary za brak zgłoszenia. Niedopełnienie obowiązku może być jednak uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych, co w skrajnym przypadku otwiera drogę do kar porządkowych, a nawet do wypowiedzenia. Według Infor.pl dziś cywilni pracownicy MON takiego obowiązku nie mają.
Rozumiem argument bezpieczeństwa. Obce służby werbują ludzi tam, gdzie łatwiej do nich dotrzeć, a pracownik ministerstwa obrony na urlopie w kraju o słabszej kontroli kontrwywiadowczej jest dla nich łatwiejszym celem. Mam jednak dwa zastrzeżenia. Po pierwsze, granica Schengen jest tu umowna, bo werbunek równie dobrze może się odbyć w Wiedniu czy w Barcelonie. Po drugie, obowiązek obejmie zapewne wszystkich cywilnych pracowników resortu, nie tylko tych z dostępem do informacji niejawnych. Tydzień w Egipcie czy Turcji zamieni się w dokument w aktach osobowych, a w opisach projektu brak informacji, kto i jak długo będzie te dane przechowywał. Bez takich gwarancji przepis bardziej przypomina zaglądanie urzędu w prywatne życie niż przemyślaną ochronę kontrwywiadowczą.
Ciekawe, że jednocześnie żołnierze dostaną ulgę: o wyjazdach do państw Schengen mają informować dopiero po powrocie, a nie przed nim. W projekcie jest też dobra wiadomość dla mundurowych pozwanych w związku ze służbą. W szczególnie uzasadnionych przypadkach szef CWCR będzie mógł przyznać im prawnika opłacanego przez wojsko, także w sprawach o wykroczenia. Projekt jest dopiero w uzgodnieniach, więc wszystkie te rozwiązania mogą się jeszcze zmienić, zanim trafią do Sejmu.
